FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Juliana T., 40 years old, was born in Tirana in 1986, in a modest 1+1 apartment in the Selvië area, where she took her first steps, grew up and built her childhood memories. For families at that time, a small apartment in the center was not a luxury, but normality where you had school, work and a community that was known by names, not by rental contracts, nearby.
Today, she lives in Yzberisht, on the outskirts, in a rented apartment. A mother of four children and with a thought that once would have seemed unimaginable to her: to leave Tirana.
"I don't recognize my Tirana anymore," she says.
"It's normal to have development and see new things. But it's not normal for identity to disappear. The neighborhood where I grew up is not the same anymore. People have left, most of the apartments have become short-term rentals, people change every year. There is no community anymore."
The problem in this case is not just sentimental. It is deeply economic. In a city where towers rise faster than wages, housing has turned from a family goal into a luxury where speculation has its weight. For low- and middle-income families, the idea of buying an apartment on credit is less and less a plan and more and more an illusion.
"Even if you work in emigration, today you can't buy a house in Tirana," says Juliana. A family with four children can't live in a 1+1 apartment, but a 2+1 is no longer easily accessible. And she refuses to pay "stratospheric prices for standards like 15 years ago."
Tirana, the city that for decades attracted people from all over Albania, is facing a new paradox: it is becoming increasingly difficult for Tirana residents themselves to live there. Today, for many families, it is becoming the city they must leave behind. Juliana is considering doing the same.
"The first moment I find a house somewhere else, I'll leave, without looking back," she says.
Both the middle class and those with low incomes are being "expelled" from the city
Doris Andoni, today an independent consultant engaged with international institutions, with a long career in public administration on housing issues, sees the situation becoming increasingly difficult for low- and middle-income families.
"The development of the residential sector is deeply unbalanced, unplanned, concentrated in the center and within the Second Ring Road, oriented exclusively towards immediate profit. Investments are made spontaneously, without urban vision, swallowing up green and recreational spaces, vital for the quality of life, overloading infrastructure, traffic and every public service.
Dhe mbi të gjitha, duke krijuar një sistem strehimi plotësisht të papërballueshëm për shtresat e varfra dhe të mesme”, pohon ajo në një intervistë për “Monitor”. Ndër të tjera, ajo thekson se ndërtimet që po realizohen në qendër të Tiranës po eliminojnë jo vetëm shtresat me të ardhura të ulëta, por edhe shtresën e mesme.
“Këto shtresa po dëbohen nga qyteti dhe ky është një nga dëmet më të mëdha që po i bëhet jetës urbane, duke krijuar një përqendrim të vetëm një kategorie të caktuar. Për momentin, kjo mund të mos jetë e dukshme, por do të bëhet e qartë kur të përfundojnë ndërtimet dhe të banohen, ose kur të mos banohen, sepse ka shumë mundësi që një pjesë e madhe të mbeten të pashitura ose të kthehen në Airbnb, me karakter thjesht sezonal.
Kjo e dëmton ndjeshëm cilësinë e jetës në qytet dhe është një nga çështjet që sot diskutohet gjerësisht në të gjitha rrethet profesionale: ndërtimet e larta dhe fasadat e ndritura nuk bëjnë qytet; qyteti bëhet nga njerëzit që e banojnë dhe e jetojnë atë”, shprehet znj. Andoni.
Qendra e qytetit nuk duhet të jetë luks i vetëm një kategorie, e “pasanikëve” që mund të përballojnë çmimet dhe të turistëve të vendosur në apartamente me qira afatshkurtër. Në parimet e qytetit të qëndrueshëm, ai u takon të gjithëve dhe shteti përmes politikave sociale të strehimit e mbështet këtë akses edhe për ata që nuk mund ta përballojnë.
Shqipëria, parajsë për të huajt, tani po kthehen në investitorë
Shqipëria prej disa vitesh po kalon një transformim të vazhdueshëm në tregun e banesave, duke u kthyer nga një treg lokal në një destinacion gjithnjë e më tërheqës për të huajt.
Në një kohë kur vendet e Europës Perëndimore, por edhe më gjerë, përballen me kosto të larta jetese, Shqipëria pozicionohet si alternativë “loë-cost”, jo vetëm për turistët, por edhe për rezidentë afatgjatë. Madje, këtë përtej ekspozimit të gjerë që ka marrë si efekt i turizmit, e kanë nxitur edhe një sërë politikash të orientuara drejt tërheqjes së pensionistëve të huaj, apo nomadëve digjitalë.
Agjentët imobiliarë thanë së fundmi për “Monitor” se qiratë dhe kostoja më e ulët e jetesës po e bëjnë Shqipërinë destinacion të parapëlqyer. Fillimisht disa vite më parë do të ishin italianët që do ta eksploronin këtë mundësi duke u vendosur kryesisht në Durrës e më pak në Vlorë.
Tashmë, interesi është në rritje edhe nga pensionistët amerikanë. Në një shkrim të pak javëve më parë “Një amerikan në qytet”, “Monitor” ndalej pikërisht në këtë tendencë. Lisa Spence, 62 vjeçe, nga shteti i Alabamës në SHBA, jeton në Vlorë prej tetorit të vitit të shkuar.
Ajo tha se zgjedhja e Shqipërisë erdhi si efekt i kostos së ulët të jetesës dhe leverdishmërisë ekonomike, duke pasur parasysh të ardhurat e saj mujore nga pensioni me vlerë 2,200 USD.
Ajo jeton në një apartament me qira në zonën e Lungomares në Vlorë. Për një apartament me dy dhoma dhe ballkon me pamje panoramike, paguan 400–500 USD në muaj, ndërsa në SHBA, një pronë e ngjashme sipas saj, do të kushtonte minimalisht 1,400 USD.
Edhe pensionistët nga Mbretëria e Bashkuar janë një tjetër grup që po shfaq interes për Shqipërinë, që e shohin si një vend më të leverdishëm për të jetuar.
Ky kombinim faktorësh po krijon një avantazh të qartë për të huajt, të cilët kanë fuqi blerëse shumë më të lartë se ajo vendase. Pra, një i huaj hyn në treg me një kapacitet financiar disa herë më të madh se një familje vendase dhe ndikimi nuk është vetëm pozitiv dhe ka disa elemente që e tregojnë këtë.
Për shembull, qiratë e viteve të fundit po tregojnë këtë realitet të ri. Një apartament në Tiranë mund të kushtojë 400 deri në 500 euro në muaj, një nivel që për një pensionist amerikan apo britanik konsiderohet i përballueshëm, por për një familje shqiptare përbën një barrë të konsiderueshme.
Por qiratë nuk janë të vetmet. Shumë nga rezidentët e rinj zgjedhin fillimisht të banojnë me qira e më pas, disa prej tyre blejnë apartamente, duke kaluar nga konsumatorë në investitorë dhe duke rritur presionin mbi çmimet e pronave.
Tregu i banesave tashmë po matet jo më mbi bazën e të ardhurave të vendasve, por mbi kërkesën që vjen kryesisht nga jashtë. Shqipëria që po “listohet gjithnjë e më shpesh si një nga destinacionet më të mira për daljen në pension”, ka hyrë në një hartë globale që po sjell kapital nga jashtë, por edhe konkurrencë të re për strehimin, të cilit edhe më herët nuk i mungonin problemet.
Nga turizmi tek Airbnb, si po shtrembërohet oferta e banesave
Nëse kërkesa ndërkombëtare është njëra anë e ekuacionit, oferta po transformohet në mënyrë po aq të thellë. Rritja e turizmit ka krijuar një stimul të fortë për pronarët që të heqin banesat nga tregu tradicional i qirasë dhe t’i orientojnë ato drejt platformave të qirave afatshkurtra si Booking dhe Airbnb.
Të dhënat tregojnë rritje të ndjeshme të këtij fenomeni që deri në dhjetor tregonte se stoku i njësive të listuara në Airbnb në vend ishte 26 mijë. Këto apartamente, dikur me qira afatgjatë, tashmë u shërbejnë nevojave të turizmit duke krijuar një ngërç me familjet që kërkojnë një apartament me qira në afatgjatë, të cilët përveçse janë bërë më të shtrenjtë, mund të gjenden vetëm në rrethina.
Efekti është i menjëhershëm në tregun e qirave. Në fillim të këtij viti, të dhënat e Keydata tregonin se qiratë afatgjata ishin shtrenjtuar me 20 – 30% brenda një viti, ndërsa në zonat qendrore arrijnë 500 – 1000 euro në muaj.
Ky presion, sipas ekspertëve, nuk vjen vetëm nga turistët, por edhe nga rritja e segmentit të ‘expat’, nomadë digjitalë dhe pensionistë, duke krijuar një bazë të gjerë dhe të qëndrueshme konsumatorësh me kapacitet më të lartë pagues, që rritet nga viti në vit.
Në aspektin makroekonomik, kontributi në inflacion nga muaji në muaj mbetet domethënës. Për shembull, në mars 2026, grupi “Qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe karburante” u rrit 0.95%, edhe pse këtu ishte edhe kontributi i çmimit të karburantit nën efektin e luftës në Lindjen e Mesme. Por edhe në shkurt, kur ndikimet e luftës nuk ekzistonin, rritja e këtij grupi ishte me 1.06% në raport me një vit më parë.
Në këtë kontekst, turizmi ka edhe anën tjetër të medaljes dhe kjo nuk është më e shndritshmja.
Tregu rezidencial po zhvendoset gradualisht nga funksioni social që është strehimi i popullsisë drejt “një biznesi të pastër”, ku prona shihet vetëm për të marrë të ardhura të shpejta në afatshkurtër dhe në këtë kontekst, barra bie mbi shtetin për të gjetur zgjidhjen.
Sipas kufijve të përballueshmërisë së pranuar gjerësisht nga standardet ndërkombëtare, qiraja nuk duhet të shkojë përtej 30% të buxhetit familjar. Për një familje me të ardhura neto 135 mijë lekë (duke supozuar që ka dy persona me pagë mesatare bruto 84.1 mijë lekë, sipas të dhënave të INSTAT për 2025 dhe neto 67.6 mijë lekë), qiraja maksimale që mund të përballojë një familje sot në Tiranë është 40 mijë lekë.
Me këtë qira, familja mund të sigurojë një apartament me qira vetëm në periferi të Tiranës, duke iu shtuar kosto të tjera si transporti.
Ndërsa një individ i vetëm, duhet të përballojë vetëm një qira prej 20 mijë lekësh në muaj, një nivel që tashmë nuk e gjen më asgjëkund në Tiranë.
Tirana vijon ngjitjen, kryeqyteti i katërt më i papërballueshëm në Europë për një banesë
Tirana po pozicionohet gjithnjë e më pranë qyteteve më problematike të Europës për përballueshmërinë e banesave, duke treguar çdo ditë e më shumë një treg që po shkëputet nga realiteti i të ardhurave të vendasve.
Sipas të dhënave më të fundit nga Numbeo për vitin 2026, Tirana renditet ndër qytetet me raportin më të lartë Price-to-Income Ratio (Çmimi në raport me të ardhurat), një tregues që mat sa vite të ardhura duhen për të blerë një banesë.
Ky tregues ishte 17.6, që e pozicionon kryeqytetin shqiptar si të katërtin më të papërballueshëm në Europë, pas Moskës, Lisbonës dhe Pragës. Në këtë klasifikim, Tirana renditet në vendin e shtatë ndër qytetet me raportin më të lartë çmim/pagë në Europë, duke lënë pas edhe tregje të njohura për çmime të larta si Parisi (15.4).
Ky pozicionim është i pazakontë duke marrë parasysh nivelin e të ardhurave në Shqipëri, që mbeten ndjeshëm më të ulëta se në Europën Perëndimore. Por si duhet të lexohet shifra 17.6 që llogarit Numbeo? Kjo nënkupton se një familjeje mesatare në Tiranë do t’i duheshin thuajse 18 vite të ardhura të plota për të blerë një apartament, një nivel që konsiderohet gjerësisht si i papërballueshëm në standardet ndërkombëtare.
Ndërkohë, tregues të tjerë e thellojnë këtë panoramë. Pagesa e kredisë për një banesë arrin në rreth 144.5% të të ardhurave mujore, ndërsa indeksi i përballueshmërisë mbetet nën nivelin 1, çka tregon se çmimet e banesave janë shkëputur nga niveli real i pagave.
Krahasimi me kryeqytete të tjera nxjerr në pah kontrastin e Tiranës. Në Berlin, raporti është rreth 9.7, ndërsa në Vjenë dhe qytete të tjera të Europës Perëndimore, niveli është dukshëm më i ulët, pavarësisht pagave më të larta.
Një situatë si kjo thyen rregullat ekonomike duke sugjeruar atë që shumë ekspertë pranojnë se tregu i banesave në Tiranë nuk po përcaktohet më nga fuqia blerëse vendase, por nga faktorë të tjerë, përfshirë kërkesën e jashtme dhe investimet në pasuri të paluajtshme, por edhe paraja informale.
Rritja e shpejtë e çmimeve në vitet e fundit e ka vendosur kryeqytetin shqiptar në një trajektore të ngjashme me tregje që tradicionalisht konsiderohen të lakmuara, por pa mbështetjen e një baze të fortë të ardhurash.
Për investitorët, kjo mund të pasqyrojë një treg në zgjerim dhe potencial për kthime, veçanërisht në segmentin e qirave. Por për familjet vendase, të dhënat tregojnë një realitet tjetër, se zotërimi i një banese po bëhet gjithnjë e më i vështirë.
Tregu në Tiranë po shfaqet si një nga shembujt më të qartë në Europë ku çmimet dhe të ardhurat po lëvizin në drejtime të kundërta, një situatë që ndikimet do t’i ketë në afatgjatë, sidomos në aspektin social dhe ekonomik.
Indeksi Fischer i BSH: Çmimet e banesave vijuan të rriten, 25% u blenë nga jorezidentë
Çmimet e banesave në Shqipëri vazhduan të rriten me ritme të larta në gjashtëmujorin e dytë të vitit 2025, megjithatë rritja e çmimeve ka filluar të ngadalësohet. Indeksi Fischer i përllogaritur nga Banka e Shqipërisë tregon se çmimi mesatar i banesave të shitura u rrit me 11.7% krahasuar me periudhën e mëparshme dhe 28% në krahasim me vitin e kaluar.
Por, në krahasim me rritjen e paprecedentë prej 41.7% në gjashtëmujorin e parë, ngadalësimi sugjeron një ftohje të tregut.
Në Tiranë, çmimet mbetën të qëndrueshme, me një rritje të moderuar prej 4.4% krahasuar me vitin e kaluar, ndryshe nga rritja e fortë prej 32.6% që ishte raportuar në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025. Nga ana tjetër, zonat bregdetare, që po tërheqin gjithnjë e më shumë investitorë, shënuan rritje më të madhe të çmimeve.
Përveç rritjes së çmimeve, koha mesatare e shitjes së pasurive gjithashtu ka pësuar rënie të konsiderueshme. Shitjet në nivel kombëtar janë bërë më të shpejta, duke kaluar nga 11.6 muaj në 9.1 muaj.
Për Tiranën, koha e shitjes ra në 8.1 muaj nga 11.1 muaj, ndërsa në zonat bregdetare, koha mesatare e shitjes u rrit në 9.9 muaj, nga 8.7 muaj. Ndryshimi reflekton një treg më dinamik dhe kërkesë të vazhdueshme, sidomos për banesat në zona atraktive si Tiranë dhe qytetet bregdetare.
At the financing level, bank credit continues to play an important role in financing property sales. Around 61% of properties sold were purchased with bank credit, and 38% of cases used credit covering up to 60% of the property value.
This trend suggests increased opportunities for financing and sustainable support from the banking sector.
Another important development is the growing interest from non-resident citizens, who now account for 25% of buyers in the real estate market. 52% of them come from EU countries, a clear indication of foreign interest in Albanian properties, especially in coastal areas and the capital.
The phenomenon has been growing over the last five years and shows a clear orientation of foreign investors.
In the rental market, demand has also increased, especially in the capital. Real estate agents report that demand is higher compared to the previous period, emphasizing that this market still has growth potential. /Monitor.al
Ky eshte antishqiptari Edi Rama! Bashkepunetor i fshehur (deri diku se tashme po dalin hapur) eshte edhe Berisha. Media , sidomos Klan dhe TCH, te blera me paret nga gjaku i ketij populli, po i japin mbeshtetje propogandistike politikave te Rames! Populli ka rene ne gjume dhe nje pjese po largohet. SPAK merret me milingona, i eshte dorzuar Rames. Fundi eshte se nuk keni pare gje akoma. Durresin, por dhe me gjere e mbyten ruset... Kjo eshte situata reale. Shqiperia nen kembet e mafjes!!!!!