FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
The American president promised to end wars, but the confrontation with Iran is confronting Washington with an unanswered question: how do you win a conflict that has neither a clear objective nor an exit strategy?
Donald Trump built his political comeback on a simple and powerful promise: America would no longer engage in endless wars. He accused the Washington establishment of having wasted trillions of dollars in Afghanistan, Iraq and the Middle East, without achieving peace, security or international respect.
But today, his administration finds itself facing exactly what Trump claimed to avoid: a costly war, with no defined end goal and no credible exit path.
The conflict with Iran is no longer a limited show of force. Nor is it a brief operation to neutralize a few military or nuclear facilities. It has become a strategic crisis that has brought the United States into open conflict with a regional power of more than 90 million people, with networks of allies, missile capabilities, and real opportunities to strike at the global economy.
According to figures presented to the US Senate by Pentagon leaders, the cost of the war has reached about $37.5 billion, while the administration is seeking tens of billions more in additional funding. Republican and Democratic lawmakers have expressed concern about the lack of a clear strategy, the continuing rising costs and the possibility of further expansion of American involvement.
But the greatest price of this war is not measured in dollars alone. It is measured in the loss of the United States' strategic credibility.
A war without the definition of victory
The fundamental problem with the Trump administration is that it has yet to explain what it means by "victory."
Is the objective to destroy the Iranian nuclear program? Topple the regime? Open the Strait of Hormuz? Weaken the Revolutionary Guard? Sign a new deal? Or simply force Tehran to accept American terms?
These are not the same objectives. Each requires different means, deadlines, and costs.
A nuclear program can be hit, but scientific knowledge cannot be bombed. A regime can be weakened, but its fall can produce chaos, civil war, or an even more radical structure. A sea route can be temporarily reopened, but it cannot be kept safe indefinitely with aircraft carriers and missiles alone.
Trump has used the language of ultimatums, of “destruction,” and of unconditional surrender. However, maximal rhetoric is not strategy.
Sa më të mëdha të jenë kërkesat publike të Uashingtonit, aq më e vështirë bëhet arritja e një kompromisi pa u interpretuar si tërheqje. Presidenti amerikan e ka vendosur veten në një kurth: nëse vazhdon luftën, kostot rriten; nëse pranon një marrëveshje më të kufizuar, rrezikon të duket sikur është tërhequr nga premtimet e tij.
Kjo është dilema e vërtetë amerikane.
Trump ngatërroi superioritetin ushtarak me kontrollin politik
Shtetet e Bashkuara kanë një epërsi ushtarake dërrmuese ndaj Iranit. Por epërsia në qiell nuk garanton kontroll mbi rezultatin politik në terren.
Kjo është një nga mësimet më të vjetra të ndërhyrjeve amerikane në Lindjen e Mesme. Uashingtoni mund të rrëzojë qeveri, të shkatërrojë infrastruktura dhe të eliminojë drejtues ushtarakë. Ajo që nuk mund të bëjë lehtësisht është të përcaktojë se çfarë vjen më pas.
Administrata Trump duket se ka supozuar se goditjet e forta do ta detyronin Iranin të kapitullonte. Por një shtet nuk reagon vetëm sipas llogarive ekonomike. Ai reagon edhe sipas logjikës së mbijetesës politike, prestigjit kombëtar dhe nevojës së regjimit për të mos u dukur i dobët.
Për Teheranin, dorëzimi përballë një ultimatumi amerikan mund të jetë më i rrezikshëm për mbijetesën e sistemit sesa vazhdimi i luftës.
Pikërisht këtu qëndron gabimi themelor i Trump: ai e trajtoi Iranin si një palë në një negociatë biznesi, ku presioni maksimal do ta detyronte kundërshtarin të pranonte marrëveshjen. Por shtetet, sidomos kur ndihen të kërcënuara në ekzistencën e tyre, nuk sillen si kompani pranë falimentimit.
Ato mund të pranojnë kosto të jashtëzakonshme vetëm për të dëshmuar se nuk janë nënshtruar.
Hormuzi, pika ku lufta u bë problem botëror
Ngushtica e Hormuzit është nyja ku gabimi amerikan u shndërrua në krizë globale.
Nëpërmjet kësaj rruge kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimit botëror me naftë. Çdo ndërprerje e zgjatur prek çmimet e energjisë, transportin, prodhimin industrial, bujqësinë dhe inflacionin.
Kriza nuk mbetet në Teheran, Uashington apo Tel Aviv. Ajo shkon në faturën e energjisë së një familjeje europiane, në çmimin e karburantit dhe në koston e ushqimeve në vendet e varfra.
Raportimet ndërkombëtare tregojnë se operacioni amerikan, që fillimisht kishte ambicie shumë më të gjera, është përqendruar gjithnjë e më shumë në përpjekjen për të garantuar lundrimin në Hormuz. Kjo tregon se Irani, edhe pa qenë në gjendje të barazohet ushtarakisht me SHBA-në, ka arritur ta zhvendosë konfliktin në terrenin ku mund t’i shkaktojë kundërshtarit dëmin më të madh ekonomik dhe politik.
Kjo është fuqia e luftës asimetrike: pala më e dobët nuk ka nevojë të mposhtë flotën amerikane. Mjafton të rrisë rrezikun e lundrimit, kostot e sigurimit dhe pasigurinë në tregje.
Në këtë kuptim, Irani nuk ka nevojë të fitojë një luftë klasike. Atij i mjafton ta bëjë fitoren amerikane tepër të shtrenjtë.
Dështimi i “presionit maksimal”
Trump u tërhoq nga marrëveshja bërthamore me Iranin në vitin 2018, me argumentin se ajo ishte e dobët dhe se presioni ekonomik do ta detyronte Teheranin të pranonte kushte më të forta.
Rezultati ishte i kundërt.
Irani e zgjeroi programin e tij bërthamor, tensionet rajonale u rritën dhe hapësira diplomatike u ngushtua. Në vend që të ndërtonte një marrëveshje më të fortë mbi bazën e mekanizmit ekzistues, Trump shkatërroi instrumentin e vetëm që kufizonte në mënyrë të verifikueshme aktivitetin bërthamor iranian.
Tani, pas vitesh presioni, sanksionesh dhe konfrontimi, Uashingtoni po kërkon me forcë ushtarake atë që nuk arriti ta siguronte me diplomaci.
Kjo nuk do të thotë se marrëveshja e mëparshme ishte e përsosur. Ajo nuk trajtonte plotësisht programin raketor iranian, aktivitetet e Teheranit në rajon apo mbështetjen për grupet e armatosura.
Por diplomacia nuk është zgjedhja mes marrëveshjes së përsosur dhe luftës. Shpesh është zgjedhja mes një marrëveshjeje të papërsosur dhe një konflikti të pakontrollueshëm.
Trump e hodhi poshtë të parën pa pasur një plan për të shmangur të dytën.
Një president i kapur nga retorika e vet
Dështimi i Trump nuk është vetëm operacional. Ai është edhe politik.
Presidenti që premtoi se do t’i jepte fund luftërave të pafundme tani duhet t’u shpjegojë amerikanëve pse vendi po shpenzon dhjetëra miliarda dollarë në një konflikt të ri.
Presidenti që premtoi uljen e çmimeve duhet të përballet me pasojat ekonomike të tronditjeve në tregjet e energjisë.
Presidenti që u paraqit si mjeshtër i marrëveshjeve ende nuk ka prodhuar asnjë marrëveshje.
Sondazhet dhe raportimet e fundit tregojnë rritje të pakënaqësisë publike ndaj menaxhimit të konfliktit dhe shqetësim brenda vetë kampit konservator për pasojat në zgjedhjet e ndërmjetme. Lufta ka filluar të kthehet nga një demonstrim force në një barrë elektorale për republikanët.
Trump ka ndërtuar pjesën më të madhe të autoritetit të tij politik mbi imazhin e liderit që nuk tërhiqet. Por në diplomaci, paaftësia për t’u tërhequr nuk është gjithmonë forcë. Ndonjëherë është dobësia më e rrezikshme.
Një udhëheqës i përgjegjshëm duhet të dijë jo vetëm kur të përdorë forcën, por edhe kur ta kufizojë atë, kur ta shndërrojë avantazhin ushtarak në negociatë dhe kur të pranojë se objektivat maksimaliste nuk janë të realizueshme.
Dilema e madhe amerikane
Kriza me Iranin ekspozon një problem më të thellë të politikës së jashtme amerikane: hendekun mes fuqisë së jashtëzakonshme ushtarake dhe aftësisë gjithnjë e më të kufizuar për ta kthyer atë në rezultate politike të qëndrueshme.
Amerika mund të godasë pothuajse kudo në botë. Por nuk mund të prodhojë automatikisht rend, legjitimitet dhe stabilitet.
Ajo mund të shkatërrojë objektiva brenda disa orësh, por rindërtimi i një ekuilibri rajonal kërkon vite negociatash.
Mund të imponojë sanksione, por nuk mund t’i detyrojë gjithmonë kundërshtarët të dorëzohen.
It can seek support from allies, but it cannot expect them to unconditionally share the costs of a war about which they have not been sufficiently consulted.
Moreover, every month spent in the Middle East diverts American attention, munitions, and resources from competition with China and from supporting allies in Europe and the Indo-Pacific.
Beijing and Moscow do not need to intervene directly to benefit. They need only see Washington expend military, financial, and diplomatic capital on another protracted conflict.
Consequences for Europe
For Europe, this crisis is another reminder of its energy and strategic dependence.
A further escalation could raise oil and gas prices, hit European industry and fuel inflation.
A serious alliance is also built on consultation, international legality, and clear definition of objectives.
The war must end at the table.
Even after all the rhetoric, bombings, and ultimatums, the conflict will end in negotiations. The only question is how many lives, how many billions, and how much international stability will be lost before the parties accept this reality.
A lasting agreement would require verifiable limits on Iran's nuclear program, guarantees for navigation in the Strait of Hormuz, mechanisms to reduce regional tensions, and a gradual easing of sanctions in exchange for compliance with obligations.
Neither side would take everything.
But that is the nature of diplomacy: not the absolute capitulation of the adversary, but the construction of an outcome that is less costly than continuing the war.
And ultimately, Trump's failure is not that he used force. In certain cases, military power can be part of diplomacy and deterrence.
The failure lies in using force without a realistic definition of victory, without a clear plan for the day after, and without a political strategy to turn military pressure into a more sustainable order.
Trump wanted a quick victory that could be sold as a personal triumph. Instead, he produced a conflict that is forcing upon America the question the administration has avoided since day one: How can this war end?
The longer there are no answers, the more obvious it becomes that the problem is not just Iran. The problem is a superpower that continues to enter conflicts believing that military superiority can replace strategy.
And this is the great American dilemma: The United States still has the power to start almost any war, but it is losing the ability to determine how and with what outcome it will end./ Pamphlet
Donbole Trumpi I ka ditet e numeruara ne qeverisjen e USA-s.Kete Nentor merr goditjen paralajmeruese per ne KOSHIN E PLEHRAVE dhe per burg,per pedofili dhe KRIMINEL LUFTE. Ne 6 Nentor 2028 votohet dhe me 7 Nentor I vihen prangat ne duar.
Trapi andej oqeanit do beje showering ne burg më trapin tone ketej oqeanit.