FLASH
Shkruar nga Concita De Gregorio
Only anger and violence remain....
It's a matter of memory. The elderly are dying, the middle generation stutters, the young don't remember, and the generations to come won't remember anything at all. Ultimately, it's a matter of time, of generations succeeding each other, of this continuous anthropological mutation.
A deliberate mutation, of course. To rule in peace, autocrats need a population of obedient, unconscious subjects, soothed by a few crumbs of private welfare. Even a promise is enough, even the idea that wealth is the measure of success and that you can always win something: a television program, a bonus package, a lottery, a residence permit. If you wait in line, you might have a chance. But don't protest. Because someone, you see, might shoot you in the head if you don't stay home and vote on your TV quiz. And it seems, for the moment it really does seem, that there's nothing we can do about it. We can't. It seems it's too late.
“Grace is the beauty of doubt,” says the former President of the Republic in Paolo Sorrentino’s new film. Monumental, Toni Servillo in that film embodies an elderly lawyer, distinguished author of a two-thousand-page manual of criminal law, at the end of his presidential term. At the end of his time and, perhaps, without realizing it, ours too. A lonely, righteous man, a priest of the law.
The film comes out in the same days when the death of the law is being debated. Internationally, yes, but not only. It comes out as the blond president of the country considered the West's first democracy says he will take Greenland "by hook or by crook," makes feminine gestures to mock transgender athletes, kidnaps a head of state in his bed, and threatens to do the same to others, to anyone, starting tomorrow morning. He christens the Ministry of Defense the Ministry of War.
The film “Grace” comes out as Netanyahu, another Democratic leader, continues his programmatic extermination of a people, meanwhile invited to celebrate New Year’s Eve at Mar-a-Lago: let’s toast, friend. Meanwhile, Putin has been bombing Ukraine for four years (he too: not by fair means, but by foul means) and awaits the collapse of Europe, convinced that it will not be long before it is too late. The elected right, in fact, is advancing everywhere.
"Grace" comes out as the streets of Iran are on fire against a bloodthirsty regime. And the list would be long if we wanted to prove the decline of democracy and the rule of law, and the victory of a new order, established by a single, stronger man.
E di që Sorrentino nuk kishte ndërmend të fliste për të gjitha këto. Por, megjithatë, ai flet. Atij nuk i pëlqen të përkufizohet nga kategori, aq më pak nga aktivizmi, dhe këtë e kuptoj. Aktivizmi shpesh shërben për vetëlegjitimim, për ata që kanë nevojë për të. Kategoritë nuk shpjegojnë asgjë; ato shkatërrojnë veçantinë dhe misterin e çdo individi. Sorrentino tregon histori. Por, siç ndodh me artistët e mëdhenj, ai sheh i pari. Ai sheh më qartë se ku ndodhemi.
Filmi paraqet vajzën e presidentit, e luajtur në mënyrë mahnitëse nga Anna Ferzetti. Ajo i përket brezit të mesëm, atij që ende ndjek shembullin e etërve, me shpresën për t’u parë dhe për t’u dashur. Është një histori vendimtare që rrëfen, me poezi, shkurt dhe bukur, momentin e saktë që sapo kemi kaluar: vijën ndarëse mes botës së mëparshme dhe botës së sotme.
“Ditët e kujt janë këto?”, e pyet vajza të atin, teksa përballet me dilemën nëse duhet apo jo të nënshkruajë një ligj për eutanazinë, nëse duhet të japë dy falje. Eutanazia. E drejta për të vendosur për fundin e jetës. Një e drejtë personale, intime, themelore.
“Gjaku nuk mund të lahet”, shkruhet në një mur në Iran. “Mos na e lani gjakun tonë”, shkruanin protestuesit në Gjenova, njëzet e pesë vjet më parë, në murin e shkollës Diaz. Kjo histori nis të paktën një çerek shekulli më parë. A e kuptuam ne, ata prej nesh që ishim aty atëherë? Pak. Shumë pak. A ishim në gjendje të ofronim një alternativë? Me sa duket jo.
Përgjegjësia duhet ndarë: mes atyre që vepruan për të keqen dhe atyre që nuk qenë në gjendje ta ndalonin.
Ata në të njëzetat e njohin pak a shumë botën e së kaluarës; ata në të dhjetat shumë më pak; ata që lindin sot do të njohin vetëm këtë botë. Është çështje kohe. Shumë pak kohe.
Në një moment, dëshmitarët e tmerreve të shekullit XX, mbi të cilat u ndërtuan ligji ynë dhe kushtetutat moderne, do të jenë zhdukur. Fëmijët e tyre janë tashmë të moshuar. Për nipërit e mbesat e tyre, hierarkia e re është tashmë e shkruar: rregullat e të fortit, mospajtimi i ndaluar. Burri me armë ka gjithmonë të drejtë. Burri me dronë mund të shfarosë, nëse i leverdis, një popull të tërë.
“Në tridhjetë centimetrat e parë, një gomar është po aq i shpejtë sa një qen race”, shkroi Andrea Satta, një artist. Në fakt, ne jetojmë gjithmonë në këta tridhjetë centimetra të parë. Çdo ditë është një episod i ri i një reality show; nuk ka kohë për t’u kthyer pas. Ata që shkruajnë filma dhe seriale e dinë mirë këtë: në histori nuk ka kthim prapa.
“Të rinjtë nuk do të jenë të këqij; do të jenë të pamatur”, shtoi Andrea. Është e vërtetë. Dialogu është punë e vështirë. Dyshimi është edhe më i vështirë. Është tashmë tepër vonë për të hequr dorë nga rrjetet sociale.
The Holocaust in Gaza marks the end of humanity, we cried. The execution of Renee Good in Minneapolis and the impunity of her killers mark the end of freedom. “With or without justice” marks the end of the law. In America, priests are turned into human shields for the police who want to enter churches. Young people in Iran accept to be killed, rather than remain silent.
But on the street there is no room for doubt: differences and dilemmas are declared accomplices of the despot, in a time of arrogance.
The spirit of grace and doubt is now behind us. Only anger and violence remain. Love, the movie says. Love is the answer, always. Yes, it's true.
Let's hope that in the children's squares of our children there is still love, not just anger. It's hard, but it's the only way. These are our days. These are your days, guys. Our days./ Adapted from "Pamphlet" by "Corriere Della Sera"
Lini një Përgjigje