FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Zyrtarë të qeverisë amerikane kanë argumentuar në biseda private se një sulm izraelit mund të provokojë kundërpërgjigje iraniane, duke krijuar kushte për mbështetje më të gjerë të opinionit publik amerikan në rast të përfshirjes së SHBA-së.
Këshilltarë të lartë të Donald Trump preferojnë që Izraeli të ndërmarrë një sulm ndaj Iranit përpara çdo veprimi të drejtpërdrejtë ushtarak nga Shtetet e Bashkuara, raportoi Politico, duke cituar dy persona të njohur me diskutimet.
Sipas të njëjtave burime, zyrtarë të qeverisë amerikane kanë argumentuar në biseda private se një sulm izraelit mund të provokojë kundërpërgjigje iraniane, duke krijuar kushte për mbështetje më të gjerë të opinionit publik amerikan në rast të përfshirjes së SHBA-së.
Burimet theksojnë se kjo llogaritje është kryesisht politike: më shumë amerikanë mund të pranojnë një konflikt me Iranin nëse SHBA-ja ose një aleat sulmohet i pari. Sondazhet e fundit tregojnë se amerikanët, veçanërisht votuesit republikanë, shprehen pozitivë ndaj ndryshimit të regjimit në Teheran, por nuk mbështesin humbje ushtarake amerikane për ta arritur këtë objektiv. Në këtë kuadër, ekipi i Trump po shqyrton jo vetëm argumentet që lidhen me programin bërthamor iranian, por edhe kontekstin politik dhe imazhin në të cilin do të zhvillohej një sulm i mundshëm.
Kostoja politike si faktor kyç
“Ekziston një mendim brenda dhe përreth administratës se kostoja politike është shumë më e ulët nëse izraelitët veprojnë të parët dhe të vetëm dhe iranianët përgjigjen kundër nesh, duke na dhënë më shumë arsye për të ndërmarrë veprime”, deklaroi një nga burimet, i cili, si edhe i dyti, kërkoi anonimitet.
Pas bisedimeve të fundit në Gjenevë, shpresat për qetësim diplomatik në Uashington duket se janë zbehur. Sipas burimeve të cituara nga Politico, megjithëse preferohet një hap i parë nga Izraeli, skenari më i mundshëm mbetet një operacion i përbashkët SHBA–Izrael.
E pyetur për raportimet, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, deklaroi se “media mund të spekulojë çfarë të dojë rreth mendimit të presidentit, por vetëm ai e di se çfarë mund të bëjë ose jo”. Ambasada izraelite në Uashington nuk komentoi.
Presioni nga Netanyahu
Javën e kaluar, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu vizitoi Shtëpinë e Bardhë dhe i kërkoi qeverisë amerikane të ndërmarrë veprime për të ndaluar programin bërthamor të Iranit, infrastrukturën e raketave balistike dhe mbështetjen për grupe paramilitare në rajon.
Sipas vlerësimit të personave pranë presidentit amerikan, pavarësisht përpjekjeve diplomatike, një përplasje ushtarake mbetet e mundshme. Një nga burimet u shpreh: “Ne do t’i bombardojmë ata”.
Rreziku i viktimave dhe shqetësimet për rezervat
Shtrirja e një operacioni të mundshëm mbetet e paqartë. Administrata shqyrton rrezikun e shterimit të rezervave të municioneve amerikane, një zhvillim që, sipas shqetësimeve të brendshme, mund të krijojë hapësirë strategjike për Kinën kundrejt Tajvanit. Po ashtu, ekziston mundësia e viktimave amerikane në rast të një përshkallëzimi të gjerë.
“Nëse flasim për një sulm me objektiv ndryshimin e regjimit, Irani ka shumë gjasa të përgjigjet me të gjitha mjetet që ka në dispozicion. Ne kemi asete të shumta ushtarake në rajon dhe secila prej tyre përbën objektiv të mundshëm. Ato nuk mbrohen nga Kupola e Hekurt. Probabiliteti i viktimave amerikane është i lartë, me kosto të konsiderueshme politike”, tha i njëjti burim.
Shtetet e Bashkuara mbajnë mijëra trupa në baza në Lindjen e Mesme. Në muajt e fundit, Trump ka dislokuar dy grupe sulmi me aeroplanmbajtëse, dhjetëra avionë luftarakë, avionë mbikëqyrjeje dhe furnizimi ajror, duke krijuar praninë më të madhe ushtarake në rajon që nga pushtimi i Irakut në vitin 2003.
Zyrtarë të Pentagonit dhe anëtarë të Kongresit paralajmërojnë se një fushatë e zgjatur kundër Iranit mund të tendosë rezervat ushtarake amerikane. Ndërkohë, komuniteti i inteligjencës monitoron rrezikun e kundërpërgjigjeve asimetrike nga Teherani kundër objekteve dhe personelit amerikan në Lindjen e Mesme dhe Evropë.
Skenarët në shqyrtim
Sipas raportimit të Politico, në tryezë janë disa skenarë: nga një sulm i kufizuar fillestar që mund të shërbejë si presion për një marrëveshje, deri te një operacion më i gjerë në mungesë të një zgjidhjeje diplomatike. Objektivat kryesore pritet të jenë objektet bërthamore iraniane dhe infrastruktura e raketave balistike. Po ashtu, po shqyrtohet mundësia e një “sulmi me prerje koke”, pra një goditje e synuar ndaj Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, megjithëse sistemi politik iranian parashikon mekanizma pasardhës.
Një operacion i tillë mund të zgjasë ditë ose javë dhe rezultatet mbeten të pasigurta, sidomos nëse mbështetet kryesisht në fuqinë ajrore. Trump ka deklaruar se sulmet amerikane qershorin e kaluar “eliminuan” programin bërthamor iranian, por së fundmi ka shprehur më pak siguri nëse Teherani ka hequr dorë përfundimisht nga këto ambicie.
Wall Street Journal raportoi se ndër kërkesat e Uashingtonit në bisedimet e së enjtes në Gjenevë ishte që Irani të shkatërrojë objektet në Fordoë, Natanz dhe Isfahan.
Kryetari i Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Rogers, deklaroi se ishte informuar për përpjekjet e Iranit për të rinisur programin bërthamor dhe se provat, sipas tij, janë të qarta. Ligjvënës demokratë thanë se nuk kishin marrë një informim të ngjashëm.
Qeveria iraniane ka këmbëngulur vazhdimisht se nuk synon të pajiset me armë bërthamore dhe se programi i saj ka qëllime paqësore, shkencore dhe mjekësore. Shtetet e Bashkuara mbeten të kujdesshme, duke marrë parasysh nivelet e pasurimit të uraniumit që Teherani ka arritur.
Lini një Përgjigje