FLASH
Shkruar nga Dukagjin Hata
On the one hand, voluntary and patriotic passion of international proportions, on the other, the publicly funded commercialism of a highly controversial international figure.
While the echo of Kanye West's concert, generously sponsored and lavishly supported by the government, "so as not to embarrass Albanians", came from Kashari, I was watching for the umpteenth time a dance with motifs from Tropoja, masterfully interpreted by father and daughter, Azgan Haklaj and Adela Haklaj, in Sanremo.
Azgani has his home in Kashar, where Kanye West performed for an excited audience with a command...
The performance of the Tropoja dance on the Sanremo stage, by Azgan Haklaj and his daughter, Adela, was an extraordinary moment of pride and an event of great importance for the promotion of Albanian culture in the international arena.
As part of the "Festa dei popoli", where 18 countries participated, this interpretation represented
family values and the artistic continuity of generations, conveying a powerful message of the pan-Albanian cultural heritage.
Dressed in traditional costumes and fanatically preserving the mythical and dignified movements of northern dance, they did not simply bring a choreography, but witnessed the spirit, history and invincible identity of the Gjakova Highlands in the heart of Italy.
Despite the media coverage, not only in Albania but throughout the Albanian space, the institutions of art and culture in Tirana, the Ministry of Culture, did not say a word. They were silent, as they have always been silent, when Azgani promoted art and culture in every corner of our ethnic lands, when he organized and moderated the wide-ranging activities in support of the war and the emblematic figures of the KLA, from Skanderbeg Square in Tirana, in Skopje and Pristina, to Strasbourg, in front of the European Parliament.
But it's different with artists of the profile of Kanye West, whose intense media hype would remain a voice in the wilderness if he weren't "donated" four million euros by the government and the hall wasn't filled with administration employees and patrons...
I don't want to draw artistic parallels between Azgan Haklaj and Kanye West, as the two are completely different, with different human and artistic identities.
What prompted me to write this article is the willingness of these institutions of ours to sponsor foreigners and the neglect, even rejection, of Albanian art and artists.
But if we stick to a symbolic comparison, this is a rather striking comparison that contrasts two extremes of management, values, and cultural promotion.
On the one hand, voluntary and patriotic passion of international proportions, on the other, the publicly funded commercialism of a highly controversial international figure.
Azgan Haklaj përfaqëson një rrugëtim të gjatë dhe të shtrirë në kohë e në hapësirë, ku arti dhe tradita kombëtare janë vlerësuar me trofe në skena prestigjoze botërore. Që nga Betlehemi në Izrael (midis 40 shteteve), në vitin 2002, në Selanik 2003, mes 16 shteteve, e deri te Sanremo (midis 18 shteteve), ky rrugëtim dëshmon për një diplomaci kulturore aktive. Kësaj i shtohet konsistenca në organizimet kombëtare, 24 vite "Sofra Dardane" në Tropojë dhe 11 vite Festivali Çam në Sarandë, duke mbajtur gjallë shtyllat e folklorit dhe historisë shqiptare.
Kanye West në Tiranë nuk përfaqëson asgjë, përpos një sforcimi jashtëartistik të dëshpëruar e në thelb të dështuar, për ta bërë këngëtarin e njohur zëdhënës të antiprotestës dhe antikrizës.
Ardhja e West është një ngjarje e izoluar, që pa këtë kalcifikim dhe "lyerje qerreje" me 4 milion e ca euro, do të ishte një "turpërim" total.
Ai nuk erdhi për të ngritur apo promovuar vlerat e vendit pritës, por për të shfrytëzuar një skenë të radhës në kuadër të profilit të tij ndërkombëtar.
Haklaj, eksperiencat e tij dhe sukseset e ansambleve që ka udhëhequr i ka mbështetur mbi kursimet familjare dhe ndihmën e miqve patriotë, e ndonjë mbështetje modeste të institucioneve lokale ku organizohen aktivitetet. Është një investim idealist, ku suksesi matet me trofe dhe me ruajtjen e identitetit kombëtar, pa mbështetjen e ministrisë së Kulturës Kanye West u mbështet në lëvizjen e tij mbi një shifër marramendëse, dhuruar direkt nga buxheti i shtetit. Kjo krijon një kontrast të fortë, se ku adresohen prioritetet financiare të institucioneve: tek një emër i huaj me kosto gjigante, apo te projektet që mbajnë gjallë kulturën tonë brenda dhe jashtë kufijve.
A nuk do ishte e udhës që me shuma të tilla të sponsorizohej një veprimtari e gjërë muzikore në shkallë kombëtare, pér të promovuar shumë artistë azgan' elitarë të hapësirës gjithëshqiptaré?
Haklaj ka një profil prej atdhetari qëndrestar, ku qëndrimet e tij kanë pasur peshë deri në nivele diplomatike.
Mjafton të kujtojmë notën e protestës nga Rusia, në vitin 2011, për deklaratat e tij në Preshevë, ku kërkonte bashkimin e trojeve shqiptare.
Profili i Haklajt lidhet drejtpërdrejt me çështjen kombëtare dhe mbrojtjen e interesave shqiptare në rajon, duke u përballur edhe me superfuqi globale. Azgani e ka ndërtuar profilin e tij atdhetar dhe artistik, me kontribute të vazhdueshme, pa bërtitur dhe thirrur, me modestinë që e karakterizon, duke përcjellë mesazhe me vlera gjithëkohore.
Në skenën globale, Kanye West njihet për deklaratat e tij të skajshme, shpesh të cilësuara si antisemite apo të shoqëruara me simbole ekstremiste (si kryqi i thyer). Për shkak të qëndrimeve të tij ekstremiste, si dishepull i një figure që ruhet në muzeun e turpit të historisé, ai është "non grata" në disa vende e shtete.
We would be ashamed if we did not properly respect our honorable "friend", but how could countries with great names not be ashamed, who have set a "limit on what they say" and do not let them trespass on their lands!?
It must be said that his profile clashes with traditional Albanian values of hospitality and religious tolerance, which makes his invitation and funding absurd and paradoxical.
Azgan Haklaj, part of the Albanian media and cultural elite, artist, analyst, political scientist, artistic director, author of hundreds of articles and public reflections, author of 15 books focusing on the acute problems of Albanian history and transition, probably needs nothing, except for the gratitude of the institutions for the management of cultural values, which cannot, despite the numerous funds and personnel at their disposal, do even a tenth of what he does, with the support of some idealistic friends, who fortunately still exist in this country...
We have the "Kanye Wests" among us, (but without his extra-artistic exhibitionism); individuals like Azgani, idealistic and progressive artists, who, although we do not support them, as we are busy calculating "logarithms", continue to create and convey values for today and tomorrow...
Lini një Përgjigje