FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A mund ta ndalojë kush të djathtën populiste në Europë?
Liderët e tre fuqive kryesore të Evropës Perëndimore (Britanisë, Francës dhe Gjermanisë), po përballen me një stinë të zymtë politike: standardet e jetesës nuk po rriten, ndikimi i tyre në botë po zbehet, dhe rivalët e djathtë populistë po përgatiten të marrin pushtetin. Në Britani dhe Francë, partitë populiste janë pranë fitores, ndërsa në Gjermani, Alternativa për Gjermaninë (AfD) mund të fitojë zgjedhje rajonale. Ndërkohë, SHBA ka akuzuar Evropën se po shkon drejt një "zhdukjeje civilizuese".
Vetë liderët tradicionalë janë bërë paralajmëruesit më të zëshëm të kësaj krize. Macron foli për rrezikun e një lufte civile pas humbjes në zgjedhjet europiane. Friedrich Merz e sheh qeverinë e tij si "shansin e fundit për qendrën". Ndërsa Starmer, kryeministri britanik, e sheh partinë Reform UK si një kërcënim ndaj vetë identitetit të kombit.
Por retorika apokaliptike nuk po funksionon. Shumë votues nuk i besojnë më elitave që nuk sollën ndryshim. Përkundrazi, populistët po bëhen gjithnjë më të pranueshëm: Jordan Bardella po takohet me biznesmenët francezë, politikanë konservatorë britanikë po kalojnë në Reform UK. Vetëm në Gjermani, establishmenti ende përjashton çdo bashkëpunim me AfD-në.
Në këtë klimë, përpjekjet për të demonizuar të djathtën populiste janë duke dështuar. Kur establishmenti i përçmon votuesit si të paditur, ata duken vetë arrogantë. Kur paralajmërojnë se populistët do të shkatërrojnë Evropën, frymëzojnë ata që duan të tronditin sistemin.
Në vend të kësaj, nevojitet një qasje më e mençur. Populistët kanë kapitalizuar mbi ndjesinë e urgjencës për ndryshim. Në ekonomi, ofrojnë ulje taksash, më pak burokraci dhe mbështetje për teknologjinë, por shpesh pa plan të qartë. Bardella kërkon taksë mbi pasurinë, Farage premton buxhete realiste pa detaje, ndërsa AfD përplaset me BE-në.
Në çështjen e emigracionit, ata prekin ankthin e publikut, por me zgjidhje të ashpra dhe shpesh ksenofobike. Edhe pse emigracioni i paligjshëm është në rënie, retorika për dëbime masive është çnjerëzore. Në gjeopolitikë, populistët tregojnë simpati për Putinin dhe retorikën përçarëse të Trump.
Zgjedhjet në Francë do të mbahen pas 18 muajsh, në Gjermani në mars 2029, në Britani më së largu në gusht 2029. Kohë ka, por nëse elitat kalojnë vitet në vijim duke demonizuar kundërshtarët, nuk do të ndihmojnë vendet e tyre. Më mirë të përballen me populistët përmes debatit demokratik dhe transparencës.
Populizmi nuk mund të luftohet me panik. Duhet ide, vetëkritikë dhe qasje konkrete. Nëse qendra do të mbijetojë, ajo duhet të bindë, jo të frikësojë. /Përshtati “Pamfleti” nga “The Economist”
Lini një Përgjigje