Një gjyq historik po zhvillohet në Gjykatën e Lartë të Los Anxhelosit, ku kompanitë e mëdha të mediave sociale po përballen me akuza se kanë projektuar qëllimisht platformat e tyre për të krijuar varësi te fëmijët dhe adoleshentët. Çështja po shqyrtohet nga një juri dhe konsiderohet rast prove për qindra padi të ngjashme në të gjithë Shtetet e Bashkuara.
Paditësja kryesore është një 20-vjeçare nga Kalifornia, e identifikuar si KGM, e cila pretendon se përdorimi i Instagram, YouTube, TikTok dhe Snapchat që në moshë të hershme i shkaktoi ankth, depresion dhe probleme me imazhin e trupit. TikTok dhe Snapchat kanë arritur marrëveshje jashtëgjyqësore, ndërsa në proces kanë mbetur Meta, pronare e Facebook dhe Instagram, si dhe Google, pronare e YouTube.
Paditësit argumentojnë se kompanitë kanë përdorur elemente të dizajnit që synojnë të mbajnë përdoruesit të angazhuar për periudha të gjata, duke përfshirë “lëvizjen e pafundme” (infinite scroll), butonin e pëlqimit dhe filtrat e imazhit. Sipas avokatit të paditëses, Mark Lanier, këto mekanizma janë krijuar me qëllim për të nxitur rikthimin e vazhdueshëm të përdoruesve, sepse sa më shumë kohë të kalojnë në platformë, aq më i madh është fitimi për kompanitë.
Nga ana tjetër, Meta dhe Google i hedhin poshtë akuzat. Në një reagim publik, Meta deklaroi se çështja e shëndetit mendor të adoleshentëve është komplekse dhe nuk mund të reduktohet në një faktor të vetëm. Kompania thekson se presioni akademik, sfidat sociale dhe faktorë të tjerë ndikojnë në mirëqenien e të rinjve. Edhe Google deklaroi se ka zhvilluar politika dhe mjete për të krijuar përvoja të përshtatshme për moshën dhe për të fuqizuar prindërit me kontrolle mbikëqyrëse.
Në këtë kontekst, Mark Zuckerberg u thirr për të dëshmuar sepse gjykata e konsideron dëshminë e tij thelbësore për të kuptuar vendimmarrjen në nivelin më të lartë drejtues të Meta-s. Gjykatësja Carolyn Kuhl vendosi se paraqitja e tij është “veçanërisht e rëndësishme” për çështjen, duke rrëzuar përpjekjen e mëparshme të tij për të shmangur praninë fizike në gjyq.
Zuckerberg ka dëshmuar më parë para Kongresit amerikan për çështje që lidhen me sigurinë e të rinjve në platformat e kompanisë, por kjo është hera e parë që ai paraqitet përpara një jurie në një proces civil të këtij lloji.
Juria nuk do të shqyrtojë përmbajtje specifike të publikuara në rrjete sociale. Ajo do të vendosë nëse kompanitë kanë qenë neglizhente në projektimin dhe modifikimin e produkteve të tyre për të inkurajuar përdorim të zgjatur dhe nëse kjo neglizhencë ka shkaktuar dëm të konsiderueshëm.
Vendimi pritet të ketë pasoja të gjera për industrinë e teknologjisë. Nëse juria konstaton përgjegjësi, kompanitë mund të përballen me dëmshpërblime dhe me presion për të ndryshuar mënyrën se si projektojnë platformat e tyre për përdoruesit e rinj.
Lini një Përgjigje