FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Brenda aleancave të mafias: Nga 'Ndrangheta te grupet kriminale shqiptare, nigeriane dhe latino-amerikane
Mafiet italiane kanë krijuar tashmë aleanca të qëndrueshme me organizata kriminale të huaja, veçanërisht në trafiqet e paligjshme globale.
Në Liguria, Drejtoria Hetimore Antimafia (DIA) ka raportuar se "mafia shqiptare" vepron si nënkontraktore e 'Ndranghetës në trafikun e drogës.
Një hetim i përbashkët i Policisë Italiane dhe FBI-së ("Operacioni New Bridge") çoi në shkatërrimin e një rrjeti ndërkombëtar të trafikut të kokainës dhe armëve mes klaneve kalabreze Ursino dhe Simonetta dhe familjes mafioze Gambino në Nju Jork.
Në të njëjtën linjë, Operacioni URA (2025), i koordinuar nga Eurojust, çoi në arrestimin e 52 personave nën hetim në Shqipëri dhe Itali, duke konfirmuar ekzistencën e një boshti kriminal Durrës–Bari për trafikun e heroinës, me origjinë nga Turqia, dhe të kokainës nga Amerika Latine.
Burime institucionale, si raportet e DIA-s, Drejtorisë Kombëtare Antimafia dhe Antiterrorizmit (DNAA), Europol-it, FATF-së dhe UNODC-së, si edhe media të specializuara si Primocanale, RaiNews, IrpiMedia dhe La Repubblica, dokumentojnë ekzistencën e këtyre rrjeteve kriminale. Megjithatë, shumë prej mekanizmave të tyre mbeten ende të paqartë dhe kërkojnë akses në vendime specifike gjyqësore dhe në të dhëna konfidenciale.
Në tërësi, provat zyrtare konfirmojnë se "një pjesë e madhe e kriminalitetit i atribuohet organizatave mafioze" italiane dhe atyre transnacionale.
Konteksti historik
Gjatë dekadave të fundit, mafiet italiane janë ndërkombëtarizuar në mënyrë progresive. Që në vitet '80 dhe '90, 'Ndrangheta u konsolidua si një nga organizatat kryesore të trafikut ndërkombëtar të drogës, duke bashkëpunuar me ndërmjetës si Roberto Pannunzi në Amerikën Latine.
Lidhjet tradicionale mes Cosa Nostra-s dhe mafias amerikane u zëvendësuan gradualisht nga aleanca të reja. Operacioni "New Bridge", i zhvilluar në vitin 2014, tregoi se klanet kalabreze Ursino dhe Simonetta, së bashku me familjen mafioze Gambino në SHBA, kishin ngritur një "urë" për trafikun e kokainës dhe armëve.
Raportet e DIA-s dhe DNAA-së konfirmojnë se të gjitha organizatat mafioze italiane veprojnë prej kohësh edhe jashtë Italisë, duke ndërtuar marrëdhënie të ndryshueshme me grupe kriminale të huaja. Sipas burimeve zyrtare, mafia shqiptare ka marrë "nënkontraktim" të një pjese të trafikut të drogës të kontrolluar nga 'Ndrangheta, veçanërisht në Liguria, ndërsa studime ndërkombëtare e konsiderojnë 'Ndranghetën si "aleaten kryesore evropiane të trafikantëve të drogës nga Amerika Latine".
Nga pikëpamja ligjore, Italia dhe komuniteti ndërkombëtar janë përpjekur t'i përgjigjen këtij fenomeni përmes traktateve dhe legjislacionit, si Konventa e Palermos e vitit 2000 dhe direktivat e Bashkimit Evropian kundër pastrimit të parave. Megjithatë, efektiviteti i këtyre instrumenteve mbetet shpesh i kufizuar për shkak të natyrës së fshehtë të aktiviteteve mafioze dhe mungesës së transparencës.
Në përfundim, shtrirja ndërkombëtare e mafieve italiane nuk është një fenomen i ri, por zhvillimet globale, veçanërisht trafiku i drogës, armëve dhe flukset migratore, kanë rritur ndjeshëm përmasat dhe ndikimin e tyre.
Mekanizmat e veprimit
Aleancat kriminale ndërtohen kryesisht rreth trafiqeve të përbashkëta të paligjshme. Në trafikun e drogës, për shembull, kartelet e Amerikës Latine kanë qenë historikisht furnizuesit kryesorë të kokainës për tregun evropian. Falë portit të Gioia Tauro-s, 'Ndrangheta kontrollon një nga portat më të rëndësishme të hyrjes së kokainës në Evropë. Nëpërmjet ndërmjetësve ndërkombëtarë të shpërndarë në Kolumbi, Meksikë, Brazil dhe Shtetet e Bashkuara, klanet kalabreze importojnë sasi të mëdha lëndësh narkotike.
Po ashtu, përgjimet dhe operacionet policore kanë konfirmuar ekzistencën e korridoreve evropiane të trafikut të kokainës, që ndjekin itinerarin Amerikë Latine–Evropë Veriore–Itali, me një ndarje të qartë të roleve. Grupet mafioze shqiptare merren me shpërndarjen dhe organizimin e korrierëve në Ballkan dhe Evropën Veriore, ndërsa klanet puljeze dhe kalabreze kujdesen për përzierjen, paketimin dhe shpërndarjen e drogës në territorin italian. Hetimet e fundit kanë rindërtuar, për shembull, një dërgesë prej 500 kilogramësh kokainë që mbërriti nga Ekuadori, pasi ishte parapaguar me 500 mijë dollarë nga Shqipëria, me destinacion përfundimtar Barin.
Edhe në trafikun e armëve, organizatat mafioze të huaja, veçanërisht ato nga Ballkani dhe Turqia, luajnë shpesh rolin e furnizuesit. Operacioni New Bridge zbuloi se rrjeti kriminal kalabrez jo vetëm importonte drogë nga Amerika Latine, por edhe armë, duke shfrytëzuar lidhjet me trafikantët ndërkombëtarë. Hetimet italiane përmendin gjithashtu armë të lehta që mbërrijnë nga Evropa Lindore përmes korridoreve ballkanike dhe, në disa raste, përmes Turqisë dhe rajonit të Levantit.
Një tjetër fushë ku bashkëpunojnë organizatat kriminale është trafiku i qenieve njerëzore. Kriminaliteti nigerian, i cili është forcuar në tregun evropian, organizon rrjete prostitucioni dhe shfrytëzimi të punës, duke përfshirë emigrantë afrikanë. Sipas analizave kriminologjike, grupet nigeriane kanë "krijuar aleanca me të gjitha mafiet lokale", përfshirë 'Ndranghetën, Camorrën, Cosa Nostra-n dhe grupet kriminale puljeze.
Në praktikë, klanet nigeriane përdorin refugjatë shqiptarë ose shtetas të Bashkimit Evropian për të transportuar viktimat, ndërsa të ashtuquajturat "maman", gratë që kontrollojnë rrjetet e prostitucionit, veprojnë në nivele më të ulëta të organizimit. Në shumë raste, grupet kriminale korruptojnë edhe korrierë të lidhur me mafiet lokale. Një intervistë e publikuar nga RaiNews në vitin 2022 thekson se aleancat mes grupeve nigeriane dhe Camorrës, si edhe ato me triadat kineze, janë në qendër të vëmendjes së autoriteteve hetimore.
Së fundi, pastrimi i parave mbetet mekanizmi kryesor për legalizimin e fitimeve të paligjshme. Organizatat kriminale të huaja, në bashkëpunim me mafiet italiane, investojnë kapitalet e përfituara nga aktivitetet kriminale në ekonominë formale, duke përfshirë kontratat publike, projektet e financuara nga Plani Kombëtar i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (PNRR), kompanitë e pasurive të paluajtshme dhe sektorin e restoranteve.
Drejtori i DIA-s, Maurizio Vallone, ka theksuar se klanet mafioze synojnë të depërtojnë në prokurimet publike dhe në ekonominë legale për të pastruar fitimet e mëdha të përfituara nga trafiku i drogës. Edhe Task Forca për Veprim Financiar (FATF) vëren se në Itali "infiltrimi kriminal në biznes është një praktikë e përhapur", duke nënvizuar mangësitë në transparencën e pronësisë përfituese të kompanive.
Në përmbledhje, fitimet e paligjshme qarkullojnë përmes zinxhirëve financiarë globalë – nga paratë në dorë te kriptovalutat dhe sistemet ndërkombëtare financiare – për t'u "pastruar" nëpërmjet kompanive, kooperativave dhe tregjeve të ligjshme, duke e shtrirë ndikimin ekonomik të krimit të organizuar në shkallë botërore.
Raste gjyqësore emblematike
Ndër hetimet më të rëndësishme spikat Operacioni "New Bridge" (2014), gjatë të cilit policia italiane dhe FBI-ja ekzekutuan 24 masa ndalimi, shtatë prej tyre në Nju Jork, kundër bosëve të mafias kalabreze dhe asaj italo-amerikane. Hetimi zbuloi një rrjet ndërkombëtar të trafikut të kokainës dhe armëve mes 'Ndranghetës, përmes klaneve Ursino dhe Simonetta, dhe familjes mafioze Gambino në Nju Jork.
Sipas një artikulli të La Repubblica, klanet kalabreze kishin "tërhequr vëmendjen e mafias amerikane deri në atë pikë sa të zbeheshte hegjemonia e Cosa Nostra-s siciliane", duke shfrytëzuar portin e Gioia Tauro-s si pikë strategjike hyrëse për kokainën.
Nga ana e tij, prokurori Nicola Gratteri e ka cilësuar New Bridge si vazhdimësi të Operacionit "Old Bridge" të vitit 2008, i cili kishte çuar në ndërprerjen e lidhjeve mes Cosa Nostra-s së Palermos dhe familjes Gambino.
Më së fundi, Operacioni "URA" (2025) përfshiu prokurorët e Barit dhe Tiranës, në bashkëpunim me Eurojust, duke goditur një rrjet kriminal Shqipëri-Itali të përfshirë në trafikun e drogës dhe pastrimin e parave.
Masat e sigurisë prekën 52 persona nën hetim, shqiptarë dhe italianë, ndërsa u sekuestruan pasuri të paluajtshme dhe llogari bankare me vlerë miliona euro në të dy vendet.
Gjykatësit vlerësuan se grupet kriminale shqiptare kanë bërë "një kapërcim cilësor" në trafikun e drogës, duke qenë në gjendje të menaxhojnë "holdingje kriminale" me shtrirje ndërkombëtare.
Hetimi u mbështet gjithashtu në përgjime të komunikimeve të koduara përmes platformës SKY ECC dhe në dëshmitë e bashkëpunëtorëve të drejtësisë, duke dokumentuar furnizime të vazhdueshme me heroinë të pastër dhe kokainë nga Turqia, Amerika Latine dhe Evropa Veriore drejt rajonit të Pulias.
Këto procese gjyqësore, të mbështetura në masa konkrete sigurie dhe sekuestrime pasurish, dëshmojnë bashkëpunimin hetimor ndërmjet Italisë dhe partnerëve ndërkombëtarë. Të gjitha informacionet mbështeten në burime zyrtare të organeve gjyqësore dhe të policisë.
Roli i organizatave kriminale të huaja
Grupet shqiptare
Grupet kriminale shqiptare, shpesh të lidhura me familje nga Durrësi dhe Tirana, luajnë një rol të rëndësishëm logjistik dhe në shpërndarjen e lëndëve narkotike.
Përveç aktiviteteve në territorin italian, si trafiku i drogës dhe fajdet, ato bashkëpunojnë me organizatat mafioze italiane përmes sipërmarrjeve të përbashkëta kriminale.
Në Liguria është dokumentuar se organizata shqiptare menaxhojnë lidhjet logjistike me 'Ndranghetën. Në Operacionin URA, grupet shqiptare me bazë në Durrës u identifikuan si furnizues me shumicë të drogës, duke bashkëpunuar ngushtë me klanet puljeze për përpunimin dhe shpërndarjen në Itali.
Ndër personat e arrestuar në Shqipëri kishte edhe përfaqësues të forcave të rendit, çka, sipas hetimit, dëshmon lidhjet e gjera të rrjetit kriminal.
Grupet nigeriane
Vëllazëritë kriminale nigeriane, si Black Axe dhe Vikings, kontrollojnë tashmë segmente të trafikut të qenieve njerëzore, drogës dhe lypjes së organizuar në Evropë.
Një investigim i RaiNews thekson se grupet kriminale nigeriane kanë "krijuar aleanca me të gjitha mafiet lokale", përfshirë 'Ndranghetën, Camorrën, Cosa Nostra-n dhe mafiet puljeze.
Këto aleanca materializohen në forma të ndryshme bashkëpunimi. Në Napoli, autoritetet kanë arrestuar gra nigeriane të shfrytëzuara në prostitucion nga klane lokale, ndërsa në Torino janë identifikuar rrjete të lidhura me brezin e dytë të emigrantëve afrikanë dhe mafian nigeriane.
Rrjetet kriminale nigeriane karakterizohen gjithashtu nga përdorimi i ritualeve vodoo për të garantuar besnikërinë e anëtarëve, ndërsa shumë bashkëpunëtorë të drejtësisë kanë deklaruar se struktura e tyre organizative ngjan me atë të mafieve tradicionale italiane.
Grupet kineze
Të ashtuquajturat Triada kineze, si organizatat 14K dhe Wo Shing Wo, veprojnë në Evropë përmes komuniteteve emigrante, kryesisht në sektorin e tekstileve, mallrave të falsifikuara dhe restoranteve.
Në Itali, prania e tyre evidentohet në trafikun e produkteve të falsifikuara, lojërat e paligjshme të fatit dhe aktivitete të tjera ekonomike ilegale.
Megjithëse provat publike janë më të kufizuara krahasuar me organizatat e tjera kriminale, ekspertët raportojnë bashkëpunime mes grupeve kineze dhe Camorrës për shpërndarjen e mallrave të paligjshme.
Disa hetime ndërkombëtare, si edhe paralajmërimet e Interpolit, kanë evidentuar rrënjosjen e mafieve kineze në qendra të rëndësishme ekonomike evropiane, ku ato kërkojnë të krijojnë aleanca me organizatat mafioze kalabreze ose kampane për të shfrytëzuar rrjetet globale të eksportit.
Autori thekson se nuk janë lehtësisht të disponueshme burime publike që dokumentojnë vendime konkrete gjyqësore në Itali ndaj këtyre organizatave.
Grupet turke
Grupet kriminale turke, të lidhura me rrjetet e trafikantëve në Lindjen e Mesme, furnizojnë kryesisht armë dhe, në disa raste, lëndë narkotike.
Në Operacionin URA, hetuesit rindërtuan rrugën e heroinës që mbërrinte në Pulia nga Turqia.
Sipas materialit, Turqia shërben si një nyje logjistike ndërkontinentale për ngarkesa të destinuara drejt Ballkanit dhe Evropës Perëndimore.
Megjithëse lidhjet mes kriminalitetit turk dhe mafieve italiane janë dokumentuar më pak në publikimet e fundit, hetuesit italianë pranojnë se zinxhiri "prodhues-furnizues-'Ndrangheta" përfshin shpesh ndërmjetës turq dhe nigerianë.
Organizatat kriminale të Amerikës Latine
Kartelët meksikanë dhe latino-amerikanë mbeten furnizuesit kryesorë të kokainës për organizatat mafioze italiane.
Sipas IRPI Media, prej dekadash 'Ndrangheta konsiderohet "aleati më i rëndësishëm evropian i trafikantëve të drogës nga Amerika Latine".
Në praktikë, ndërmjetës italianë të vendosur në kontinentin amerikan organizojnë dërgesa prej disa tonësh kokainë drejt Evropës, ndërsa grupet kalabreze garantojnë hyrjen dhe shpërndarjen e sigurt të saj, kryesisht përmes portit të Gioia Tauro-s.
Një rast simbolik është ai i trafikantëve nga Kili dhe Kolumbia, të cilët, sipas hetimeve ndërkombëtare, organizojnë dërgesa të mëdha detare drejt Italisë.
Materiali përmend gjithashtu se kartelët meksikanë, si Sinaloa dhe Jalisco, kanë zgjeruar praninë e tyre në Evropë. Sipas hetimeve të Operacionit New Bridge, falë lidhjeve mes mafias italiane dhe asaj italo-amerikane, në Itali mbërrinin jo vetëm ngarkesa me kokainë, por edhe armë të trafikuara nga Amerika Latine.
Ndikimi ekonomik dhe shoqëror
Aleancat transnacionale mes organizatave mafioze kanë një ndikim të madh ekonomik, si për shkak të përmasave të aktivitetit kriminal, ashtu edhe për shkak të depërtimit të tyre në ekonominë e ligjshme.
Sipas Drejtorisë Hetimore Antimafia (DIA), vlera e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara nga organizatat mafioze arrin në dhjetëra miliona euro çdo gjashtë muaj. Vetëm në gjysmën e dytë të vitit 2022 u sekuestruan pasuri me vlerë 31 milionë euro, ndërsa u konfiskuan 181,4 milionë euro, shifra që konsiderohen ndër më të lartat në historinë e Italisë. Një pjesë e konsiderueshme e këtyre pasurive lidhet me trafikun ndërkombëtar të kokainës dhe armëve, të organizuar në bashkëpunim me grupe kriminale të huaja.
Pasojat ndihen edhe në ekonominë ligjore. Hetimet kanë zbuluar se organizatat mafioze përdorin sektorin e ndërtimit, tregun e pasurive të paluajtshme dhe industrinë e turizmit për të pastruar kapitalet e përfituara nga aktivitetet kriminale ndërkombëtare.
Task Forca për Veprim Financiar (FATF) konfirmon se "infiltrimi kriminal në kompani është një nga format më të zakonshme të pastrimit të parave" në Itali, duke evidentuar njëkohësisht mangësi në transparencën e pronësisë përfituese të shoqërive tregtare.
Në nivel lokal, kjo përkthehet në rritje të presionit korruptiv mbi administratën publike. Sipas DIA-s, edhe kontratat publike, përfshirë projektet e financuara nga Bashkimi Evropian dhe Plani Kombëtar i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (PNRR), kanë qenë objekt i përpjekjeve për infiltrimin e grupeve mafioze.
Edhe pasojat shoqërore janë të konsiderueshme. Materiali thekson se këto rrjete kriminale ndikojnë në rritjen e dhunës, përhapjen e varësisë nga lëndët narkotike dhe thellimin e formave të shfrytëzimit ekonomik.
Viktimat më të prekura janë shpesh emigrantët, si gratë nigeriane të shfrytëzuara në prostitucion ose punëtorët shqiptarë të punësuar në të zezë, të cilët, sipas analizës, përballen me abuzime në rrjete kriminale ndërkombëtare që janë të vështira për t'u identifikuar dhe goditur.
Materiali vëren gjithashtu se disa organizata kriminale të huaja sjellin modele organizimi të bazuara në dhunë, përfshirë rituale tradicionale ose konflikte fisnore, duke rritur nivelin e përgjithshëm të kërcënimit.
Në përfundim, analiza arrin në përfundimin se bashkëpunimi mes mafieve italiane dhe organizatave kriminale të huaja në trafiqet e paligjshme gjeneron fitime shumë të mëdha për krimin e organizuar dhe njëkohësisht zgjeron pasojat negative mbi ekonominë dhe shoqërinë, si në Itali ashtu edhe në vendet e origjinës së këtyre rrjeteve, një vlerësim që, sipas autorit, mbështetet nga disa burime institucionale. /Përshtati “Pamfleti” nga "Gli Stati Generali”
Lini një Përgjigje