FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në një përpjekje për t'i dhënë fund luftës së Rusisë në Ukrainë, presidenti amerikan propozon tarifa që synojnë partnerët kryesorë tregtarë të Vladimir Putinit...
Presidenti amerikan Donald Trump u ka bërë thirrje vendeve anëtare të NATO-s dhe BE-së të vendosin tarifa doganore deri në 100% kundër Kinës dhe Indisë, me synimin për ta detyruar presidentin rus Vladimir Putin të ndalë luftën në Ukrainë.
Trump, i cili më herët ishte zotuar ta përfundonte konfliktin “që ditën e parë” të marrjes së mandatit, e bëri këtë kërkesë gjatë një takimi mes zyrtarëve të SHBA-së dhe Bashkimit Evropian javën e kaluar. Ky veprim shihet si një përpjekje për të përshpejtuar një marrëveshje paqeje mes Moskës dhe Kievit.
Kërkesa e Trump, e raportuar fillimisht nga Financial Times, pason deklaratat e Sekretarit amerikan të Thesarit, Scott Bessent, i cili tha se Uashingtoni po përgatit masa më të forta ekonomike ndaj Rusisë, por kërkon mbështetje më të madhe evropiane. Në një letër të publikuar më 13 shtator në Truth Social, Trump shkroi se ishte “gati të vendoste sanksione të mëdha ndaj Rusisë” sapo NATO të binte dakord të vepronte njësoj. Ai pohoi gjithashtu se tarifat e larta ndaj Kinës do të dobësonin “kontrollin” e Pekinit mbi Rusinë.
Arsyeja kryesore është se Kina dhe India janë blerësit më të mëdhenj të naftës ruse, gjë që e mban ekonominë e Moskës gjallë. Vetëm Kina importoi 109 milionë tonë naftë bruto vitin e kaluar, që përbën rreth 20% të importeve të saj energjetike. India importoi 88 milionë tonë, rreth 35% të importeve të saj. Trump tashmë ka vendosur një tarifë shtesë prej 25% ndaj Indisë për naftën ruse, por ka hezituar të bëjë të njëjtën gjë me Kinën për shkak të armëpushimit tregtar mes dy vendeve.
Megjithatë, të shtunën, ai kërkoi nga NATO vendosjen e tarifave 50–100% ndaj Kinës për të dobësuar ndikimin e saj mbi Rusinë. Sipas Trump, ndalimi i blerjeve të energjisë ruse, i kombinuar me tarifat e larta ndaj Pekinit, do të ndihmonte shumë për t’i dhënë fund luftës.
Ndërkohë, varësia e Europës nga energjia ruse ka rënë ndjeshëm që prej shkurtit 2022, kur nisi pushtimi i plotë i Ukrainës. Në atë kohë, BE importonte 45% të gazit të saj natyror nga Rusia, ndërsa këtë vit kjo shifër pritet të zbresë në 13%. Por Trump kërkon që Europa të bëjë edhe më shumë.
Këto thirrje vijnë në një kohë tensioni të lartë mes NATO-s dhe Rusisë, pas shkeljes së hapësirës ajrore polake dhe rumune nga dronët rusë. Polonia e quajti incidentin një provokim të qëllimshëm, ndërsa Rumania ngriti avionët luftarakë për të interceptuar një dron të ngjashëm. Franca dhe Gjermania kanë paralajmëruar dërgimin e forcave shtesë në krahun lindor të NATO-s.
Në një intervistë për Fox News, Trump tha se durimi i tij me Putinin “po mbaronte”, pas bisedimeve ballë për ballë në Alaska dhe sulmeve ajrore të intensifikuara ndaj Ukrainës, përfshirë sulmin më të madh ajror që ka ndërmarrë ndonjëherë Rusia këtë muaj. “Do të duhet të veprojmë shumë, shumë fort,” deklaroi ai, duke paralajmëruar sanksione të reja mbi bankat dhe energjinë ruse.
Megjithatë, përpjekjet e Trump për të përdorur tarifat si mjet presioni janë vënë në pikëpyetje brenda SHBA-së. Në maj, një gjykatë tregtare amerikane vendosi se tarifat “tejkalojnë çdo kompetencë të dhënë presidentit” sipas ligjit IEEPA. Një gjykatë apeli e konfirmoi këtë vendim në gusht, dhe çështja është tashmë në Gjykatën e Lartë, ku pritet një vendim në nëntor.
Nga ana e saj, BE ka një varësi të madhe nga importet kineze: tregtia dypalëshe mes Brukselit dhe Pekinit arriti në 732 miliardë euro në vitin 2024, me një deficit prej 305 miliardë eurosh në favor të Kinës. Importet kryesore europiane nga Kina janë elektronika konsumatore, pajisjet industriale të rënda dhe tekstilet. Nga India, shifrat janë shumë më të vogla: BE kishte një deficit prej vetëm 22.5 miliardë eurosh. Kjo e bën shumë të vështirë për Europën të vendosë tarifa të tilla pa pasoja të mëdha në zinxhirët e saj industrialë dhe në çmimet për konsumatorët.
Megjithatë, disa vende të BE-së kanë shprehur gatishmëri për masa të synuara ndaj Kinës. Më 12 shtator, ministrat e financave të G7 (përfshirë Francën, Gjermaninë dhe Italinë) diskutuan mbi sanksione të reja ndaj Rusisë dhe mbi tarifa ndaj vendeve që konsiderohen si “ndihmëse” të luftës në Ukrainë.
Nga ana tjetër, edhe brenda NATO-s ka kontradikta: Turqia, një vend anëtar, është blerësi i tretë më i madh i produkteve të naftës ruse pas Kinës dhe Indisë. Gjithashtu, Hungaria dhe Sllovakia vazhdojnë të importojnë energji ruse.
Brenda pak orësh nga deklarata e Trump, Pekini reagoi duke thënë se Kina nuk merr pjesë në luftëra dhe se sanksionet “vetëm i komplikojnë problemet”. Ministri i Jashtëm kinez, Wang Yi, tha se lufta nuk është zgjidhje. Të hënën, Sekretari amerikan i Thesarit Bessent do të takohet me zëvendëskryeministrin kinez He Lifeng në Madrid për të ulur tensionet tregtare.
Në të njëjtën kohë, Trump ka theksuar se negociatat me Indinë për çështje tregtare po ecin mirë dhe se pritet një marrëveshje e shpejtë me kryeministrin Modi. Ky i fundit ka konfirmuar se vendet janë “partnerë natyralë dhe miq të ngushtë” dhe se ekipet përkatëse po punojnë për ta përmbyllur sa më parë marrëveshjen. /Përshtatur nga “Al Jazeera”
Lini një Përgjigje