FLASH
Shkruar nga Abdelhak El Idrissi & Spencer Woodman
Pamela Clegg, specialista antiriciclaggio, ritiene che questa promozione inaspettata sia la prova che la piattaforma è "collegata a un gruppo criminale che ha bisogno di sbarazzarsi di denaro".
Originariamente un progetto utopico fondato sugli ideali di decentralizzazione e trasparenza, le criptovalute sembrano ora minacciare apertamente la lotta al riciclaggio di denaro e alla criminalità. Questa è la conclusione a cui giunge "The Coin Laundry", un'inchiesta dell'International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), che riunisce 37 testate giornalistiche, tra cui Le Monde.
La causa principale risiede nei problemi posti dagli exchange, i gateway fisici e digitali che collegano il mondo delle criptovalute al sistema finanziario tradizionale, consentendo lo scambio di asset digitali con denaro contante e viceversa.
Il problema delle criptovalute si basa su un paradosso: da un lato, non esiste un sistema più trasparente di esso, perché tutte le transazioni sono registrate pubblicamente sulla blockchain (un meccanismo che tiene traccia di ogni cambiamento di proprietà delle criptovalute); dall'altro, è estremamente opaco, perché i proprietari dei wallet (l'equivalente di un numero di conto bancario) possono rimanere anonimi, finché i fondi rimangono all'interno di questo sistema.
L'identificazione degli utenti si basa esclusivamente sugli exchange, che dovrebbero fungere da controllori delle entrate e delle uscite di denaro. Tuttavia, mentre nel sistema finanziario tradizionale le banche sono tenute a verificare l'identità dei clienti e a monitorare i flussi finanziari sospetti, molti exchange offrono i loro servizi ai clienti senza la minima verifica, approfittando delle lacune legislative di alcuni Paesi o violando apertamente le regole di altri.
Un chiaro esempio di questa situazione sono i "crypto ATM", ovvero macchine automatiche che scambiano criptovalute con denaro contante (e viceversa) in pochi secondi e senza bisogno di alcuna spiegazione, ormai diffuse in tutto il mondo.
In Francia, alcuni di questi apparecchi sono stati installati qualche anno fa in supermercati di Parigi e Lille. Ma queste installazioni sono illegali perché realizzate da individui non identificati e non autorizzate dalle autorità francesi.
La polizia e la gendarmeria francesi sequestrarono due di questi dispositivi nel 2024, quando un'indagine giudiziaria scoprì che tra gli utenti c'erano narcotrafficanti e vittime di truffe sentimentali, che volevano dare soldi a un amante virtuale.
"Questi dispositivi possono essere utilizzati per effettuare pagamenti immediati e anonimi a chiunque, persino a organizzazioni terroristiche", avverte un esperto del settore.
Ma anche se il fenomeno resta ancora marginale in Francia, molti altri paesi autorizzano o tollerano sistemi che contraddicono apertamente i fondamenti stessi del sistema antiriciclaggio costruito negli ultimi decenni.
Në Ukrainë, gazetarët e ICIJ vizituan disa bankomate ku është e lehtë të tërheqësh mijëra dollarë në para të gatshme, duke u identifikuar vetëm me një pseudonim në aplikacionin e mesazheve Telegram. Ky shërbim është veçanërisht popullor tek hakerat në rajon, duke u lejuar atyre të konvertojnë në para të gatshme shpërblimet e paguara në kriptomonedha nga grabitja e viktimave të hakerimit në të gjithë botën.
Në Shtetet e Bashkuara, platforma si “60Sek”, u ofrojnë mbajtësve të kriptomonedhave një shërbim dorëzimi parash me korrier në qytetet kryesore të vendit. Në Dubai, shumë dyqane ofrojnë shkëmbime të fshehta të kriptomonedhave për shufra ari.
Në emirate, ju mund të paguani për mallra dhe shërbime direkt në kriptomonedha, nga qiraja e jahteve deri tek blerjet e vilave luksoze. Ndërsa fshehtësia financiare, ishte dikur karakteristikë e sistemeve komplekse dhe të shtrenjta të bazuara në parajsa fiskale, këto shërbime janë sot të arritshme me një telefon dhe për një tarifë modeste.
Ky mekanizëm, krijon hapësirë për organizatat kriminale dhe mashtruesit e të gjitha llojeve që të pastrojnë të gjitha fondet e tyre të fshehura. “Sasia e parave që rrjedhin nëpër këto ATM është absolutisht e pabesueshme. Ne nuk i dimë kush i përdor ato ose pse”- shprehet i shqetësuar Nik Smart, kreu i sigurisë në “Crystal”, një kompani holandeze e specializuar në analizën e transaksioneve të kriptomonedhave.
“Chainalysis”, një kompani tjetër në këtë sektor, vlerëson se në vitet 2024-2025 “të paktën 28 miliardë dollarë të lidhura me aktivitete të paligjshme”, do të kenë kaluar nëpër bursa. Në fund të tetorit të këtij viti, një bursë online e quajtur “001k” u bëri klientëve një “ofertë speciale”: 10.001 dollarë në para të gatshme për ekuivalentin e 9.757 dollarëve në kriptovaluta.
Specialistja kundër pastrimit të parave, Pamela Kleg, e sheh këtë promovim të papritur si një provë se platforma është ”e lidhur me një grup kriminal, që duhet të heqë qafe paratë e gatshme”. Për rrjetet e trafikimit të drogës, kriptovalutat janë vërtet një mënyrë e mirë për të zhdukur paratë e gatshme që fitojnë nga trafikimi i tyre, që janë më të vështira për t’u transportuar se sa asetet dixhitale.
Më pas, ata mund të konvertojnë shuma të mëdha në vendin e zgjedhur prej tyre, siç është Dubai, dhe t’i investojnë ato sipas dëshirës. Edhe bursat e mëdha online nuk janë imune ndaj këtyre problemeve. Në Francë, Binance është në qendër të një hetimi gjyqësor për dështim, sipas prokurorisë së Parisit, për të “përmbushur detyrimet e saj mbikëqyrëse në luftën kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit”.
Dyshohet se ajo lehtëson pastrimin e “shumave të nxjerra nga krime të ndryshme, veçanërisht trafikimi i drogës dhe mashtrimi tatimor”, për shkak të mangësive të saj në identifikimin e klientit, i ashtuquajturi sistemi “Njih Klientin Tënd” (KYC).
Për autoritetet franceze, kjo është një çështje shumë e rëndësishme: kur bëhet fjalë për mbikëqyrjen dhe bashkëpunimin me autoritetet, platformat duhet të përmbushin të njëjtat standarde si aktivitetet tradicionale financiare.
“Ne duhet të eliminojmë rrjetet më pak të sigurta, dhe të mbajmë vetëm ato më të besueshmet, në mënyrë që të kemi një sektor të fuqishëm kriptomonedhash në vend të një Perëndimi të Egër” - thotë një prokuror.
Megjithatë, ky qëllim mbetet ende i largët, veçanërisht duke pasur parasysh zhvillimet e fundit në Binance, e cila deri më tani ishte një nga të paktat bursa që bashkëpunonte në mënyrë aktive me ligjin.
Sipas informacionit të marrë nga “Le Monde” dhe gazeta të tjera të përfshira në hetim nga burime gjyqësore në Francë, Gjermani, Belgjikë dhe Zvicër, platforma nuk ofron më të gjitha të dhënat që ka në dispozicion, por thjesht u përgjigjet kërkesave nga autoritetet gjyqësore në lidhje me banorët ose qytetarët e vendit që i kërkojnë ato.
Kjo e ndërlikon më tej punën e hetuesve, të cilët janë “plotësisht të varur nga këto platforma që supozohet të jenë ofrues të besuar”, siç pranoi njëri prej tyre.
As konteksti ndërkombëtar nuk duket i favorshëm për rregullimin e bursës. Në Shtetet e Bashkuara, të cilat deri më tani kanë qenë në ballë të hetimeve kundër platformave të mëdha, presidenti Donald Trump i ka lehtësuar kontrollet duke e bërë rregullimin më pak detyrues, teksa ka falur ish-drejtorin ekzekutiv të Binance, Changpeng Zhao, i dënuar në vitin 2023 për një rast masiv të pastrimit të parave.
Por, ndërsa sinjalet e dërguara nga amerikanët po e ndërlikojnë më tej luftën kundër pastrimit të parave, hetuesit duhet të përballen tashmë edhe me kërcënime të reja. E para është Monero, një kriptomonedhë shumë popullore në mesin e kriminelëve.
Duke u reklamuar si “e sigurt, private, e pakontrollueshme dhe e aftë të ruajë konfidencialitetin e parave tuaja”, ajo premton të fshehë identitetin e përdoruesve dhe origjinën e fondeve të tyre. Këto karakteristika, kanë çuar në ndalimin e saj në platformat kryesore, përfshirë Binance, në shtator 2024.
Armiku i dytë i hetuesve është përdorimi i “përzierësve”, pra i qendrave të kleringut, ku një përdorues mund të shkëmbejë një kriptomonedhë me një tjetër me të njëjtën vlerë, duke “e prishur kështu gjurmueshmërinë”, që teorikisht ofrohet nga zinxhiri i blockchain-it.
Është gati e pamundur të dihet se kush i drejton këta “përzierës”, të cilët nuk shërbejnë për asnjë qëllim tjetër përveç anonimizimit të transaksioneve. Në qershor të këtij viti, parlamenti francez iu referua këtyre mjeteve në lidhje me “ligjin për trafikimin e drogës”, duke e zgjeruar përkufizimin penal të pastrimit të parave në transaksionet e kryera me ndihmën e mjeteve të anonimizimit.
Given the impossibility of identifying users of these platforms, the justice system will still be able to quickly seize funds held in Monero or passed through these mechanisms.
Si tratta di una piccola consolazione, in un momento in cui il sistema giudiziario dà priorità alla strategia di "colpire i criminali dove meritano di essere". / Preparato da Pamphlet di "Le Monde"
Kriptomonedhat piramidat e shekullit te ri. Pra nje marri e ligjshme e veshur me pushtet, pa kufi e me c’do forme e cmim qe ushqen vec djallin.