
Bota sot është shumë më e rrezikshme se disa vite më parë, gjë që e ka afruar më shumë Mbretërinë e Bashkuar me aleatët strategjikë.
Mesazhi i Boris Johnson-it se ai do ta “përfundonte Brexit-in” u kthye në një nga faktorët kryesorë të humbjes historike të Partisë Laburiste në zgjedhjet e vitit 2019. Që atëherë, drejtuesit laburistë janë kujdesur të shmangin me çdo kusht “fjalën B”, nga frika se përmendja e saj do të rizgjonte ndjesitë pro-Brexit në elektorat.
Por jemi në vitin 2025, në një realitet tërësisht të ndryshëm politik. Laburistët janë në vitin e parë të mandatit të tyre qeveritar, pas fitores spektakolare me 170 mandate në vitin e kaluar. Një element kyç i fushatës së tyre ishte premtimi për “rivendosjen” e marrëdhënieve me Bashkimin Evropian dhe “thellimin e lidhjeve” me kontinentin – pa u kthyer në tregun e vetëm, në bashkimin doganor apo në lirinë e lëvizjes.
Bota sot është shumë më e rrezikshme se disa vite më parë, gjë që e ka afruar më shumë Mbretërinë e Bashkuar me aleatët strategjikë. Dhe për publikun britanik, ky aleat është Evropa. Kur u pyetën nga Ipsos, 47% e qytetarëve e vlerësuan Evropën si partnerin më të rëndësishëm të Britanisë, përballë 21% që përmendën SHBA-në dhe 15% Komonuelthin.
Më domethënëse është perceptimi se Brexit nuk po funksionon. Gjysma e publikut (49%) beson se Brexit ka ndikuar negativisht në Britaninë e Madhe, ndërsa vetëm 23% mendojnë të kundërtën. Këto shifra nuk kanë kaluar mbi 30% që nga vera e vitit 2022.
Po ashtu, dy të tretat e votuesve laburistë në vitin 2024 (67%) mendojnë se Brexit ishte një vendim i gabuar. Gati një dekadë pas referendumit, kemi një qeveri, mbështetja elektorale e së cilës nuk varet më nga ruajtja e marrëveshjes së vitit 2016. Pra, ekziston një hapësirë për ndryshim.
Por çfarë ndryshimi janë të gatshëm të pranojnë votuesit? Kjo nuk lidhet aq me detajet teknike të marrëveshjeve tregtare, sa me mënyrën se si ndihen njerëzit rreth marrëdhënies së re. Sipas Ipsos, publiku britanik është mjaft pragmatik. Prioriteti kryesor për ta është përmirësimi i marrëdhënieve tregtare me BE-në për të lehtësuar lëvizjen e mallrave dhe shërbimeve (32%). Nëse qeveria Starmer arrin këtë objektiv me përfitime të qarta për ekonominë, do të përbënte një arritje të madhe.
Një partneritet i fortë sigurie është gjithashtu prioritet për qytetarët, veçanërisht në kohën e tensioneve të reja në kontinent. Për më tepër, 26% kërkojnë bashkëpunim me BE-në për të luftuar imigracionin e paligjshëm dhe 21% për të parandaluar krimin dhe terrorizmin.
Megjithatë, imigracioni mbetet në qendër të debatit. Ai renditet si çështja e dytë më e rëndësishme për vendin (34%) pas ekonomisë (39%). Dy të tretat e publikut (67%) mendojnë se numri i emigrantëve në Mbretëri është shumë i lartë, çka e bën këtë një temë vendimtare për votuesit e pavendosur dhe për mbajtjen e bazës laburiste.
Në sfondin e një samiti të ardhshëm BE-Britani dhe pas publikimit të Dokumentit të Bardhë nga qeveria, ekziston rreziku që çdo skemë për lëvizshmërinë e të rinjve të perceptohet si kthim i lirisë së lëvizjes – një vijë e kuqe që laburistët e përjashtuan në programin elektoral.
Gjithsesi, Ipsos tregon se publiku do të mbështeste anëtarësimin në një zonë doganore pan-evropiane nëse kjo do të lejonte lëvizjen e lirë për të rinjtë evropianë (49% pro, 22% kundër). Megjithatë, qëndrimet për ndikimin e imigracionit evropian janë ende të ndara.
Ekzistojnë gjithashtu "vija të kuqe" si të drejtat e peshkimit dhe anëtarësimi në euron, që nënkuptojnë se çdo marrëdhënie e re me BE-në duhet të reflektojë shqetësimet për sovranitetin kombëtar.
Një rifreskim i marrëdhënieve me BE-në mund të ndihmojë gjithashtu laburistët të rilidhen me votuesit më progresistë, të zhgënjyer nga performanca e deritanishme. Vetëm 38% e votuesve të tyre janë të kënaqur me 11 muajt e parë të qeverisjes, ndërsa 36% janë të zhgënjyer. Në një moment kur debati për çmimin e energjisë dhe shkurtimet në përfitimet sociale është ndezur, qeveria merr një vlerësim modest – 5.6 nga 10.
Në këtë sfond, rikthimi i besimit përmes marrëdhënieve të forta me BE-në mund të jetë një mënyrë për të ruajtur bazën elektorale dhe për të shmangur kalimin e votuesve drejt të Gjelbërve apo Liberal Demokratëve.
Në fund të ditës, kjo qeveri do të gjykohet për menaxhimin e ekonomisë, krizës së jetesës dhe shërbimeve publike – por nuk mund të neglizhojë sfidën e imigracionit dhe të sigurisë. Nëse arrin të krijojë një marrëdhënie të re me Evropën që funksionon dhe forcon partneritetin tregtar e të sigurisë, atëherë Keir Starmer mund të fillojë të rimarrë kontrollin e agjendës politike që aktualisht i përket të tjerëve./Përshtati "Pamfleti" nga "The New European"
Lini një Përgjigje