FLASH
Shkruar nga Blendi Kajsiu
In the Berisheist narrative, Rama is not broken by elections, nor by the international factor, nor by civil disobedience, nor by peaceful protests, nor by violent protests, nor by roadblocks, nor by anti-system tents, nor by boycotting elections, nor by boycotting parliament...
In his article "How to spot a crypto-Ramist," my colleague Bushati offers a manual for spotting crypto-Ramists, or secret Ramists. They are those who publicly criticize Rama but privately love him.
From a political point of view, it matters little who is a crypto-Ramaist and who suffers from Ramophobia. What matters is who serves Rama politically, and this is not a matter of feelings but of logic. As I will argue below, hatred of Rama very easily transforms you into his zealous servant.
So the question we need to ask today is not who loves or hates Rama the most, but who serves his political agenda the most. In other words, who is the main factor that keeps and legitimizes Rama in power today?
The Berishaist answer to this question is the “Rama regime,” state capture, organized crime, media control, and election manipulation. According to this theory, Rama continues in power because we do not live in a democracy, but are in an authoritarian or dictatorial regime, like Erdogan in Turkey, Orbán in Hungary, or Maduro in Venezuela.
Although it is undeniable that Rama governs in an authoritarian and non-transparent manner, that he has turned the Socialist Party into a political graveyard where no one cares, and that organized crime has penetrated the socialist government, the above explanation is not sufficient, for the simple fact that even in the most authoritarian regimes in Europe, the political opposition has scored victories, at least in the capital.
In Hungary, the critical political opposition with Viktor Orban won the Budapest mayoralty in the 2024 local elections. In 2024, in Erdogan's Turkey, an opposition candidate won the mega-Mayorship of Istanbul. In Maduro's Venezuela, the opposition won the elections in a plebiscite so much that Maduro was forced not to publish any election records, to bring the army into the streets to confront the protesters, and to send the opposition leader to political asylum.
It is absurd to claim that Rama's Albania is less democratic than Hungary, where Viktor Orban controls the entire judicial system after twice amending the constitution to his liking, than Erdogan's Turkey with the largest number of imprisoned journalists in the world, or than Maduro's Venezuela, which is essentially a military dictatorship.
Yet in these places the opposition wins elections, at least in the capital. While our opposition is deeply lost even in the heart of Tirana where it itself does not denounce manipulation and organized crime. This is enough to understand that the Rama "regime" is not kept afloat simply by crime, violence or manipulation but by the allergy that most Albanians have to Berishism.
I am not claiming that Prime Minister Rama is necessarily a lover of democracy and freedom, or that he could not transform into a dictator tomorrow. I am simply arguing that for the moment he does not need to manipulate elections, nor to exert violence on the opposition, nor to send its leader to political asylum, because with it he wins elections, polls and the popularity contest very easily.
But this is not the greatest service that Berishism provides to the political project of Edi Rama and the Socialist Party. Even more useful is the Berishist narrative that Rama is invincible: “No one wins before Rama,” Berishists tell us. It is a myth behind which Berishism’s political failure is hidden.
In the Berishite narrative, Rama cannot be broken by elections, by the international factor, by civil disobedience, by peaceful protests, by violent protests, by roadblocks, by anti-system tents, by election boycotts, or by parliamentary boycotts. All of these are tools that Berishiteism has used without success to reach the conclusion it endlessly propagates that Rama is invincible in all directions.
In the history of democratic systems, it is difficult to find a political opposition that constantly tells the electorate that the ruling party is invincible on all fronts. Just as it is difficult to imagine a greater political service to the government than an opposition that first invites the people to surrender to the immense power of the government and then denounces them as deserters.
What about the denunciation we make of authoritarianism, corruption, and the connection of crime with the Ramist government - the Berisheists will tell me - are these also services to the regime? The answer is yes.
If we accept that the essence of the crisis of Albanian democracy is the lack of democracy within political parties, as my colleague Neritan Sejamini rightly argues, Berishism simply serves to obscure, rather than highlight, the reduction of the Socialist Party to a political graveyard devoid of thought and debate. A barracks party, to use Preç Zogaj's term, looks much better than a party reduced to a family annex.
It is the lack of credibility of Berisheism that prevents him from denouncing the connection of the Rama government with organized crime or the penetration of the latter into the Albanian economy. Although this penetration did not start with Rama, in Albania national and local televisions have long been established with drug money, it has been consolidated during the socialist government.
Ama një opozitë që denoncon si kriminel edhe Suel Çelën edhe Altin Dumanin, edhe Visin e Pojës edhe Lulëzim Bashën, edhe Xhevdet Troplinin edhe analistët anti-berishist, në fakt nuk denoncon askënd. Një opozitë që nga njëra anë denoncon krimin e organizuar dhe nga ana tjetër propozon shkrirjen e institucionit që më shumë goditje i ka dhënë atij, SPAK, prodhon thjesht zhurmë.
Dhe ky është shërbimi i fundit, por jo më pak i rëndësishm, që berishizmi i bën pushtetit, reduktimi i politikës në zhurmë nëpërmjet transformimit të gjuhës politike nga dritë në dru. Berishizmi nuk e përdor gjuhën për të ndriçuar fenomenet politike, siç janë krimi, korrupsioni apo autoritarizmi politik, por si dru për të goditur kundërshtarin e radhës.
Ky proces e drunjëzon gjuhën, i heq asaj çdo funksion llogjik dhe argumentues duke e kthyer atë thjesht në dajak për të goditur këdo që nuk bie dakord me narrativën berishiste. Ndaj ligjërimi berishist përbëhet nga një varg epitetesh dhe metaforash që funksion themelor kanë denoncimin por jo arësyetimin dhe aq më pak ndriçimin e realitetit ku jetojmë.
Masakër elektorale, farsë elektorale, besëprerë, sorosian, kriptoramist, idiot të dobishëm, analistë kriminel, narko-shtet, bandat, regjimi, këto janë termat e ligjërimit berishist që nuk synojnë argumentimin por thjesht denoncimin dhe stigmatizimin. Është e njëjta gjuhë që, sikurse ka vërejtur me të drejtë analisti Baton Haxhiu, përsëritet e pandryshuar prej tre dekadash.
Ky lloj ligjërimi e varfëron aq shumë gjuhën saqë ajo nuk shërben më për ta deshifruar realitetin por për ta injoruar atë. Kjo është ndoshta dhurata më e madhe që një opozitë mund ti bëjë pushtetit, sepse vdekja e gjuhës, mungesa e verbit politik, pamundëson jo vetëm llogaridhënien e pushtetit por vështirëson imagjinimin e një alternative shpresëdhënëse.
Për këtë arsye normalisht është pushteti ai që tenton ta drunjëzojë gjuhën, ta zhveshë dhe ta varfërojë atë. Gjuha e drunjtë e komunizmit shqiptar nuk ishte e rastësishme. Ajo e reduktonte ligjërimin politik tek parrullat dhe denoncimet e armiqve të klasës, të imperializmit apo të kriptoborgjezëve sepse në këtë mënyrë reduktonte imagjinatën politike të qytetarit tek realiteti i ngushtë që e mbante në këmbë regjimin komunist.
Marrëdhënia e tensionuar e regjimit komunist me veprën e Ismail Kadaresë buronte pikërisht tek pasurimi i horizontit gjuhësor dhe imagjinar që ky autor i ofronte lexuesit shqiptar. Nëpërmjet fjalorit të pasur dhe gjenialitetit artistik vepra e Kadaresë i hapte horizonte të reja imagjinatës së qytetarit shqiptar. Kjo përbënte kërcënim serioz për një sistem që mbahej në këmbë nëpërmjet varfërimit të gjuhës dhe reduktimit të horizontit politik të qytetarëve tek parullat komuniste. Pikërisht për këtë arsye vepra e tij perceptohej shpesh si disidente, edhe kur nuk përmbante ndonjë denoncim të hapur apo të qëllimshëm të regjimit komunist.
Në këtë aspekt varfërimi i vazhdueshëm i gjuhës politike në fushatat elektorale të Partisë Socialiste, herë me tollova, herë me batuta, nuk është i rastësishëm. Metaforat dhe epitetet e Ramës në fushatën e fundit elektorale ishin ose apolitike, si “bufi kënetës” apo “meshkujt çyryk”, ose klishe të tipit “ëndrra evropiane”. Pushteti operon me një gjuhë të thatë që e varfëron mendimin sepse nuk ka armik më të rrezikshëm për të se mendimi kritik dhe imagjinata politike.
Aleati kryesor i pushtetit socialist për të varfëruar gjuhën dhe imagjinatën tonë politike është berishizmi. Në vend që ta pasurojë fjalorin dhe imagjinatën tonë politike, për të menduar një alternative më të mire, berishizmi e redukton atë tek denoncimi dhe ofendimi i armiqve të radhës, idiotët e dobishëm, analistët palaço apo kriminel, apo bullicat elektorale.
Nuk është rastësi që ne sot ende nuk kemi fjalorin e nevojshëm për të përshkruar regjimin politik që ka ndërtuar Rama me Partinë Socialiste. Aq e rëndë është situata saqë termi dominues që përdoret sot për të përshkruar sistemin aktual politik është fjala “regjim”.
Po ti referohesh fjalorit shqiptar fjala regjim do të thotë thjesht “mënyra e drejtimit dhe e organizimit politik, ekonomik dhe shoqëror në një shtet.” Pra kur opozita sot thotë se Rama ka ndërtuar në Shqipëri një regjim në fakt nuk thotë asgjë konkrete në lidhje me natyrën e këtij regjimi.
Koncepte të tjera si narko-shteti, që përdoren rëndom nga Berisha, shërbejnë thjesht për ta denoncuar dhe jo ndriçuar realitetin ku jetojmë. Koncepti i narkoshtetit, aq i pasaktë saqë nuk ekziston fare në literaturën politike, në fakt nuk e përshkruan mirë realitetin e qeverisjes Rama.
Në fakt nuk ekzistojnë kritere të qarta apo ndonjë indeks i narkoshteteve. Megjithatë që një vend të klasifikohet si narkoshtet nuk mjafton penetrimi i parave të drogës në ekonomi dhe politikë apo korruptimi i zyrtarëve shtetëror nga trafikantët e drogës, përndryshe jo vetëm Shqipëria por edhe Holanda dhe Belgjika do klasifikoheshin si narkoshtete. Duhet që vetë shteti ose zyrtarë të lartë të tij të jenë të përfshirë në organizimin dhe drejtimin e trafikut të drogës si një aktivitet që prodhon të ardhura të rëndësishme për shtetin.
Për momentin, ndoshta vetëm Venezuela e Nikolas Maduro i përmbush këto kritere sepse aty trafiku i drogës organizohet dhe drejtohet nga vetë ushtria e Venezuelës me pjesmarrjen direkte të zyrtarëve të lartë të qeverisë Maduro. Ndërkohë që të ardhurat e trafikut të drogës janë një burim i rëndësishëm për mbajtjen në këmbë të diktaturës ushtarake të Maduros. Ajo që kemi në Shqipëri nuk është as diktatura ushtarake, as regjimi dhe as narkoshteti por një sistem politik, ekonomik dhe mediatik që prodhon një zhvillim përjashtues dhe jo përfshirës. Një zhvillim që pasuron një pakicë gjithnjë e më të ngushtë por që përjetohet si varfërim (material dhe shpirtëror) nga shumica e shqiptarëve.
Although we have not yet found a name for this system (which I have elsewhere tried to call Dubaiism), what can be said with certainty is that neither the concept of a narco-state nor empty concepts like "regime" capture the essence of the reality that Albanians experience.
At a time when we have not yet managed to name the reality in which we live, imagining a different reality, a better alternative, becomes completely impossible. This of course benefits the government, which constantly tells us that a better alternative than Rama cannot be imagined in Albania, especially when faced with Berishism with its language like a bully.
Therefore, the violation that Berishism does to our political language serves to perpetuate Rama's political project. The reduction of language to wood for the opponent, in the form of the lightning bolts of the Chinese Cultural Revolution that identified the crypto-bourgeois, eliminates any possibility of imagining a better reality.
You cannot have a rich imagination with a poor language. A society without imagination and without political language is the dream of every authoritarian government. This dream of the Ramist government is served today by Berishaism with zeal, transforming the political debate into a noise whose only organizing principle is the interest of the Berisha family.
Of course, at this point, Berisheists will denounce my reflection as an analytical farce, a narco-criminal and crypto-Rama analysis in the service of the regime. How can we be servants of Rama when we hate Rama with all our heart? – they will tell me in revolt.
And it is true that Berisheists hate Rama with a lot of soul, although with very little intelligence. Their hatred is pure, sincere and not at all political.
They do not hate Rama as a political phenomenon. They do not hate Rama's authoritarianism, they do not hate the corruption and arrogance of his not at all transparent power, they do not hate the lack of political meritocracy either. They hate Rama the individual, otherwise they would not line up alongside Berisha's corruption, arrogance and authoritarianism.
But hatred does not transform you into a freedom fighter, much less a critic of an authoritarian regime. On the contrary, it is the basic feeling that every diligent servant has in the face of a powerful, dismissive, and arrogant master.
Lini një Përgjigje