FLASH
Shkruar nga Marco Mondini
Pikërisht partia që e quan veten kombëtare i mohon popullit të vet aftësinë për të gëzuar ato rendime liberale nga të cilat gëzojnë të gjithë popujt e qytetëruar...
“Unë isha një i dyshuar, një njeri që policia mund ta kapte në çdo çast, pa asnjë arsye, për një denoncim të thjeshtë ose për një tekë të komisarit.” Kanë kaluar saktësisht njëqind vjet që kur Giuseppe Scalarini shkruante këto fjalë në ditarin e tij.
Ai jetonte nën syrin vigjilent të regjimit dhe ishte plotësisht i vetëdijshëm për këtë. Jo sepse ishte terrorist i rrezikshëm apo subversiv me ambicie revolucionare. Në fakt, arma e vetme që kishte përdorur ndonjëherë ishte lapsi. Problemi ishte se me atë laps ai vizatonte për gazetën Avanti!. Scalarini ishte autor i disa prej karikaturave më blasfemuese dhe më goditëse të Evropës moderne. Socialist i qëndrueshëm dhe i guximshëm, polemik, therës, antimilitarist dhe, natyrisht, antifashist. Kaq mjaftonte për t’u përndjekur, për të “jetuar me shpirtin pezull”, në pritje të një arrestimi arbitrar, ose internimi, që mund të vinte në çdo moment.
Sepse në vitin 1926, nga Italia liberale dhe, në thelb, nga shteti i së drejtës, kishte mbetur shumë pak. Po, ekzistonte ende një Parlament, me një Dhomë Deputetësh të zgjedhur lirisht. Të paktën në teori. Zgjedhjet, në fakt, ishin shoqëruar nga dhunë dhe gjakderdhje, dhe deputetët e partive antifashiste që kishin arritur të mbijetonin presionet dhe kërcënimet kishin braktisur sallën në shenjë proteste pas vrasjes së Giacomo Matteottit.
Ekzistonte ende një mbret, i cili do të kujdesej të mos ndërhynte, ndërsa rendet juridike që kishte betuar t’i mbronte po shtrembëroheshin deri në shndërrimin e tyre në diktaturë. Ekzistonte ende edhe një kushtetutë, Statuti Albertin. Benito Musolini dhe bashkëpunëtorët e tij nuk do ta preknin. Nuk kishte nevojë. Për të përfunduar metamorfozën totalitare të shtetit të ri mjaftuan disa ligje të zakonshme, të miratuara mes janarit dhe shkurtit të atij viti, një shekull më parë.
Presidenti i Këshillit u shndërrua në Kryetar të Qeverisë, një figurë me pushtete të plota, të cilës ministrat i detyroheshin bindje, që qeveriste përmes dekreteve ligjore dhe që ishte përgjegjës vetëm përpara monarkut. Gazetat dhe periodikët pushuan së qeni të pavarur. Mjaftoi që të përcaktohej se drejtorët përgjegjës mund të ushtronin detyrën vetëm me miratimin e prefektëve, për të shtyrë shumicën e gazetave ende antifashiste ose të mbylleshin, ose të rreshtoheshin, duke u kthyer në altoparlantë të regjimit.
Kryetarët e bashkive dhe këshillat bashkiakë të zgjedhur u bënë kujtim i së kaluarës. Bashkitë kaluan nën kontrollin e qeverisë, e cila nga ai moment do të emëronte drejtpërdrejt podestà-t që i përshtateshin interesave të saj. Siç do të thoshte ndoshta sot ish-gjenerali i Lidhjes, Roberto Vannacci, këto masa ishin të gjitha “të ligjshme”. Në masën që një kamp ushtarak besnikësh entuziastë, gjithmonë duartrokitës dhe të gatshëm për bindje, mund të quhet një asamble parlamentare legjitime, mund të thuhet edhe se kjo është e vërtetë.
Mes vrasjeve, arrestimeve dhe kërcënimeve, në atë pikë Montecitorio i ngjante gjithçkaje, përveçse selisë së një Parlamenti liberal, dhe shumë pak vetë kishin ende guximin të flisnin. Njëri prej tyre ishte Luigi Albertini, i cili u ngrit në Senat për të denoncuar vrasjen e demokracisë liberale.
“Pikërisht partia që e quan veten kombëtare i mohon popullit të vet aftësinë për të gëzuar ato rendime liberale nga të cilat gëzojnë të gjithë popujt e qytetëruar”, deklaroi ish-drejtori i Corriere della Sera, mes fyerjeve të fashistëve.
Qeveria kishte nënshtruar pushtetin legjislativ, kishte shuar lirinë e shtypit dhe të mendimit, kishte poshtëruar të drejtën e organizimit dhe të grevës dhe kishte kërcënuar pavarësinë e gjyqësorit. Me pak fjalë, kishte zbrazur nga kuptimi idenë tradicionale të demokracisë.
“Vetëm fasada e asaj që ishte Italia ka mbetur në këmbë, gati të shembet në çdo çast”, paralajmëroi Albertini. Dhe nuk gaboi.
Disa muaj më vonë, me ligjet për mbrojtjen e shtetit, regjimi hoqi përfundimisht maskën. Teksti Unik për Sigurinë Publike dhe Gjykata Speciale u bënë shtyllat e arkitekturës së një shteti policor, ku çdo qytetar, pavarësisht nga ajo që kishte bërë ose jo, mund të ndalohej, arrestohej dhe internohej në mënyrë arbitrare. Për të gjithë italianët, jo vetëm për Scalarinin, nisën vitet e gjata të jetës së pezulluar. Dhe të frikës./Përshtati "Pamfleti" nga "La Repubblica"
Lini një Përgjigje