FLASH
Shkruar nga Corriere della Sera
Teoria sipas së cilës "armiqtë e Amerikës gëzohen kur ka një demokrat në Shtëpinë e Bardhë" do të përdoret për të sulmuar Bidenin mbi atë që dikur ishte forca e tij, pra përvoja e tij në fushën ndërkombëtare...
“Nuk ka luftë me Donald Trump". Le të bëhemi gati të dëgjojmë këtë slogan. Ai do të na shoqërojë gjatë gjithë fushatës zgjedhore amerikane 2024. Mund të duket e papërpunuar dhe e thjeshtë, por duhet të pranojmë se përmban një grimcë të së vërtetës: presidenca e Trump nuk e pa zjarrin e konflikteve të mëdha. Ukraina dhe Izraeli shpërthyen nën presidencën Joe Biden. Sigurisht, për ish-presidentin republikan kjo është dëshmi se politika e tij e jashtme ishte shumë më efektive.
Megjithatë, një reagim i papritur qetëson Zelenskyn. Njeriu i Trump në Kongres, domethënë kryetari i ri i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, tha: "Ne nuk do t'i braktisim ukrainasit, Putini nuk duhet të mbizotërojë". Një mesazh qetësues, të paktën pjesërisht (do të shohim detajet), duke pasur parasysh tendencën izoluese të së djathtës Trumpiane.
Edhe pse politika e jashtme zakonisht nuk vendos zgjedhjet, ka disa përjashtime: Lufta e Vietnamit në 1968, marrja e pengjeve amerikane në ambasadën e Teheranit gjatë revolucionit Khomeinist në Iran në 1979, mposhti kandidaturat e Lyndon Johnson dhe Jimmy Carter, dy demokratë (i pari vendosi të mos kandidonte më, i dyti u mund nga Ronald Reagan). Për momentin, as Ukraina dhe as Lindja e Mesme nuk kanë një ndikim të tillë në popullatën amerikane sa të duken vendimtare. Nga tani deri në nëntorin e ardhshëm, nuk i dihet. Në çdo rast, dukshmëria e krizave ndërkombëtare po rritet, me efekte në të dyja anët: vetëm shikoni se sa shumë e ndan Gaza të majtën demokratike mes pro-izraelitëve dhe pro-palestinezëve. Prandaj, ka gjasa që për politikën e jashtme të flitet më shumë se zakonisht gjatë fushatës së 2024-ës.
Trump ruan një diferencë të gjerë avantazhi ndaj kandidatëve të tjerë për nominimin republikan; në disa sondazhe është pak mbi Joe Biden për duelin final. Pra, duhet t'i kushtojmë vëmendje qëndrimeve të tij për krizat e mëdha të momentit. Në detaje, si gjithmonë, ai është i aftë të thotë gjëra tronditëse, ndoshta absurde edhe për një pjesë të bazës së tij: për të sulmuar Biden herë pas here ai ka lartësuar Putinin, madje edhe Hamasin.
Por arsyetimi i tij i përgjithshëm nuk është aq i largët. Nën presidencën e tij nuk pati asnjë konflikt të madh, asgjë të krahasueshme me kaosin global që karakterizon epokën e Bidenit. Putini priti derisa një demokrat të kthehej në Shtëpinë e Bardhë për të pushtuar Ukrainën, ashtu siç kishte pushtuar Krimenë gjatë presidencës së Barack Obamës (të cilit Trump i fajëson gabimet apo dobësitë e tjera, nga Libia në Siri).
Irani dhe krahu i tij i armatosur Hamasi shkaktuan "11 shtatorin" e tij mbi Izraelin nën presidencën e Biden. Kim Jong-Un ka rifilluar testet e tij raketore që kërcënojnë Korenë e Jugut dhe Japoninë. Ushtria Çlirimtare Popullore nën drejtimin e Xi Jinping po kryen një kreshendo veprimesh agresive kundër Tajvanit, Filipineve dhe aleatëve të tjerë amerikanë, madje duke iu afruar rrëzimit të avionëve ushtarakë amerikanë. Le të lëmë mënjanë egomaninë, narcisizmin, mendjemadhësinë dhe paaftësinë e Trump; përfundimi që nxjerrin shumë republikanë duket se bazohet në fakte: bota ishte më pak e rrezikshme dhe e paqëndrueshme në periudhën katërvjeçare nga janari 2017 deri në dhjetor 2020. Pra, dukshëm Trump ishte më i besueshëm.
Trumpianët kujtojnë faktet e mëposhtme. Kim Jong-Un mund të jetë një i çmendur dhe një kriminel, por ai u kënaq në kotësinë e tij nga nderi që Trump i bëri duke e takuar ballë për ballë në samitin e Singaporit, dhe nga ana tjetër ai ndoshta u frikësua nga kërcënimet e Trump se do të shkatërrojë Korenë e Veriut. Fakti është se provokimet e tij patën një periudhë moderimi.
Irani, pasi guxoi të sulmonte disa baza amerikane në Lindjen e Mesme, u ndëshkua në fillim të janarit 2020 me vrasjen e gjeneralit Qassem Suleimani, kreut të forcave paraushtarake të Teheranit. Marrëveshjet e Abrahamit, me njohjen e Izraelit nga vende të rëndësishme islamike (Emiratet, Bahreini, Maroku, Sudani), u realizuan nën udhëheqjen e Mike Pompeos, Sekretarit të Shtetit të Trump. Tërheqja amerikane nga Afganistani u negociua nga administrata Trump në Katar me liderët e talebanëve dhe më në fund mbylli një luftë njëzet vjeçare, pastaj ishte aplikimi i paaftë dhe i ngathët i Biden-it që e shndërroi atë tërheqje nga Kabuli në një debakli shkatërrues.
Putini dhe Xi u mbajtën larg nga Trump me një përzierje të çuditshme: nga njëra anë duke u përkëdhelur autokratëve me respektin dhe madje admirimin që një "burrë i fortë" mund t'u paguajë bashkëmoshatarëve të tij; nga ana tjetër me paparashikueshmërinë e krijuar nga gjuha luftarake e Trump. (Në lidhje me këtë, "teoria e liderit të çmendur" tashmë në modë gjatë presidencës së Richard Nixon u ringjall: ne i bëjmë armiqtë tanë të besojnë se nuk kam nën kontroll mendjen time, se mund të shtyp butonin bërthamor së pari, në mënyrë që t'i bëjnë ata më të kujdesshëm).
Faktet individuale mund të interpretohen ndryshe. Megjithatë, pas politikës së jashtme të Trump mund të shohim një doktrinë pragmatike që është tipike për mendimin konservator. Realpolitika në një botë superfuqish antagoniste mund të na këshillojë t'i trajtojmë rivalët me respekt, duke njohur sferat e tyre përkatëse të ndikimit, ndërsa në të njëjtën kohë armatosemi deri në dhëmbë për të mbrojtur interesat tona jetike. Trump është një izolacionist, por ai nuk ka kursyer asnjë burim për forcat e tij të armatosura. Ai është skeptik për NATO-n, nuk beson në vlerën e aleancave, por ka investuar në ushtrinë e tij. Teoria sipas së cilës "armiqtë e Amerikës gëzohen kur ka një demokrat në Shtëpinë e Bardhë" do të përdoret për të sulmuar Bidenin mbi atë që dikur ishte forca e tij, pra përvoja e tij në fushën ndërkombëtare. Më shumë se Ukraina, kriza në Lindjen e Mesme mund të dëmtojë imazhin e Bidenit si një udhëheqës kompetent për çështjet globale. /Pamfleti
Lini një Përgjigje