FLASH
Shkruar nga Eduard Halimi
National courts are not obliged to directly apply the judgments of the ECtHR that concern other countries. However, they are expected to take into consideration the case law of the ECHR when interpreting and applying the ECHR...
There is a lot of public interest around the expected decision of the Constitutional Court on the voluminous files brought by the French and Belgian law enforcement bodies about Sky ECC and Encrochat. Therefore, any news related to it produces interest, enthusiasm, sometimes from one side and sometimes from the other.
For me, this legal exercise that is being attempted in the Constitutional Court would be routine if we were not so skeptical of our justice, its temptation to sometimes serve politics and sometimes economic segments and organized crime. And reading what is described in media publications about Metamorfoza 1, 2 and 3 between crime, politics, justice, the concern of the media is normal.
I say that the exercise would seem routine as it has been done and is being done everywhere in the legal systems in Europe where the standards of justice are years away from ours. Powerful organized crime groups and there pay the most powerful law firms and lawyers are within their right to defend clients. My cold and emotionless opinion has been clear from the beginning: The police operation between England, France and Belgium to collect data from SKY ECC remains the most fantastic operation in the history of European justice in relation to public security and private rights among crime organized and law enforcement authorities.
Fortunately, the same approach seems to have been taken by the Italian, Belgian, French, German, Dutch, and even the Court of Justice (ECJ Luxenburg) and finally the Strasbourg Court (ECHR). So I don't see that there is anything to be excited about. the release of the reasoning of the unanimous decision of the ECHR, on September 24, 2024, which talks about the evidence obtained according to EncroChat. In essence, this decision is in the same line as the decision of the ECJ, (Luxembourg), on April 30, 2024, (my article about it published in the media) which seems to be confirmed by the ECHR itself in its latest decision.
The situation is somewhat different for Albania, because the ECJ has jurisdiction only over the member countries of the European Union, while the decisions of the ECJ, although they do not have a binding effect on the Albanian courts in cases where they are not directly related to Albania, as a signatory country of the European Convention on Human Rights (ECHR), Albania has the obligation to ensure respect for the rights and freedoms provided for in the Convention.
National courts are not obliged to directly apply the judgments of the ECtHR that concern other countries. However, they are expected to take into consideration the judicial practice of the ECHR during the interpretation and implementation of the ECHR, as this Convention constitutes an important part of the legal obligations of the signatory states, including Albania. Albanian courts are expected to use the jurisprudence of the ECtHR as a guiding authority to ensure that their decisions are consistent with the interpretation of the Convention.
In its last decision on September 24, 2024, recently published, the ECtHR has addressed one of the most important issues for international criminal investigations, highlighting the importance of international cooperation in the fight against organized crime.
- Circumstances of the Case at the ECtHR (Strasbourg)
Both applicants AL and EJ faced criminal proceedings in the United Kingdom linked to the use of EncroChat. The first applicant was arrested on 18 June 2020, following his identification as the orderer of drug trafficking, including 10 kg of heroin and 10 kg of cocaine, resulting from intercepts based on EncroChat data. Meanwhile, the second applicant, arrested on June 16, 2020, was charged with conspiracy to supply drugs and planning murders. Both proceedings were still pending, with different rulings assessing the legality of the evidence. The evidence against them was gathered through wiretapping conducted by the encrypted platform EncroChat, a platform widely used by criminal organizations to avoid surveillance by law enforcement authorities. This platform provided a high level of security for user messages, becoming a key tool for international criminal activities.
Despite the applicants claiming that the seizure of their data violated privacy rights, British courts used this evidence to justify arrest and prosecution. This approach has found wide international support, especially in the face of the challenges posed by organized crime.
* Evaluation of the ECtHR. Fighting Organized Crime: A Priority Over Privacy Rights?
Të dhënat në lidhje me përdoruesit e EncroChat në Mbretërinë e Bashkuar u mblodhën nga hetuesit francezë dhe më pas u transmetuan autoriteteve britanike, duke pasur si burim si mbledhjen ashtu edhe ndarjen nga territori francez. Gjykata e konfirmon se natyra personale e të dhënave të kapura, të cilat mundësuan identifikimin e individëve, imponon obligime mbi Francën për të respektuar të drejtat e personave të përfshirë. Për më tepër, GJEDNJ u shpreh ky përfundim është në përputhje me praktikën gjyqësore të GJED-së, sipas së cilës parimi i njohjes reciproke të vendimeve dhe vendimeve gjyqësore i ndalon autoritetet që kanë lëshuar një VNM me qëllim të transmetimit të të dhënave të tilla si provë nga rishikimi i rregullsisë së procedurës së veçantë me të cilën ato prova u mblodhën në shtetin anëtar ekzekutues.[1]
GJEDNJ mori në shqyrtim veprimet e autoriteteve franceze, të cilat ishin përgjegjëse për “kapjen” e të dhënave nga EncroChat. Të dhënat u mblodhën përmes një sulmi të sofistikuar kompjuterik të autorizuar nga magjistratët francezë (Gjykata e Lilës) dhe u ndanë më pas me autoritetet britanike. E rëndësishme është që Gjykata vendosi që përgjegjësia për mbledhjen dhe respektimin e të drejtave të individëve bie mbi Francën, duke qenë se veprimet fillestare ndodhën në territorin francez. Kjo pavarësisht se efektet e përdorimit të këtyre provave ndihmuan në procedimet penale në Mbretërinë e Bashkuar
Ndërhyrja në komunikimet private të atyre që janë të përfshirë në krime të rënda a mund të shihet si shkelje e të drejtave të njeriut, apo si një mjet i nevojshëm për të siguruar që ligji të zbatohet dhe siguria publike të ruhet?
*Juridiksioni, mbikëqyrja ndërkombëtare dhe e drejta për një gjykim të drejtë
Gjykata theksoi që, ndonëse juridiksioni është kryesisht territorial, shtetet mund të ushtrojnë autoritetin e tyre jashtë territorit në rrethana të caktuara. Në këtë rast, ndërhyrja e autoriteteve franceze për të kapur të dhënat nga EncroChat dhe përdorimi i këtyre të dhënave përtej territorit të tyre, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, përbën një ndërhyrje që i atribuohet Francës. Vendimi thekson se të dhënat personale të kapura, të cilat përfshinin identifikimin e përdoruesve, ngarkonin Francën me detyrimin për të respektuar të drejtat e individëve të përfshirë, sipas Kartës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Gjykata gjithashtu u shpreh se kapja dhe përdorimi i këtyre të dhënave duhej të përmbushnin standardet ligjore ndërkombëtare, veçanërisht në kontekstin e mbrojtjes së privatësisë dhe të drejtës për një proces të drejtë. Ky vendim përforcon parimin se mbledhja e të dhënave nga shtete të ndryshme nuk duhet të bëhet në kundërshtim me të drejtat e njeriut, pavarësisht nga graviteti i krimit të dyshuar por është detyrë e autoriteteve të verifikojnë standartet ligjore. Për aq kohë sa dhe ezaurimi i plotë i rrugës së brëndeshme nuk ishte kryer kërkesa u rrezua unanimisht.
*Implikimet për sigurinë dhe privatësinë
Vendimi i GJEDNJ (ECHR) i jep rrugë hap debatit mbi mënyrën se si shtetet mund të përdorin teknologjitë e reja për të luftuar krimin e organizuar, ndërsa ruajnë të drejtat themelore të qytetarëve. Ndërsa teknologjitë e koduara si EncroChat përdoren shpesh nga rrjete kriminale për të shmangur mbikëqyrjen, Gjykata theksoi se edhe në luftën kundër krimit, të drejtat e njeriut nuk mund të anashkalohen. Ky vendim krijon një precedent të rëndësishëm për çështjet e ardhshme që lidhen me mbledhjen dhe përdorimin e provave të kriptuara nga shtetet anëtare të Bashkimit Evropian dhe më gjerë.
*Pyetje dhe sfida për të ardhmen:
-A është e ligjshme mbledhja e të dhënave përmes platformave të koduara?
Vendimi i ECHR vendos një standard të lartë për të drejtën e privatësisë dhe mbrojtjen e të dhënave, duke detyruar shtetet që të ndjekin protokolle të qarta ligjore kur ndërhyjnë në komunikimet e individëve.
-Çfarë përgjegjësish kanë shtetet për të dhënat e mbledhura?
Ky rast konfirmon se shteti që mbledh të dhënat është përgjegjës për respektimin e të drejtave të individëve, edhe nëse të dhënat ndahen me shtete të tjera.
-A mund të përdoren këto të dhëna në gjykimet e vendeve të tjera?
Gjykata konfirmon se mbledhja dhe përdorimi i provave është i mundur por duhet të jenë në përputhje me të drejtën për një gjykim të drejtë dhe standardet ndërkombëtare të drejtësisë.
Konkluzione dhe rëndësia për Shqipërinë
Vendimi i fundit i GJEDNJ (ECHR) për EncroChat shënon një hap të rëndësishëm në përballjen e drejtësisë me sfidat e epokës digjitale. Ndërsa mbikëqyrja teknologjike është një mjet i fuqishëm në luftën kundër krimit, ky vendim përkujton se shtetet kanë një përgjegjësi të madhe për të mbrojtur të drejtat e individëve dhe për të siguruar që provat e mbledhura të përdoren në mënyrë të drejtë dhe ligjore.
Në Shqipëri, ku përballja me rrjetet kriminale të organizuara është një sfidë e përhershme, ky vendim i GJEDNJ është një shembull i rëndësishëm se si shtetet mund të bashkëpunojnë për të ndaluar aktivitetet kriminale që kërcënojnë rendin dhe sigurinë. Bashkëpunimi ndërkombëtar, ndarja e informacionit dhe përdorimi i provave të siguruara përmes teknologjive të reja janë mjete jetike për të luftuar krimin. Përgjegjesia për mbledhjen e tyre është e shtetit francez dhe përdorimi i tyre në Shqipëri do jetë i ligjshëm nëse nuk shkelen standartet shqiptare.
GJEDNJ konfirmoi se ndërhyrja në komunikimet private, nëse është e nevojshme për sigurinë publike dhe respekton procedurat ligjore të shteteve përkatëse, nuk konsiderohet shkelje e të drejtave të njeriut. Ky vendim ofron një kornizë të qartë për përdorimin e provave teknologjike në ndjekjen penale edhe për Shqipërinë.
[1] Case MN (EncroChat) of 30 April 2024, the Court of Justice of the European Union noted that the issuing authority of a European Investigation Order (EIO) is not authorized to review the regularity of the procedure shared by the State of Execution for the collection of evidence, also emphasizing the need for legal remedies equal to those in national proceedings and the requirement to exclude information and evidence obtained illegally in the context of criminal proceedings if the person has no opportunity to comment on them.
Lini një Përgjigje