TAGS-AT E JAVËS

Aktualitet 4 Korrik 2026, 18:43

Shqiptarët në luftë me "kapitalizmin grabitqar"!

Shkruar nga Pamfleti
Shqiptarët në luftë me "kapitalizmin grabitqar"!
Pamje nga protesta

Nga resorti në Zvërnec te korrupsioni, oligarkia dhe modeli i zhvillimit, një lëvizje qytetare po sfidon sistemin.

Prej më shumë se një muaji, Shqipëria po përjeton një mobilizim që nuk ka precedent në vitet e fundit. Më 20 qershor, në Tiranë, dhjetëra mijëra njerëz dolën në rrugë kundër qeverisë, korrupsionit sistematik dhe pushtetit në rritje të oligarkëve vendas dhe investitorëve të huaj.

Një protestë që ka marrë emrin domethënës "Revolucioni i flamingove" dhe që, ashtu si zogjtë që popullojnë lagunat shqiptare, duket se është ngritur papritur në fluturim për të përshkuar të gjithë vendin.

Shkëndija ishte një projekt ndërtimi: një resort luksoz me vlerë 4 miliardë dollarë i planifikuar në Zvërnec, një zonë e mbrojtur dhe ndër të fundit të paprekura në Mesdhe. Një projekt i lidhur me interesa ndërkombëtare, i perceptuar nga shumë qytetarë si një tjetër shitje e territorit kombëtar. Por, siç thekson Debora Angeli, aktiviste dhe bashkëpunëtore e COSPE, e pranishme në Shqipëri prej tridhjetë vitesh, ky është vetëm pika që derdhi gotën.

Në dekadat e fundit, Shqipëria ka përjetuar një transformim rrënjësor: nga rënia e regjimit komunist drejt një modeli zhvillimi të karakterizuar nga një "kapitalizëm grabitqar" dhe një individualizëm i fortë. Ky proces ka favorizuar përqendrimin e pushtetit ekonomik në pak duar, me oligarki të afta të ndikojnë median, sektorin e ndërtimit dhe sektorë strategjikë, shpesh duke u ndërthurur me ekonomi të paligjshme. Rezultati është një sistem që perceptohet si thellësisht i pabarabartë, ku shteti social është i dobët dhe mundësitë janë të kufizuara, aq sa emigracioni vazhdon ta zbrazë vendin.

Mbrojtja e mjedisit ishte shkëndija, por protesta mori shpejt një karakter më të gjerë. Slogani "Shqipëria nuk është në shitje" përmbledh ndjenjën e përhapur: një reagim kundër dhënies së burimeve natyrore, territoreve dhe infrastrukturës interesave të jashtme, shpesh pa përfitime të dukshme për popullsinë vendase. Nuk është rastësi që mobilizimi përfshin edhe projekte të tjera të kundërshtuara, nga hidrocentralet te zhvillimet turistike invazive.

Vetë turizmi përfaqëson një nga kontradiktat më të dukshme. Nga njëra anë ai ka sjellë rritje ekonomike dhe dukshmëri ndërkombëtare, nga ana tjetër ka favorizuar modele zhvillimi ekskluzive dhe pak të qëndrueshme. Resortet luksoze dhe privatizimi i bregdetit kufizojnë aksesin e qytetarëve dhe ushtrojnë presion mbi burime jetike, si uji, duke krijuar tensione të reja sociale.

Megjithatë, ajo që e bën këtë mobilizim veçanërisht domethënës është vetë natyra e tij. Nuk ka liderë të njohur dhe as një strukturë politike tradicionale. Është një lëvizje horizontale, që bashkon breza dhe kategori të ndryshme: familje, të rinj, të moshuar dhe diasporën. Një protestë që refuzon ndarjet klasike mes së djathtës dhe së majtës për t'u përqendruar te një objektiv i përbashkët: çmontimin e një sistemi që perceptohet si i korruptuar.

Kërkesat janë të qarta: shfuqizimi i ligjeve që favorizojnë spekulimin dhe përqendrimin e pushtetit, ndalimi i projekteve të mëdha të kundërshtuara, dorëheqja e qeverisë dhe mbajtja e zgjedhjeve të reja.

Por, përtej kërkesave të menjëhershme, "Revolucioni i flamingove" duket se përfaqëson diçka më të thellë: një ndryshim kulturor. Një përpjekje për t'u shkëputur nga modelet hierarkike dhe klienteliste për të ndërtuar forma më demokratike dhe më gjithëpërfshirëse të pjesëmarrjes.

Për Debora Angeli, bëhet fjalë për një "ngjarje historike të papritur", një përkufizim që përmbledh thelbin e një lëvizjeje ende në zhvillim, pa një përfundim të sigurt, por me një potencial të dukshëm transformues. Siç ndodh shpesh në raste të tilla, koha do të tregojë nëse kjo energji kolektive do të shndërrohet në një ndryshim konkret politik apo do të përthithet nga sistemi që sot kundërshton.

Ndërkohë, sheshet shqiptare vazhdojnë të mbushen. Dhe flamingot, simbol i një ekuilibri të brishtë mes natyrës dhe zhvillimit, mbeten aty për të kujtuar se çfarë është në lojë. /Përshtati "Pamfleti" nga "RSI"

protesta

2 Komente

  1. T
    Tiranë

    Nuk eshte kjo, sic thoni ju o media te mjera, "lufte me kapitalizmin grabitçar". Kjo eshte lufte me qeveritar pushtues qe nuk ka te zeze qe nuk kane bere Shqiperise dhe shqiptarve. Kjo eshte lufte e shqiptarve ne Salehun e sgrekoshkijeve dhe Ramutin grekoshkja kucovlleh, te dy antishqiptar ne qëndrime dhe vepra. Perse po relativizoni keto, o media?! Nese qeveritaret 36 vjet tallen me popullin, perse ju mediate vazhdoni kete loje?

    1. P
      Pak nga të gjitha

      A thua po kërkojnë Rnverin????????

      Lini një Përgjigje