FLASH
Shkruar nga Preç Zogaj
In fact, the scandalous aspect of Rama's text is neither the truths that "rebel" from the diplomatic language, nor the typical mental Englishness in the spheres where rhetoric as a play on words claims more than the culture that feeds it. They are the assertions about the protagonist as fatality.
A few days ago, the news of honoring the US ambassador, Juri Kim, by Prime Minister Edi Rama with the Great Star of Public Recognition on the occasion of the end of her mandate and her departure from Albania, was announced almost throughout the country's media coverage.
The announcements as a whole were unclear about whether there was an actual ceremony or not, was the lady ambassador present, what did she say if she was present, did she accept the honor in question.
I don't believe Mrs. Kim wouldn't say two words if there really was a ceremony. The media would surely have picked up on her words. The fact that she was not seen or heard to say anything reinforces the conjecture that there was no formal ceremony worthy of the rank of US ambassador and the Star of Appreciation itself. The other fact that the entire news space was occupied by a text by Mr. Rama, posted on social networks, further reinforces the guess that the ambassador's tribute was improvised by the prime minister on the go or on the fly, did you hear about it? delay that Mrs. Kim was leaving, or that it had slipped her mind while she was on a short visit abroad.
Rama and Ms. Xhaçka, the Foreign Ministry of his government, had been counting the days of Ms. Kim since December of last year. Honoring her by the prime minister, while she could have left Tirana, seems to have been deliberately thought of as a distant honor, in her absence, both to do public relations (propaganda in the old language), and to leave the whole stage to his oratory.
In fact, the essence, not to say everything, in this event between the real and being "fake" is exactly the text of Mr. Rama. In the self-indulgent style of the atypical politician who comes from the arts, he calls that text "diplomatically scandalous", in the sense that it tells truths that diplomatic language does not allow. This is a cliché commonly used to cover restraint and exhibitionist behavior. Diplomatic language allows everything. The question that comes to everyone's mind is: "Why did you fall in love, why not avoid it if you think it is diplomatically scandalous"?
In fact, the scandalous aspect of Rama's text is neither the truths that "rebel" from the diplomatic language, nor the typical mental Englishness in the spheres where rhetoric as a play on words claims more than the culture that feeds it. They are the assertions about the protagonism as a fatality, that is, as a disease of the US ambassadors in Tirana. Not only of Mrs. Juri Kim, but also of her predecessors, and even of her successor who is expected to come, who will also fall "in the sweet trap of Albania", as the Prime Minister foresees.
Cili është “kurthi i ëmbël i Shqipërisë”? Sipas Ramës është ajo që “çdo ambasador amerikan trajtohet kudo ku shkon si mik i rënë nga qielli, e për rrjedhojë fatale bie brenda dhe ndjehet si një Zot në tokë, i cili duhet të jetojë e të veprojë në emër të popullit shqiptar, të bëhet jo vetëm zëdhënësi i halleve të tij, po edhe luftëtari që për llogari të tij përleshet me padrejtësitë, fshikullon të pushtetshmit, godet të paudhët…”.
Është vërtetë se duke qenë SHBA vendi që ka bërë më shumë për Shqipërinë dhe kombin shqiptar dhe superfuqia që garanton lirinë , demokracinë dhe sigurinë tonë si vend anëtar i NATO-s, ambasadorët dhe diplomatët amerikanë respektohen e nderohen apriori, me shumë se të tjerët në Shqipëri. Mirënjohja për ta është pikësëpari mirënjohje për SHBA. Por është absurde dhe madje fyerje për këta ambasadorë të mendohet se ata bien brenda, lajthisin nga lajkat dhe adhurimi, ndjehen të gjithëpushtetshëm, vetëkurorëzohen në provincën tonë të vogël dhe fillojnë fshikullimet e të paudhëve si të ishin Don Kishotë.
Opinioni se Shqipëria e vogël u zgjon delire prej personash të plotpushtetshëm dhe se si të tillë ata harrojnë kush i ka sjellë e pse janë këtu dhe fillojnë të ndjekin axhenda personale, qarkullon rëndom në dy nivele në shoqërinë shqiptare: së pari në nivelin e politikanëve të mbrapshtë e të korruptuar që pengohen nga SHBA të bëjnë çfarë të duan dhe gjykohen negativisht prej tyre për të këqijat, shkeljet, korrupsionin, aktet e tyre antidemokratike.
Këta s’kanë çfarë t’i bëjnë kalit dhe i bien samarit, siç thotë një shprehje popullore. Së dyti, por që deri vonë nga niveli i parë, nga një kategori trushplarësh që zakonisht janë viktima të narrativave politike spekulative. Në paragrafin e tekstit të tij të cituar më lart zoti Rama rezonon edhe me vulgun, edhe me kolegët e tij “sovranistë” në majat e politikës, ku shquhet Berisha. Është bërë si ata. Ndaj predikon si ata se ambasadorët bien si gallofë në kurthin” e ëmbël” të Shqipërisë dhe fillojnë e sillen si guvernatorë fuqiplotë! (Nuk ka qenë nevoja të përmendë termin” guvernatorë”, fjala kumbon vetë mes rreshtave).
As Rama nuk do të kuptojë ose nuk i konvenon të kuptojë tani që ka problemet e tij të mëdha me SHBA, sidomos pas skandalit “McGonigal”, se përveç marrëdhënieve shumë të ngushta të karakterit strategjik midis SHBA dhe Shqipërisë, të vendosura me vullnet të plotë nga të dy vendet, protagonizmin e ambasadorëve amerikanë në Shqipëri e prodhojnë pikësëpari problematikat e mprehta të demokracisë në Shqipëri. Përkundrejt të cilave SHBA është angazhuar në vijën e pare si asnjë vend tjetër, drejtpërsëdrejti nga Uashingtoni dhe përmes ambasadorëve të tyre në Tiranë.
Lista e krizave, konflikteve dhe problemeve të renda që ka përjetuar Shqipëria dhe ku është dashur ndërhyrja dhe ndihma vendimtare amerikane është e gjatë: që nga kriza e vitit 1997, te përballja me kriminalizimin e jetës politike dhe publike, te reforma në drejtësi që vuri në shënjestër pandëshkuesmërinë në sferat e larta, e tjerë, e tjerë. Nuk ka dyshim se nëse Shqipëria do të kishte një demokraci normale të lirive dhe sundimit të ligjit, ambasadorët amerikanë në Tiranë do të mbanin lumturisht për veten e tyre profilin e respektuar, pa shumë telashe, të homologëve të tyre në vendet e tjera të Europës.
Ata zbatojnë politikën dhe qëndrimet e shtetit amerikan në Shqipëri. Kjo është e vërteta, të cilën e kemi parë të provohet në operandin e shumicës së ambasadorëve, sipas problematikave dhe përparësive të periudhës konkrete, që u korrespondojnë direktivat përkatëse nga Departamenti i Shtetit. Kështu edhe ambasadorja Juri Kim, operandin e së cilës zoti Rama zhbalancohet ta lexojë kryesisht si manifestim të natyrës së saj apo të protagonizmit të saj personal, pa u thelluar apo duke u kaluar përciptazi jo vetëm faktit se asnjë ambasador nuk del dot nga kuadri i saj që i kërkohet nga qendra, por edhe veçorive që përcaktuan mandatin e zonjës Kim. Ku mund të përmendim disa syresh që dalin e teprojnë për ravijëzimin e një mandati pa precedent: Siç është për shembull fakti që asaj i ra shorti të ishte ambasadore në Shqipëri në periudhën kur sekretari i Shtetit, Blinker shpalli non grata Sali Berishën me gjithë pasojat që ky akt ka krijuar në gjirin e opozitës shqiptare.
Kam shkruar shpesh për ketë temë e nuk dua të zgjatem, por e shoh të arsyeshme të përsëris se zonjës Kim dhe kujtdo në vend të saj do t’i kërkohej siç iu kërkua nga Departamenti i Shtetit të sqaronte për publikun dhe për demokratët në Shqipëri qëndrimin e SHBA ndaj personave të dizajnuar dhe ndaj subjekteve politike që drejtohen nga persona të dizajnuar. Duke dhënë ajo e para shembullin e mbajtjes së këtij qëndrimi. Se sa pak ose aspak personale janë edhe në këtë pikë qëndrimet e ambasadorit që iku do të kuptohet nga qëndrimet e ambasadorit që vjen. Don s’don, duke portretizuar një Juri Kim si protagoniste që nuk i zë vendi vend, zoti Rama rimon me pretendimet e Berishës kundër saj. Nuk është për tu habitur. Ja përse:
Zonjës Kim i ra shorti gjithashtu të vinte në Shqipëri në periudhën kur edhe pas ngritjes së institucioneve të reja, drejtësia e re si një prioritet absolut dhe si premtim i SHBA për popullin shqiptar, po ndeshte në vështirësi dhe pengesa të shumta për tu nisur. Asaj iu desh të ekspozohej për t’u dhënë kurajë prokurorëve e gjyqtarëve të hetonin dhe dënonin banda dhe zyrtarë të lartë. Përkulja e historisë nga drejtësia ishte dhe mbetet sfida e politikës amerikane kundër korrupsionit në vendin mik, për fat të keq nga më të korruptuarit në rajon. “ Askush mbi ligjin”, ishte dhe mbetet deviza amerikanë në këtë rrafsh.
Ambasadori amerikan e mishëron këtë sfidë në arenë. Në dinamikën e përpjekjeve të zonjës Kim pengesat nxorën në pah se e keqja që duhej te mposhtë reforma në drejtësi ishte dhe është më e madhe se sa ka qenë menduar në fillim. E reja gjatë mandatit të saj ishte identifikimi i sabotimit të drejtësisë edhe nga ata që ishin vetëreklamuar si kalorës të saj. Kjo doli në dritë për publikun e gjere me shkuarjen e bujshme dhe domethënëse të zonjës Kim në seancën për zgjedhjen e kryetarit të ri të SPAK, zotit Dumani.
This is the moment when the ambassador, that is, the USA and the Albanian prime minister, are placed at the two ends of the rope regarding what SPAK and the new justice should be like. Then comes the "McGonigal" scandal, but here the ambassador has no role, nor job, as it is a scandal under investigation in the USA. But the gap in Rama's relations with the ambassador and the US had already formed. He could not keep his diplomatically scandalous text in the presence of the ambassador without showing extreme insolence. Beyond the beautiful words and the eulogy for balance, the text cannot avoid the taste of the return of an absent restaurant and, in itself, of a second insult to the US. After the first time it occurred to him to ask FBI official Mr. McGonigal for a favor in exchange for cash.
Lini një Përgjigje