FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The draft common position of the European Union on Albania was approved without objections in COELA, but the document contains one of the most critical analyses of the rule of law in recent years in the country. At the heart of the report are corruption at high levels, attempts to influence SPAK and problems with the functioning of justice.
Brussels has officially confirmed the approval of the draft common position of the European Union on Albania, based on the IBAR report, in the COELA working group, without any objections from EU member states. The document is considered an important moment in Albania's negotiation process, but also a strong political signal for the concerns that exist in Brussels about the real functioning of the Albanian state, the fight against corruption and the independence of justice institutions.
According to the documents obtained, the initial draft of the report, drafted in February 2026, had more moderate language and focused mainly on Albania’s technical progress in meeting the interim benchmarks. But during negotiations among member states, several states called for the text to be toughened, arguing that the real situation in Albania continues to raise serious concerns about corruption, political influence on justice and the functioning of democratic institutions. The final version adopted in May 2026 reflects precisely this more critical approach.
The strongest part of the report relates to the justice system and SPAK. For the first time in a document of this level, the European Union directly mentions the Special Structure against Corruption and Organized Crime, raising concerns about political pressures and interference in justice institutions.
The report states that the EU “regrets and urges Albania to address the increased and worrying efforts by public officials and politicians, including at high levels, to exert undue influence over justice institutions, including SPAK.” The document also mentions personal attacks on judges and prosecutors and calls for strengthening the resilience of justice institutions to internal and external interference.
The report places particular emphasis on the need for the executive and legislative branches to fully respect the independence of the judiciary and to implement without delay the decisions of the Constitutional Court. The EU highlights previous cases of non-implementation or delayed implementation of decisions by the government and the Assembly, considering this a serious problem for the rule of law.
Një tjetër pikë e fortë e dokumentit lidhet me çështjen e imunitetit të zyrtarëve të lartë dhe ndërhyrjet politike në hetime. Bashkimi Europian kërkon që praktikat për heqjen e imunitetit të udhëhiqen nga standardet europiane dhe opinionet e Komisionit të Venecias. Në mënyrë të drejtpërdrejtë, raporti shpreh keqardhje për disa vendime të mëparshme të Parlamentit shqiptar lidhur me hetimet ndaj ish-zyrtarëve dhe deputetëve.
Ky referim lidhet me rastin e ish-zv/kryeministres Belinda Balluku, për të cilën SPAK kërkoi heqjen e imunitetit, por shumica socialiste e rrëzoi kërkesën në Kuvend. Në qarqet europiane, ky episod shihet si një nga rastet më domethënëse të përplasjes mes politikës dhe drejtësisë, si dhe një test për gatishmërinë e institucioneve shqiptare për të lejuar hetime të pavarura ndaj figurave të nivelit të lartë.
Në raport, Bashkimi Europian pranon se Shqipëria ka bërë progres në reformën në drejtësi dhe në procesin e vettingut. Dokumenti vlerëson përfundimin e vettingut në shkallën e parë dhe kërkon vijimin e procesit në apel sipas standardeve të vendosura nga Operacioni Ndërkombëtar i Monitorimit. Po ashtu, BE kërkon që standardet e vettingut të mos mbeten vetëm formale, por të zbatohen në mënyrë të vazhdueshme gjatë karrierës së gjyqtarëve dhe prokurorëve, përmes kontrolleve të rregullta të integritetit dhe transparencës në emërime e promovime.
Megjithatë, raporti evidenton se sistemi i drejtësisë vijon të ketë probleme serioze strukturore. Bashkimi Europian kërkon më shumë burime njerëzore dhe financiare për gjykatat dhe prokuroritë, plotësimin urgjent të vendeve vakante në sistem, uljen e stokut të dosjeve dhe krijimin e një sistemi të integruar elektronik për menaxhimin e çështjeve gjyqësore. Në dokument theksohet gjithashtu nevoja për të parandaluar aksesin e paautorizuar në sistemet elektronike të drejtësisë dhe për të garantuar sigurinë e gjyqtarëve, prokurorëve dhe stafit të institucioneve ligjzbatuese.
Korrupsioni mbetet një nga shqetësimet kryesore të Bashkimit Europian për Shqipërinë. Raporti pranon rezultatet e SPAK dhe të gjykatave speciale në hetimin e rasteve të korrupsionit në nivele të larta, por thekson se korrupsioni vazhdon të jetë “i përhapur në shumicën e fushave të jetës publike dhe ekonomike” dhe mbetet “një shqetësim thelbësor”.
BE identifikon si sektorë me risk të lartë korrupsioni infrastrukturën publike, kontratat PPP, prokurimet publike, kadastrën dhe pronat, doganat, administratën tatimore, arsimin dhe shëndetësinë. Dokumenti kërkon që masat anti-korrupsion të mos mbeten vetëm në letër, por të japin ndikim real në këta sektorë ku abuzimi me fondet publike konsiderohet më i lartë.
The report also calls for increased confiscation of assets linked to corruption and the systematic launch of parallel financial investigations in high-level corruption cases. The European Union calls for strengthening the capacities of SPAK, increasing financial and human resources and increasing referrals from state institutions to the special prosecution. The document underlines that the fight against corruption must produce concrete, sustainable and tangible results at the highest levels of power.
The report also touches on the issue of possible changes to criminal legislation and amnesties. The EU warns that any legal changes, including amnesties or fiscal programs, must be in line with European standards and not undermine the fight against corruption and organized crime.
Beyond justice and corruption, the document also raises concerns about media freedom and fundamental rights. The European Union assesses that Albania still needs deep reforms to guarantee media pluralism, transparency of media ownership and editorial independence. The report also highlights concern about the climate of verbal and physical attacks and legal proceedings against journalists, calling for full harmonisation with European standards for the protection of freedom of expression.
Although the document confirms that Albania has met the interim benchmarks of Cluster 1, it clearly implies that the most difficult phase of the negotiations has just begun. The European Union makes it clear that the final closure of the negotiation chapters will depend on concrete results in the fight against corruption, a real guarantee of the independence of the judiciary and the prohibition of any political interference in SPAK and the new justice institutions. / Pamphlet
Korrupsioni ketu ka shtepine e tij sepse si majtas dhe djathtas jemi rrethuar me hajdute asnjere mos prisni qe te zhduket korrupsioni ne Shqiperi per aq kohe sa ay studenti korrupton pedagogun per te marre nje shkolle per deri sa qe te zesh nje vend pune duhet te paguash Kurre mos shpresoni qe te zhduket korrupsioni ne Shqiperi