FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Albania, since the fall of the communist regime, has ranked itself as one of the most loyal allies of the USA. In general, American foreign policy has been supportive of the interests of Albania and Albanians, regardless of the political force that has had power in the USA. In the campaign of the two candidates Trump and Harris, no direct positions related to the Western Balkans region have been reported, which is certainly a very peripheral issue for the attention of the American electorate.
However, there are analysts who see with concern the soft attitude that Trump has taken towards Russia, which is also Serbia's main ally in our region. Especially after the outbreak of the war in Ukraine, it is estimated that there is an increase in Russia's efforts to destabilize the region, mainly using Serbian political factors, not only in Serbia, but also in Bosnia-Herzegovina, Montenegro and Kosovo.
Also, in the first term of Donald Trump, his administration seems to have supported and promoted the secret plan to change the borders of Kosovo, in exchange for its recognition by Serbia. Such a plan caused negative reactions in Kosovo and it is estimated that it was one of the factors that influenced the increase in support for the "Vetëvendosja" movement and the current Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti.
Trump's victory is expected to bring cooling with the EU
Foreign policy is a very important issue in the US presidential election. The two presidential candidates have shown different attitudes regarding the conflict between Russia and Ukraine.
The Biden administration has staunchly supported Ukraine since the 2022 Russian attack, and current Vice President Harris looks set to follow suit if elected President. She has expressed her commitment to help Ukraine as long as necessary.
The Republican candidate, Donald Trump, has a different approach and has spoken out several times against the continued support of money and military aid to Ukraine.
Trump has vowed to end the war in Ukraine "within 24 hours" through a negotiated settlement with Russia. According to Democrats, such a move would embolden Vladimir Putin.
Beyond promises to end the war in 24 hours, Donald Trump has so far not given any concrete solutions on how the conflict in Ukraine can be resolved and how peace can be achieved.
Trump, in general, has followed a tougher line regarding the burden that falls on the US due to its commitment to NATO.
Ai ka kritikuar të gjitha ato vende anëtare që nuk shpenzojnë nivelin prej 2% të PBB-së për mbrojtjen, madje në të shkuarën ka kërcënuar të ndërpresë financimet për këtë organizatë, derisa të gjitha vendet të japin kontributin që u takon.
Në rast të një fitoreje të Trump, është e pritshme që marrëdhëniet mes SHBA dhe aleatëve europianë të ftohen, për disa arsye. Në të shkuarën, Trump ka shprehur shpesh simpati për Presidentin rus, Vladimir Putin, që sot vlerësohet si kërcënimi kryesor i sigurisë për Europën.
Nga ana tjetër, platforma proteksioniste e Trump në tregtinë e jashtme parashikon vendosjen e barrierave tarifore edhe për mallrat e importuara nga Europa, faktor që do të kishte ndikim negativ mbi tregtinë dhe marrëdhëniet ekonomike mes BE dhe SHBA.
Sipas një analize të Goldman Sachs, një fitore e Trump mund t’i kushtojë Europës një ulje prej 1 pikë përqindje të PBB-së, si një efekt i përbashkët i një lufte të re tregtare, rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen dhe pasigurisë më të madhe gjeopolitike.
Ndërsa një raport nga Instituti Ekonomik Gjerman IW, arriti në përfundimin se, në një skenar në të cilin administrata Trump vendos tarifa 20% ndaj BE-së dhe Unioni përgjigjet me masa reciprociteti, PBB-ja e Eurozonës do të tkurrej me 1.3 pikë përqindje në 2027 dhe 2028; në Gjermani, që do të ishte vendi më i prekur, rënia do të arrinte deri në 1.5 pikë përqindje.
Më pak diferenca për Lindjen e Mesme
Diferencat mes dy kandidatëve për President duken të jenë më të vogla në konfliktin e Lindjes së Mesme, ku prej më shumë se një viti, Izraeli është përfshirë në luftë me fraksionet ekstremiste myslimane palestineze dhe libaneze. Kamala Harris ka qenë për një kohë të gjatë avokate e zgjidhjes me dy shtete për Izraelin dhe Palestinën.
Ndërsa ka mbështetur pa mëdyshje të drejtën e Izraelit për t’u vetëmbrojtur, ajo ishte një nga anëtarët e parë të administratës Biden që bëri thirrje për një armëpushim të menjëhershëm në Gaza, ngriti shqetësimet për katastrofën humanitare për palestinezët dhe i kërkoi Izraelit përfundimin e konfliktit.
Në fjalimin e saj të pranimit të kandidaturës në Konventën e Partisë Demokratike, ajo u zotua që si presidente të sigurojë “që Izraeli të jetë i sigurt, pengjet të lirohen, vuajtjet në Gaza të marrin fund dhe populli palestinez të mund të realizojë të drejtën e tij për dinjitet, siguri, liri dhe vetëvendosje”.
Në intervistën e saj në rrjetin CNN, Harris tha se ajo do të fokusohej në sigurimin e një marrëveshjeje armëpushimi, duke ndjekur kështu qasjen e Presidentit aktual, Biden.
Megjithatë, administrata demokrate, më shumë se një herë, i ka shprehur hapur pakënaqësitë lidhur me teprimet e aksionit ushtarak izraelit, veçanërisht në Rripin e Gazës. Sulmet izraelite kanë shkaktuar mijëra viktima të pafajshme mes civilëve dhe e kanë çuar Gazën në kushtet e një katastrofe humanitare.
Trump e ka pozicionuar gjithnjë veten si një mbështetës i vendosur i Izraelit, megjithatë, ai në disa raste ka qenë gjithashtu kritik për mënyrën se si Izraeli e ka zhvilluar luftën në Gaza. Njëlloj si për konfliktin në Ukrainë, Trump është shprehur se lufta nuk do të kishte ndodhur, nëse ai do të kishte qenë President, por nuk ka ofruar deri tani detaje se si do ta përfundonte luftën.
Në mandatin e parë presidencial, Trump zemëroi palestinezët, duke zhvendosur ambasadën e SHBA në Jeruzalem, ndërsa administrata e tij ndaloi së cilësuari të paligjshme vendbanimet izraelite në Bregun Perëndimor. Ekspertët, në përgjithësi, mendojnë se Donald Trump është mbështetës më i palëkundur i Izraelit dhe veçanërisht i linjës së ashpër të kryeministrit, Benjamin Netanyahu.
A është Trump rrezik për demokracinë amerikane?
Një çështje që ka ngjallur shumë debate në SHBA dhe më gjerë javët para zgjedhjeve amerikane ishte vendimi i pronarëve të mediave prestigjioze amerikane “Los Angelos Times” dhe “Washington Post” për të mos mbështetur asnjë prej kandidatëve për President.
Shprehja e mbështetjes për njërin prej kandidatëve për President (endorsement) është një traditë e mediave kryesore amerikane prej gati 50 vjetësh.
Heqja dorë nga një praktikë e tillë vlerësohet nga një pjesë e analistëve dhe opinionit publik si ndërhyrje në lirinë e medias dhe cenim i parimeve të demokacisë amerikane.
Disa redaktorë dhe editorialistë të dy mediave të mësipërme dhanë dorëheqjen, pasi pronarët kundërshtuan qëllimin për t’u rreshtuar me kandidaten demokrate, Kamala Harris, dhe urdhëruan qëndrim asnjanës, duke mos mbështetur asnjërin prej kandidatëve.
Në veçanti, debate ka ngjallur vendimi i gazetës “Washington Post”, që zotërohet nga miliarderi, Jeff Bezos.
Bezos është njeriu i dytë më i pasur në botë pas Elon Musk, (i cili është bërë një mbështetës i shquar i fushatës së Trump për një presidencë të dytë). Bezos e bleu “Washington Post” në 2013 për 250 milionë dollarë.
Bezos është njëkohësisht pronar i kompanisë së shitjeve online Amazon dhe kompanisë së eksplorimit të hapësirës, Blue Origin.
Sipas analistëve, këto dy kompani konkurrojnë për kontrata fitimprurëse të qeverisë federale, duke aluduar se vendimi i Bezos ka qëllim ruajtjen e marrëdhënieve të mira me Trump, duke parë shanset në rritje të tij për të fituar garën për në Shtëpinë e Bardhë.
Pak orë pasi “Washington Post” shpalli se nuk do të mbështeste asnjë nga kandidatët, zyrtarë të lartë të kompanisë Blue Origin u takuan shkurtimisht me Trump, pas një fjalimi të tij të fushatës në Austin, Teksas.
Sipas “Associated Press”, Trump u takua me shefin ekzekutiv të Blue Origin, David Limp, dhe nënpresidenten e marrëdhënieve me qeverinë, Megan Mitchell.
Ndërkohë, CNN raportoi se CEO i Amazon, Andy Jassy, gjithashtu, kishte kontaktuar së fundmi për të folur me ish-presidentin me telefon.
The news was also cited by longtime Washington Post editor and columnist Robert Kagan, who resigned in late October following the decision to withdraw support for Harris.
According to him, the meeting of the leaders of Blue Origin with Trump would not have happened if the "Washington Post" had supported Vice President Harris, as planned.
Eighteen Washington Post columnists signed a statement opposing the decision, calling it "a terrible mistake."
In their criticism of the Post's decision, the resigned journalists cited the dangers to democracy posed by Trump, who has openly expressed his admiration for authoritarian rule.
The Washington Post's decision came shortly after the owner of the Los Angeles Times, Patrick Soon-Shiong, refused to allow his media's editorial board to publicly endorse Kamala Harris.
Meanwhile, several other major media groups stayed true to their practice.
The New York Times in September announced its endorsement of Kamala Harris, calling her "the only patriotic choice for president" and writing that Trump "has proven himself morally unfit for an office that requires the holder to decide the good of nation over self-interest".
The Guardian also strongly endorsed Harris, saying she would "unlock the potential of democracy without succumbing to its flaws" and calling Trump a "transactional and corrupt politician".
Meanwhile, the "New York Post", controlled by tycoon Rupert Murdoch, has supported candidate Trump.
Many analysts have pointed out that big entrepreneurs, such as the case of Murdoch or Bezos, seem to find themselves closer to candidate Trump, whose platform is more attractive to the wealthy; or, at least, they don't want to face the hostility of Trump, in case he is elected President. /Monitor.al
Lini një Përgjigje