TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota30 Nëntor 2025, 21:12

Kupola e Mikelanxhelos; plani i Italisë për të mbrojtur Europën!

Shkruar nga Pamfleti

Kupola e Mikelanxhelos; plani i Italisë për të mbrojtur

Nevoja për të mbrojtur shpejt kontinentin nga kërcënimet ajrore, nga dronët te raketat balistike më shqetësuese, është bërë urgjente...

Një sistem evropian i mbrojtjes nga raketat, i hapur për të gjithë ata që dëshirojnë të marrin pjesë, duke përdorur mjetet që kanë në dispozicion. Ky është thelbi i Michelangelo Dome: projekti ambicioz nga Leonardo, grupi kryesor italian i mbrojtjes dhe hapësirës ajrore.

Nevoja për të mbrojtur shpejt kontinentin nga kërcënimet ajrore, nga dronët te raketat balistike më shqetësuese, është bërë urgjente, por ajo bie ndesh me realitetin se çdo vend evropian po ndërton sisteme mbrojtëse që nuk komunikojnë me njëri-tjetrin. Secili ka radarët, qendrat e komandës dhe sistemet e veta të armëve. Vizioni i Leonardo është t'i lidhë ato, të krijojë "programin më të madh të integrimit të ndërmarrë ndonjëherë në sektor", shpjegoi CEO Roberto Cingolani.

Më lehtë të thuhet sesa të bëhet, më shumë për arsye politike sesa për njohuritë teknologjike që Leonardo beson se tashmë i zotëron. Michelangelo Dome do të zhvillonte një softuer të bazuar në inteligjencën artificiale, të aftë për të lidhur sisteme të ndryshme për t'i bërë ato të funksionojnë si një rrjet i vetëm.

Një katalizator për të dhëna nga një gamë e gjerë sensorësh dhe përdorimi i algoritmeve parashikuese që do të ishin në gjendje të parashikojnë kërcënimet dhe të zgjedhin përgjigjen më të mirë në kohë reale. Sot, një raketë hipotetike e lëshuar kundër çdo objektivi në Evropë do t'i bënte komandat e ndryshme të përpiqeshin të vendosnin se kush duhet ta kapte atë dhe si.

Ky është një bllokim i rëndësishëm: raketat hipersonike si Avangard ose Kinzhal ruse udhëtojnë me shpejtësi të vlerësuar midis 3.4 kilometrave në sekondë dhe gjashtë kilometrave në sekondë, dhe mund të godasin një objektiv në Evropë në tre deri në pesë minuta.

Edhe disa sekonda mund të jenë vendimtare. Sistemi i Leonardo-s premton të automatizojë ndjeshëm procesin, duke identifikuar armën më të përshtatshme për të ndaluar një sulm në kohë reale ose pothuajse në kohë reale, qoftë ai nga një avion luftarak, një anije apo një bateri raketash. Kompania italiane e teknologjisë së fundit beson se është e vetmja në botë e aftë të ofrojë këtë zgjidhje, pasi tashmë prodhon të gjithë komponentët e nevojshëm: nga radarët te satelitët, nga sistemet e komandës te luftëtarët Eurofighter.

Leonardo ka shpenzuar shumë për sigurinë kibernetike gjatë tre viteve të fundit dhe ka dy mijë inxhinierë të specializuar në inteligjencën artificiale. Mbi të gjitha, Kupola e Michelangelo-s do të ishte një projekt i hapur, i aftë të punonte me sistemet mbrojtëse të secilit vend të NATO-s, pa pasur nevojë të blinte armë të ndara, por përkundrazi të integronte ato që tashmë i zotëronte.

Vetë emri i projektit flet shumë për filozofinë e tij themelore: një kupolë sigurie e modeluar sipas Kupolës së Hekurt të Izraelit, e cila ishte e aftë të kapte qindra raketa të lëshuara njëkohësisht drejt vendit. Kupola italiane gjithashtu kujton Kupolën e Artë, mburojën hapësinore të porositur nga Donald Trump për të mbrojtur hapësirën amerikane. Megjithatë, ndërsa mund të jenë të ngjashme në emër, theksojnë disa ekspertë, ato ndryshojnë ndjeshëm në praktikë: mburoja amerikane është një program ombrellë që lidh sisteme tashmë të ndërlidhura, ndërsa projekti i Leonardos synon të lidhë sisteme që aktualisht nuk komunikojnë me njëra-tjetrën. Është shumë-domen, që do të thotë se toka, deti, ajri, hapësira dhe hapësira kibernetike konsiderohen një teatër i vetëm operacionesh.

Fizibiliteti i Kupolës së Michelangelo-s bie ndesh edhe me interesat ekonomike të lojtarëve të ndryshëm evropianë. Tre vjet më parë, Gjermania nisi "Iniciativën Evropiane të Mburojës së Qiellit", një program që synonte prokurimin e përbashkët të sistemeve anti-raketore. Qeveria gjermane shpejt njoftoi qëllimin e saj për të blerë raketa Iris-T nga prodhuesi vendas Diehl Group për mbrojtje nga rreze të mesme, raketa amerikane Patriot për mbrojtje nga rreze të gjatë dhe raketa izraelite Arrow 3 për mbrojtje nga rreze shumë të gjatë.

Programi aktualisht bashkon njëzet e katër vende, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Suedinë, Finlandën dhe Shtetet Baltike, por jo Francën dhe Italinë, të cilat, të befasuara, kritikuan vendimin për të blerë armë amerikane dhe izraelite në vend që të zhvillonin zgjidhje evropiane, siç është sistemi anti-raketë Samp-T, i prodhuar nga konsorciumi MBDA (25% në pronësi të Leonardo) dhe kompania franceze Thales.

Megjithatë, sistemi mbrojtës shumë-domenesh mund të jetë i dobishëm pikërisht për "Mburojën Qiellore" evropiane.

Leonardo planifikon të vërë në dispozicion produktet e para deri në vitin 2027, ndërsa Financial Times parashikon funksionimin e plotë deri në vitin 2030./Përshtati “Pamfleti” nga “Linkiesta”

Lini një Përgjigje