FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Përballja e Botërorit 2026 pasqyron histori migracioni, identiteti dhe ndryshimin e ekuilibrit mes dy federatave në garën për futbollistët me shtetësi të dyfishtë...
Botërori ka qenë gjithmonë më shumë sesa një turne futbolli. Çdo katër vjet ai shndërrohet në një pikëtakim të historisë, migracionit dhe identitetit, ku ekipet kombëtare tregojnë histori që shkojnë shumë përtej fushës së lojës. Disa vende eksportojnë ide, të tjera lojtarë, ndërsa gjithnjë e më shpesh bëjnë të dyja. Pak përballje në Botërorin 2026 e pasqyrojnë këtë ndërthurje më mirë sesa Holanda kundër Marokut.
Në aspektin sportiv, është një nga sfidat më të forta të fazës së 1/16-ave. Holanda mbërrin në Monterrey si kryesuese e Grupit F, e pamposhtur me 7 pikë dhe 10 gola të shënuar, duke barazuar rekordin e saj më të mirë në fazën e grupeve të një Botërori. Edhe Maroku kaloi pa humbje, duke u renditur pas Brazilit vetëm për shkak të diferencës së golave, në një grup ku bënin pjesë edhe Skocia dhe Haiti. Megjithatë, rëndësia e kësaj ndeshjeje shkon përtej rezultatit.
Nga një zgjedhje e vetme në dy alternativa
Për dekada me radhë, futbollistët e lindur në Holandë nga familje me origjinë marokene konsideroheshin automatikisht pjesë e së ardhmes së kombëtares holandeze. Nëse ishin mjaftueshëm të mirë për "Oranje", pritej që ta zgjidhnin atë. Sot, ky supozim nuk ekziston më.
Historia nisi me Dries Boussatta, i lindur në Amsterdam, i cili në vitin 1998 u bë futbollisti i parë me origjinë marokene i lindur në Holandë që debutoi me kombëtaren holandeze. Më vonë ai luajti edhe për Marokun, pasi rregulloret e FIFA-s në atë periudhë e lejonin ndryshimin e përfaqësueses nëse ndeshjet e para kishin qenë vetëm miqësore.
Sipas analizës, vendimi i futbollistëve me shtetësi të dyfishtë nuk lidhet vetëm me politikën. Për shumë prej tyre, zgjedhja ndikohet nga familja, kultura, ndjenja e përkatësisë dhe perspektiva sportive.
Strategjia që ndryshoi Marokun
Federata Mbretërore Marokene e Futbollit nisi më shumë se një dekadë më parë një strategji të mirëorganizuar për të identifikuar dhe bindur talentet me shtetësi të dyfishtë në Evropë.
Vëzhgues u angazhuan në Francë, Belgjikë, Spanjë dhe Holandë jo vetëm për të ndjekur lojtarët e rinj, por edhe për të krijuar marrëdhënie të hershme me ta dhe familjet e tyre.
Ish-drejtori teknik i Marokut, Pim Verbeek, ka shpjeguar se familja kishte shpesh po aq ndikim sa edhe aspekti sportiv në vendimin përfundimtar të lojtarëve.
Rezultatet u panë shpejt. Në Botërorin 2018, pesë futbollistë të Marokut kishin lindur në Holandë. Katër vjet më vonë, kur Maroku u bë vendi i parë afrikan që arriti gjysmëfinalen e Kupës së Botës, 14 nga 26 lojtarët e skuadrës kishin lindur jashtë vendit.
Në Botërorin 2026, 19 nga 26 futbollistët e përfaqësueses së drejtuar nga Mohamed Ouahbi kanë lindur jashtë Marokut. Në ndeshjen e fazës së grupeve kundër Brazilit, Maroku u bë kombëtarja e parë në historinë e Kupës së Botës që aktivizoi një formacion titullar të përbërë tërësisht nga lojtarë të lindur jashtë vendit.
Në shkallë globale, gati një në katër futbollistë të Botërorit 2026 përfaqëson një shtet tjetër nga ai ku ka lindur, ndërsa tetë nga 48 kombëtaret kanë po aq ose më shumë lojtarë të lindur jashtë vendit sesa brenda tij.
Vendimi që ndryshoi perceptimin
Sipas analizës së BBC, momenti simbolik i këtij ndryshimi ishte zgjedhja e Hakim Ziyech.
I lindur në Dronten dhe i formuar plotësisht në futbollin holandez, ai kishte përfaqësuar Holandën në nivelet e moshave dhe ishte ftuar edhe në ekipin e parë në vitin 2015. Një dëmtim ia pengoi debutimin.
Më pas, Ziyech vendosi të përfaqësonte Marokun.
"Kam ndier gjithmonë se jam maroken. Zgjedh me zemër", deklaroi ai në atë kohë.
Vendimi i tij ndryshoi perceptimin në të dyja vendet. Pas tij, edhe futbollistë si Noussair Mazraoui, Sofyan Amrabat, Anass Salah-Eddine dhe Ismael Saibari zgjodhën Marokun, megjithëse ishin zhvilluar kryesisht në akademitë holandeze.
Sipas analizës, çështja nuk është nëse të gjithë këta lojtarë do të kishin vend në formacionin më të mirë të Holandës, por fakti se ata janë produkte të sistemit holandez dhe sot përforcojnë një rival të drejtpërdrejtë në arenën ndërkombëtare.
Një histori që shkon përtej futbollit
Migracioni maroken drejt Holandës u përshpejtua në fund të viteve 1960 përmes marrëveshjeve për punëtorë emigrantë. Më pas, bashkimi familjar krijoi komunitete të përhershme, dhe sot qindra mijëra qytetarë holandezë kanë origjinë marokene.
Kjo ka krijuar breza që ndihen të lidhur me të dy vendet. Megjithatë, futbolli ndërkombëtar kërkon vetëm një zgjedhje.
Për disa lojtarë, përgjigjja është Holanda. Për të tjerë, Maroku. Në shumicën e rasteve, kjo nuk përbën refuzim të njërit vend, por shprehje të vendit ku ndihen më shumë si në shtëpi.
Tridhjetë e dy vjet pasi Dennis Bergkamp udhëhoqi Holandën drejt fitores ndaj Marokut në Botërorin e Shteteve të Bashkuara, marrëdhënia futbollistike mes dy vendeve ka ndryshuar ndjeshëm.
Holanda mbetet një nga eksportueset më të mëdha të talenteve dhe ideve në futbollin botëror. Maroku, ndërkohë, është shndërruar në një nga federatat më të suksesshme në identifikimin dhe afrimin e futbollistëve me shtetësi të dyfishtë.
Për këtë arsye, ndeshja e tyre në Monterrey nuk është vetëm një duel për një vend në çerekfinale. Ajo përfaqëson kapitullin më të ri të një historie ku identiteti, trashëgimia dhe migracioni kanë marrë një rol po aq të rëndësishëm sa vetë futbolli. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje