Bota20 Janar 2024, 22:00

Erdogan, ky “Sulltan" që hap dyert për Hamasin, por bën biznes me Izraelin!

Shkruar nga Corriere della Sera
Erdogan, ky “Sulltan" që hap dyert për Hamasin, por
Rexhep Tajip Erdogan

Nëse nga njëra anë Erdogan burbullon kundër kryeministrit izraelit, nga ana tjetër vendi i tij vazhdon i patrembur të bëjë biznes me shtetin hebre...

Të luash me dy porta. Kjo do të ishte mënyra më e thjeshtë për të shpjeguar politikën tepër kontradiktore të presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan.

Anëtar i NATO-s, por i afërt me Putinin, me të cilin ndan prirjen e autokracisë dhe alergjinë ndaj çdo kritike. Sulltani, siç e quajnë kritikuesit e tij, është një litar i ngushtë për antonomazinë.

Shembulli më i fundit është lufta që shpërtheu në Lindjen e Mesme pas masakrës së tmerrshme të kryer nga Hamasi më 7 tetor në shtetin hebre. Nëse nga njëra anë Erdogan burbullon kundër kryeministrit izraelit, dje ai e krahasoi edhe një herë Benjamin Netanyahun me Hitlerin, nga ana tjetër vendi i tij vazhdon i patrembur të bëjë biznes me shtetin hebre.

Kjo u zbulua nga gazetari turk në mërgim Metin Cihan, i cili dokumentoi një fluks të vazhdueshëm të anijeve turke në Izrael. Sipas të dhënave të bëra publike nga Asambleja e Eksportuesve të Turqisë në nëntor, pavarësisht bombardimeve në Gaza, Ankaraja mbeti furnizuesi më i madh në botë i çelikut për Izraelin, me vlerë 43.9 milionë dollarë. Edhe në tetor, me fillimin e luftës, Turqia dyshohet se i ka shitur Tel Avivit armë dhe pjesë këmbimi të shumta.

Gjetjet e Cihan sugjerojnë gjithashtu përfshirjen e qeverisë, me kantierin detar Sefine, në pronësi të Kolin Holding, një nga pesë kompanitë që konsiderohen të jenë shumë të afërta me presidentin turk, të implikuar në mirëmbajtjen e një cisternë nafte që fuqizon avionët luftarakë izraelitë.

Kësaj i shtohet edhe dyshimi se baza ajrore İncirlik në Turqi, ku ndodhet krahu i bazës ajrore të 39-të të Forcave Ajrore të SHBA-së, mund të jetë përdorur nga SHBA për të ofruar ndihmë ushtarake në Izrael. Në nëntor, një aeroplan transporti ushtarak amerikan C-130J Hercules u nis nga Incirliku për në Akrotiri, një bazë ajrore e madhe britanike në Qipro, e cila përdoret si një pikë për lëvizjen e armëve në Izrael. Por Shtetet e Bashkuara dhe Britania refuzuan të zbulojnë llojin e mallrave të transportuara.

Në Turqi, ku popullsia është fort pro-palestineze, ky lajm ka shkaktuar indinjatë të madhe ndërsa askush nuk kritikon faktin se Stambolli është qendra e operacioneve financiare të Hamasit, i cili ka një thesar prej rreth dy miliardë e gjysmë dollarë në vit. Udhëheqësit e organizatës, si Khaled Meshal, kalojnë në heshtje mes megalopolit në Bosfor dhe Katarit, ku kanë selinë e tyre. Nga ana tjetër, Erdogan nuk e ka fshehur kurrë admirimin e tij për atë që ai e përcakton si një organizatë "të përbërë nga luftëtarë çlirimtarë, jo terroristë".

Meloni në Turqi

Pavarësisht nga të gjitha këto kontradikta, Turqia mbetet qendrore në krizën midis Izraelit dhe Gazës, siç u dëshmua nga negociatat e fundit për lirimin e pengjeve, dhe në atë mes Kievit dhe Moskës (mendoni vetëm për marrëveshjen e grurit të zhbllokuar falë Ankarasë). Dhe kjo është arsyeja pse vizita e Giorgia Melonit, e para e saj si presidente e radhës e G7, bazohet në detaje dhe nuanca. Deri tani të dy liderët janë takuar vetëm në samite ndërkombëtare dhe nuk është mister që kur kryeministrja ishte në opozitë, ajo gjithmonë kundërshtonte hyrjen e Turqisë në Bashkimin Evropian. Por sot, si kryeministër, Erdogan është një partner vendimtar jo vetëm në Lindjen e Mesme dhe Ukrainë, por edhe në energji, mbrojtje dhe tregti. Për të mos përmendur emigracionin, marrëveshja për refugjatët me BE-në daton në vitin 2016 dhe Libinë, një vend në të cilin Ankaraja luan një rol të fortë. Për të gjitha këto arsye, takimi mes presidentit turk dhe kryeministres italiane, i cili u zhvillua pasditen e sotme në Stamboll pa pompozitetin e rezervuar për Mario Draghin, nuk mund të ketë vetëm një rezultat pozitiv. /Pamfleti

erdogan turqia