TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota20 Prill 2026, 07:37

Kaosi me luftën në Iran, a do të zbatohet Amendamenti i 25-të për shkarkimin e Trump?

Shkruar nga Pamfleti
Kaosi me luftën në Iran, a do të zbatohet Amendamenti i
Donald Trump

Trump ka kërcënuar të shkatërrojë "një qytetërim të tërë", është përplasur me Papën dhe ka publikuar një imazh të gjeneruar nga inteligjenca artificiale të vetes si Jezusi.

Për të gjitha këto arsye, dhe jo vetëlm demokratët po kërkojnë shkarkimin e tij për arsye politike.

Sipas Deutsche Welle, demokratët po kërkojnë të shkarkojnë Donald Trump nëpërmjet Amendamentit të 25-të, pasi ai kërcënoi se "një qytetërim i tërë do të zhduket" nëse Irani nuk tërhiqet, një deklaratë që shumë e kanë përshkruar si një krim të mundshëm lufte.

Mënyra se si presidenti i trajtoi dosjet Epstein, si dhe postimet në mediat sociale gjatë javës së kaluar, së bashku me sulmet ndaj Papa Leo XIV, vetëm sa e kanë intensifikuar këtë debat.

Çfarë është Amendamenti i 25-të?

Ky amendament u shtua në Kushtetutën e SHBA-së në vitin 1967 për të sqaruar procedurat në rast se Presidenti ose Zëvendëspresidenti nuk është në gjendje të vazhdojë detyrën për shkak të vdekjes, dorëheqjes ose sëmundjes. Edhe pse çështja e paaftësisë presidenciale ka qenë prej kohësh objekt debati, përshpejtimi i miratimit të amendamentit u nxit nga vrasja e Presidentit John F. Kennedy në nëntor 1963.

Amendamenti ka katër seksione. I pari i lejon zëvendëspresidentit të bëhet president nëse presidenti jep dorëheqjen ose vdes. Seksioni i dytë rregullon zëvendësimin e zëvendëspresidentit dhe i treti lejon transferimin e përkohshëm dhe vullnetar të pushtetit në rast të paaftësisë presidenciale afatshkurtër. Ky seksion është zbatuar më parë, së fundmi për Presidentin George W. Bush (2002 dhe 2007), si dhe për Presidentin Biden në vitin 2021, gjatë një kolonoskopie nën anestezi.

Thirrjet e reja për shkarkimin e Trump bazohen në seksionin e katërt të amendamentit, i cili parashikon shkarkimin nga detyra nëse presidenti është "i paaftë të kryejë kompetencat dhe detyrat e zyrës së tij".

Në atë skenar, nënkryetari dhe shumica e krerëve të departamentit ekzekutiv, ose ndonjë organi tjetër i krijuar nga Kongresi, mund ta shpallin presidentin të papërshtatshëm për të shërbyer. Nënkryetari më pas bëhet presidenti në detyrë. Ky nen nuk u zbatua kurrë.

Kush po kërkon largimin e Trump?

Kongresmeni demokrat Jamie Raskin nga Merilendi propozoi ngritjen e një komisioni për shkarkimin e Trump, nëse përcaktohet se ai nuk është më i aftë të kryejë detyra në Shtëpinë e Bardhë. Pesëdhjetë përfaqësues të tjerë demokratë në Dhomën e Përfaqësuesve e mbështetën propozimin.

"Ne ndodhemi në një greminë të rrezikshme dhe tani është çështje sigurie kombëtare që Kongresi të përmbushë detyrimet e tij sipas Amendamentit të 25-të për të mbrojtur popullin amerikan", shkroi Raskin në një deklaratë të 14 prillit.

Megjithatë, nuk janë vetëm demokratët që po bëjnë thirrje për largimin e Trump ka edhe zëra nga e djathta politike. Ish-përfaqësuesja republikane Marjorie Taylor Green foli në mbështetje të Amendamentit të 25-të më 7 prill në X Network, pasi Trump dërgoi një kërcënim ndaj Iranit për shkatërrimin e qytetërimit.

"Ne nuk mund ta vrasim një qytetërim të tërë. Kjo është e keqe dhe çmenduri", tha ajo.

Dhe publiku është gjithnjë e më i shqetësuar për aftësinë e Trump për të qeverisur. Një sondazh i Reuters/Ipsos në fund të shkurtit tregoi se vetëm 45 përqind e amerikanëve mendojnë se Trump është "mendërisht i përqendruar dhe i aftë të përballet me sfidat".

Pse amendamenti i 25-të dhe jo shkarkimi nga detyra?

Edhe në mandatin e tij të dytë, Trump u përball me thirrje për shkarkim. Megjithatë, në Dhomën e Përfaqësuesve të kontrolluar nga republikanët, këto thirrje nuk çuan shumë larg. Trump është i vetmi president në historinë e SHBA-së që përballet dy herë me shkarkim, të dyja herët në mandatin e tij të parë. Të dyja herët ai u lirua nga akuzat nga Senati i kontrolluar nga republikanët.

Në një intervistë me revistën Time më 10 prill, Raskin tha se ligjvënësit nuk kanë "mjetet për të filluar procedurat e shkarkimit".

"Nuk ka asnjë republikan të vetëm që ka bërë thirrje për një shkarkim ose që na ka treguar interes për një shkarkim në këtë kohë."

Demokratët janë aktualisht në pakicë si në Dhomën e Përfaqësuesve ashtu edhe në Senat, por kjo mund të ndryshojë së shpejti me zgjedhjet e mesit të mandatit këtë nëntor.

"Shumë nga diskutimet rreth Amendamentit të 25-të janë thjesht politike", tha për DW, Mark Graeber, një profesor i drejtësisë në Universitetin e Merilendit.

"Është hartuar për të identifikuar Partinë Republikane me Donald Trump në një mënyrë që nuk do ta bëjë të lehtë për ta që të distancohen prej tij. Ata ose e refuzojnë atë tani, ose mund të thonë më vonë se nuk mund të kishin bërë asgjë."

A do të zbatohet Amendamenti i 25-të?

Edhe nëse amendamenti zbatohet, Trump mund të pretendojë se nuk ka paaftësi duke "paraqitur një deklaratë me shkrim që dëshmon të kundërtën". Në këtë skenar, nëse zëvendëspresidenti dhe kabineti qëndrojnë në qëndrimin e tyre, Kongresi do të votojë për të, dhe nevojitet një shumicë prej dy të tretash për të shkarkuar presidentin. Edhe pse amendamenti është teknikisht i mundur të zbatohet, politikisht është ende shumë larg.

"Administrata Trump dhe Kongresi duket se janë të kënaqur me atë që po bën Trump", tha Graeber. Ish-zyrtarë të lartë që folën me shefen e zyrës së DW në Uashington, Ines Paul, shprehën gjithashtu dyshime.

"Epo, nuk mendoj se do të zbatohet, pavarësisht nëse është e justifikuar apo jo", tha John Bolton, një nga ish-këshilltarët e sigurisë kombëtare të Trump gjatë mandatit të parë.

"Unë jam avokat, jo psikiatër, kështu që nuk mund ta gjykoj vërtet këtë. Por problemi i tij nuk është domosdoshmërisht mendor është se ai nuk e kupton ose nuk interesohet shumë për botën në përgjithësi. Ai është i përqendruar në atë që i sjell dobi Donald Trumpit, dhe kjo formëson gjithçka, nga Irani deri te mënyra se si ai i trajton NATO-n dhe aleatët e Amerikës."

Gjenerali në pension, Ben Hodges, e mbështeti këtë mendim.

"Sinqerisht, nuk mendoj se ka mjaftueshëm republikanë në Kongres që do të kishin guximin ta bënin këtë, për arsye të ndryshme", i tha ai DW. "Pra, duket shumë e pamundur, por nuk është mirë për Amerikën që jemi në një situatë ku shumë njerëz mendojnë se kjo është një zgjidhje e nevojshme."

Graber gjithashtu mendon se Amendamenti i 25-të nuk ka gjasa të zbatohet.

"Derisa republikanët të ndalojnë së mbështeturi Donald Trump, shkarkimi nga detyra dhe Amendamenti i 25-të mbeten vetëm teori", tha ai.

donald trump amendamenti i 25-të

Lini një Përgjigje