The attack in Banjska, who is protecting Radoicic in Serbia? 

Confiscation of passport, ban on leaving Serbia and obligation to report to Belgrade police twice a month.

For almost a year, these are the only measures taken by the Serbian state authorities against the former vice-president of the Serbian List, Millan Radoicic, who has publicly accepted responsibility for the armed attack against the Kosovo police in Banjska.

Authorities in Serbia refuse to extradite Radoicic to Kosovo and say he will be tried by "Serbian courts", while officials in Kosovo say they have offered him protection.

"Radoicic appears regularly at the police"

The High Court in Belgrade, which imposed the measures against Radoicic, told Radio Free Europe that he respects them and that he appears regularly at the competent police station.

The measures, according to the court, are extended every three months and the last time they were extended was the beginning of July.

Despite this, Radoichi's current residence in Serbia is not clear. The police did not respond to Radio Free Europe's question on this matter, nor did Radoicic's lawyer, Goran Petronijevic.

Predrag Petrovic, from the non-governmental Belgrade Center for Security Policy (BCBP), describes Radoicic as the "favorite" of the Government of Serbian President Aleksandar Vucic.

"The fact that we still don't have a serious court case against Radoicic in Serbia shows that he is under the protection of the state," says Petrovic for Radio Free Europe.

By decision of the court in Belgrade, Radoicic has been banned from returning to Kosovo, where, according to his words, on September 24, 2023, he organized an armed attack.

A Kosovo policeman was killed in this attack, while in the exchange of fire that followed, three Serbian attackers were also killed.

In Kosovo, the authorities have already filed an indictment against Radoicic and 44 other people.
He is accused of terrorism and serious crimes against the constitutional order of Kosovo.

In the indictment, he is described as the leader of "a terrorist group", which has tried to annex the north of Kosovo - inhabited by a majority of Serbs - and join it to Serbia.

The first hearing is scheduled for September 25.

Official Belgrade ignores this process in Kosovo, while it has not brought any indictment against Banjska, even though it has been almost a year since it started investigations.

Serbia, which does not recognize the state of Kosovo or its institutions, also considers criminal offenses different from official Prishtina.

Investigations continue
The High Public Prosecutor's Office in Belgrade told Radio Free Europe that investigations are ongoing.

She said that in cooperation with other state bodies, she is verifying all the facts and circumstances "regarding the critical event in Banjska".

“Pas përfundimit të hetimeve, opinioni do të njoftohet për vendimin e prokurorit”, thanë nga kjo zyrë.

Radoiçiç, sipas tyre, ka statusin e të dyshuarit. Ai akuzohet për disa vepra penale, përfshirë prodhim, mbajtje dhe trafikim pa leje të armëve të zjarrit dhe të lëndëve plasëse, si dhe vepra të rënda kundër sigurisë së përgjithshme.

Të dyshuarit e tjerë janë persona të panjohur.

Gjatë dëshmisë së tij në Prokurori më 3 tetor të vitit të kaluar, Radoiçiç e ka mohuar fajësinë.

Megjithatë, në një letër publike të lexuar më herët nga avokati i tij, Goran Petronijeviq, ai e ka pranuar përgjegjësinë për sulmin në Banjskë.

Ai ka thënë se e ka organizuar personalisht atë dhe e ka mohuar përfshirjen e shtetit serb.

Në atë letër, Radoiçiç ka deklaruar se ka shkuar në Banjskë“për t’iu bërë rezistencë autoriteteve të Kosovës dhe për të mbrojtur popullin serb”.

A bashkëpunon Serbia me Kosovën në rastin e Banjskës?

Prokuroria e Lartë Publike në Beograd tha se, përmes Ministrisë së Drejtësisë së Serbisë, i është drejtuar Misionit të Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë, EULEX.

Ajo kërkoi që t’i dorëzohet dokumentacioni i plotë për rastin Banjska.

“Për dhënien e ndihmës juridike është kërkuar të dorëzohet procesverbali i hetimeve, foto-dokumentacioni, procesverbalet e autopsisë së të gjithë personave të vdekur, raportet mjekësore të të gjithë të lënduarve”, thuhet në përgjigjen e Prokurorisë.

Aty thuhet, po ashtu, se janë kërkuar procesverbalet e ekspertimit të armëve dhe municionit e mjeteve shpërthyese, si dhe procesverbalet e marrjes në pyetje të të pandehurve dhe marrjes në pyetje të dëshmitarëve.

“Deri më sot nuk është dorëzuar dokumentacioni në Prokurori dhe as nuk ka pasur ndonjë përgjigje nga EULEX-i”, tha Prokuroria serbe.

Ministria e Drejtësisë e Kosovës më herët ka deklaruar se kjo kërkesë e Serbisë është në kundërshtim me ligjet e Kosovës.

Ajo ka thënë, gjithashtu, se Kosova asnjëherë nuk ka marrë përgjigje nga Serbia “për dorëzimin e kriminelëve”.

Beogradi zyrtar ka vendosur që të mos veprojë sipas fletarrestimit të Interpol-it, i cili, me kërkesë të Prishtinës, është lëshuar në dhjetor të vitit 2023.

Udhëheqësit e Serbisë kanë thënë se ekstradimi i tij është “i pamundur” dhe se të gjitha proceset gjyqësore do të zhvillohen “para gjykatave vendase”.

I pyetur për aktakuzën e Kosovës për Banjskën, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka thënë më 13 shtator se autoritetet serbe janë duke i kryer hetimet e tyre.

Për Serbinë, ka shtuar Vuçiç, rasti Banjska “nuk është terrorizëm në asnjë mënyrë”.

Në një deklaratë të mëhershme për Radion Evropa e Lirë, Departamenti amerikan i Shtetit ka thënë se sa i përket aktakuzës së ngritur në Kosovë, SHBA-ja inkurajon respektimin e procesit gjyqësor dhe sundimin e ligjit, si dhe durim, derisa ky rast kompleks tëzgjidhet në gjykata.

A e mbron BIA Radoiçiçin?

Zyrtarë të Kosovës, përfshirë kryeministrin Albin Kurti, kanë deklaruar gjatë vitit të kaluar se Millan Radoiçiq ka mbajtur takime me anëtarë të Agjencisë për Siguri dhe Informacion të Serbisë – BIA.

BIA nuk iu përgjigj kërkesës së Radios Evropa e Lirë për t’i komentuar këto pretendime.

Pyetjes se “a po e mbron” Serbia Radoiçiçin, nuk iu përgjigjen as Qeveria e Serbisë e as kabineti i presidentit Aleksandar Vuçiç.

Predrag Petroviq, nga Qendra e Beogradit për Politikë të Sigurisë, thotë se, marrë parasysh shtrirjen e operacionit, numrin e njerëzve, sasinë dhe llojin e armëve të përdorura në Banjskë, do të ishte “shumë e vështirë të konstatohej ose të besohej” se shërbimet serbe të sigurisë nuk kishin informacione për atë operacion.

“… sidomos për faktin se një veprim i tillë do të kishte, edhe siç ka, rëndësi dhe pasoja të mëdha sigurie dhe politike për Serbinë dhe për Qeverinë e Aleksandar Vuçiçit”, thotë Petroviq.

Ai shton se “sikur të kishte një sistem demokratik”, prokuroria dhe autoritetet gjyqësore të Serbisë do ta hetonin Banjskën në detaje.

Sipas tij, hetimet duhet t’i udhëheqë edhe Parlamenti serb, përkatësisht komisionet për kontrollin e shërbimeve të sigurisë dhe të punëve të brendshme.

I pyetur se përse Radoiçiç nuk është ndjekur penalisht deri më tani, Petroviq thotë se “Qeveria, e udhëhequr nga Partia Përparimtare Serbe dhe Aleksandar Vuçiç, padyshim se i detyrohet atij për shërbime të ndryshme”.

“Është sekret i hapur se ai ka qenë personi kryesor për disiplinimin e serbëve në veri të Kosovës dhe për një lloj menaxhimi joinstitucional të atij territori, në emër të Qeverisë së Aleksandar Vuçiçit”, thotë Petroviq.

“Ai funksion politik dhe i para-sigurisë, së bashku me bashkëpunimin në biznes, tregojnë se lidhjet e tij me njerëz të afërt me Qeverinë, janë të forta dhe se ato mund të jenë shumë komprometuese për udhëheqjen dhe Aleksandar Vuçiçin”, shton ai.

Radoiçiç ka dhënë dorëheqje nga posti i nënkryetarit të Listës Serbe – partisë kryesore të serbëve në Kosovë, e cila gëzon mbështetjen e Beogradit zyrtar – në ditën kur ka pranuar përgjegjësinë për Banjskën.

Më herët, zyrtarët e Kosovës e kanë lidhur atë me vrasjen e Oliver Ivanoviçit, një politikan serb nga veriu i Kosovës.

Megjithatë, autoritetet në Serbi e kanë mohuar përfshirjen e Radoiçiçit.

“Millan Radoiçiç nuk është i shenjtë… por ai, në asnjë mënyrë, nuk ka marrë pjesë në likuidimin e Oliver Ivanoviqit”, ka thënë atëkohë Vuçiç.

Derisa autoritetet e Kosovës e kanë kërkuar Radoiçiçin edhe para Banjskës, nën dyshimet për disa vepra kriminale, ai është parë në takimet zyrtare të Vuçiçit në Beograd me përfaqësues të serbëve nga Kosova, si dhe në Parlamentin e Serbisë.

Biznesmen pa kompani
Radoiçiç, më herët, i është prezantuar publikut si biznesmen, por, sipas të dhënave zyrtare të regjistrit tregtar, ai aktualisht nuk ka asnjë kompani në emër të tij në Serbi.

Ai ka dalë nga pronësia e kompanisë “Inkop” dhe kompanive simotra të saj në tetor të vitit 2023, pasi ka pranuar publikisht se ka qenë organizator i sulmit të armatosur në Banjskë.

Pjesën e tij në “Inkop” dhe në kompanitë e lidhura me të, ai ua ka dhënë partnerëve të tij të biznesit, vëllezërve Zvonko dhe Zharko Vesellinoviç.

Sikurse Radoiçiç, edhe ata janë nën sanksionet e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, për shkak të krimit të organizuar ndërkombëtar.

Serbia, megjithatë, nuk u kushton shumë vëmendje sanksioneve ndaj tyre, si dhe ndaj kompanive të lidhura me ta.

Në vitet e fundit, këto kompani kanë marrë punë fitimprurëse në ndërtim, të cilat janë paguar nga buxheti i shtetit, ka treguar një hulumtim i Radios Evropa e Lirë.

Redaktori i së përjavshmes serbe Radar, Millan Qullibërk, i cili gjithashtu ka hulumtuar aferat e Radoiçiçit dhe të vëllezërve Vesellinoviq, beson se struktura e pronësisë së kompanisë ka ndryshuar “vetëm formalisht”.

“Jam absolutisht i sigurt se asgjë tjetër nuk ka ndryshuar. Nuk ka ndryshuar as shpërndarja e fitimit që realizohet, e që është dhjetëra miliona euro”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Dhurata për partnerët e biznesit
Dyzet për qind të pjesës së tij në “Inkop”, Radoiçiç ua ka ndarë vëllezërve Vesellinoviq në pjesë të barabarta – nga 20 për qind.

Kërkesa në Agjencinë për Regjistrat e Bizneseve të Serbisë për fshirjen e Radoiçiçit nga pronësia, është dorëzuar më 3 tetor të vitit 2023 – ditën kur ai është ndaluar nga policia në Beograd dhe kur ka dhënë deklaratë në Prokurorinë e Lartë Publike.

Tani, Zvonko Vesellinoviç ka 60 për qind të pronësisë në “Inkop” dhe në kompanitë e ndërlidhura, ndërsa vëllai i tij, Zharko, ka 40 për qind.

Puna e tyre me shtetin, ndërkohë, ka vazhduar.

“Kjo ka filluar disa vite më parë dhe ka vazhduar edhe pas Banjskës. Të gjitha ato kompani që janë pjesë e perandorisë së tyre, po ecin gjithnjë e më mirë. Biznesi po lulëzon”, thotë Qullibërk.

Sipas tij, bumi i biznesit “vështirë mund të shpjegohet me aftësitë biznesore” të pronarëve.

“Natyrisht se bëhet fjalë për një aranzhim tjetër, shumë fitimprurës, i cili u ka siguruar këtyre njerëzve dhjetëra miliona euro fitime të ligjshme, që janë raportuar zyrtarisht, janë tatuar dhe tani u takojnë atyre”, shton ai.

Punët e shtetit

Kompania “Inkop” dhe dy kompanitë simotra, “Novi Pazar-put” dhe “Betonjerka”, tashmë në pronësi të vëllezërve Vesellinoviq, kanë fituar në fund të vitit 2023 mbi 23.5 milionë euro.

Me të ardhurat në llogaritë e tyre lidhen punë që paguhen nga arka e shtetit.

Këtë e kanë treguar raportet e fundit financiare, të publikuara në regjistrin komercial të Serbisë, tenderët dhe dokumentacioni tjetër i analizuar nga Radio Evropa e Lirë, më herët këtë vit.

Ndërtimi i autostradave me shpejtësi të madhe, mirëmbajtja e rrugëve lokale apo ndërtimi i shtyllave për linjat e transmetimit janë disa nga punët prej miliona eurosh, që kanë kryer këto kompani.

For example, the last job that the construction company "Novi Pazar-put" received from the state was in August of this year.

The state has given the reconstruction of the section of the international highway in the south of Serbia, towards the border with North Macedonia, to the consortium owned by the company "Novi Pazar-put" and three other companies.

The work on this project, including taxes, amounts to over 14 million euros.

During the year 2024, "Novi Pazar-put" has also received road works in the municipalities in the southwest of Serbia, worth hundreds of thousands of euros.

The property and equipment of the Vesselinović brothers' company, including a villa in Belgrade's elite Dedinje neighborhood and a luxury hotel in Kopaonik, are worth 39 million euros, according to 2023 financial reports analyzed by REL.

Radoicic's wife's restaurant confiscated in Kosovo

While Radoicic is not officially the owner of any business, in the name of his wife, Ema, in the commercial register of Serbia is the restaurant named "Grey".

Its location, however, is in North Mitrovica in Kosovo.

Although the firm is active in Serbia's commercial register, the restaurant was confiscated by Kosovo police in April 2024, along with the rest of Radoicic's properties in Kosovo.

Plot in the neighborhood of villas and state embassies

Radio Free Europe is not aware of what real estate Milan Radoicic and his wife own in Serbia.

The Balkan Research Network - BIRN announced in May of this year that Radoicic is building a villa of over 1,500 square meters in a prestigious location in the Belgrade neighborhood of Dedinje.

REL is not aware of how these works have progressed and whether the facility has been completed.

The estimated value of the works, according to BIRN, is almost 2.7 million euros.

This means that at least 2.7 million euros have been invested in the new villa on the plot of Radoičič, while its real value is determined after the works are completed.

After access to the cadastre, REL has confirmed that Ema and Millan Radoicic are the owners of about 40 acres of land in Dedinje.

As can be seen in the cadastre, their first neighbor is the wife of Zvonko Vesselinović, while nearby there are also state palaces and diplomatic missions, such as the Chinese Embassy in Serbia./ REL

sulmi terrorist ne banjske millan radoiçiç