FLASH
Shkruar nga Arben Malaj
Mbajtja e listës së fshehtë është shkelje e standardit të transparencës fiskale të OECD-së...
Kush ka të drejtë për “paqen fiskale”? Standardet ndërkombëtare janë të qarta: Lista e përfituesve duhet të publikohet. Debati në Shqipëri për “paqen fiskale” nuk është teknik, është një test themelor i integritetit publik.
Kur falen detyrimet e para 10 viteve, nuk kemi më të bëjmë me “privatësi”, por me paratë e taksapaguesve, të cilat po u dhurohen individëve apo bizneseve të caktuara. Dhe kur përdoren paratë publike, transparenca është detyrim, jo opsion.
Këto janë standardet ndërkombëtare, pa asnjë dyshim, pa asnjë ekuivok:
1. Bashkimi Europian – Rregulli është i detyrueshëm: EMRAT PUBLIKOHEN
Nuk ka asnjë vend të BE-së që fsheh përfituesit e faljeve tatimore. Pse? Sepse BE e konsideron faljen e borxheve tatimore si “ndihmë shtetërore”.
Dhe ligji i BE-së kërkon: Çdo ndihmë shtetërore mbi 5000 euro publikon emrin e përfituesit. Pa justifikime. Pa përjashtime. “Privatësia” nuk është arsye e vlefshme.
Kjo është bërë për: të shmangur korrupsionin, të kufizuar klientelizmin, të mbrojtur konkurrencën e ndershme, të ruajtur integritetin e financave publike. Nëse Shqipëria aspiron BE-në, nuk mund të shpikë “sekrete fiskale” që BE-ja i konsideron shkelje.
OECD – Falja e borxhit është shpenzim publik. Prandaj duhet transparencë e plotë.
OECD është e prerë: Çdo heqje dore nga të ardhurat publike është shpenzim fiskal dhe duhet të jetë krejtësisht transparent. Falja e detyrimeve nuk është “mëshirë”, por përdorim i fondeve publike.
Shqiptarët kanë të drejtë të dinë: kush përfiton, sa përfiton, pse përfiton.
Mbajtja e listës së fshehtë është shkelje e standardit të transparencës fiskale të OECD-së.
IMF – Amnistitë dhe faljet kërkojnë raportim të individualizuar.
Fondi Monetar është edhe më i prerë: Çdo amnisti tatimore është “risk fiskal i lartë”.
Për këtë arsye, FMN kërkon: publikimin e listës së përfituesve, analizën e kostos për buxhetin, rishikimin parlamentar të zbatimit, kontrolle ex-post për lidhje të mundshme politike.
Pra, fshehja e listës është kundër rekomandimeve të FMN-së, institucionit kryesor që monitoron financat publike të vendit.
GDPR – Mbrojtja e të dhënave nuk ka asnjë lidhje me fshehjen e përfituesve. Ministri i Financave ka dhënë argumentin më të dobët të mundshëm: privatësinë. Por GDPR (ligji europian që Shqipëria e ka kopjuar) e lejon shprehimisht publikimin e të dhënave: kur ka interes të rëndësishëm publik, kur bëhet fjalë për përdorim të parave të taksapaguesve, kur publiku ka të drejtë të dijë si shpërndahen fondet e shtetit.
Zbatim praktik i GDPR:
Publikohen emrat
Publikohen bizneset dhe NIPT-at
Publikohet shuma e falur
Fshihen adresat, ID-të personale, të dhënat sensitive
Pra ministri po e përdor privatësinë si shkak politik, jo ligjor. Përfundimi që nuk mund të shmanget
Sipas të gjitha standardeve ndërkombëtare (BE, OECD, IMF, GDPR), lista e përfituesve të “paqes fiskale” duhet të publikohet plotësisht.
Mos-publikimi i listës: bie ndesh me praktikën e BE-së; bie ndesh me rekomandimet e FMN-së; bie ndesh me standardet e OECD-së; nuk mbrohet dot me asnjë nen të GDPR; krijon hije të rënda dyshimi për abuzim dhe klientelizëm; është cenim i transparencës dhe integritetit të financave publike.
Nëse qeveria kërkon të falë borxhe 10-vjeçare dhe të mos tregojë kuj t’i fal, kjo nuk është politikë fiskale, është rrezik i pastër për kapje të shtetit.
Lini një Përgjigje