FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pavarësisht retorikës së ashpër, zyrtarët theksojnë se Trump nuk dëshiron rikthim në një veprimtari ushtarake në shkallë të gjerë, megjithëse shpreh pakënaqësi të thellë për qëndrimin e pandryshueshëm të Teheranit në çështjen bërthamore.
Qëllimi i deklaruar i Donald Trump për t'i dhënë fund luftës me Iranin është vënë në provë ditët e fundit, pasi Teherani sulmoi anijet luftarake dhe objektet energjetike amerikane të hënën dhe bllokoi përpjekjet amerikane për të rivendosur lundrimin në Ngushticën e Hormuzit.
Zyrtarë amerikanë i thanë Wall Street Journal se Trump prej disa ditësh po lëviz mes dy opsioneve të kundërta: nga njëra anë, ndëshkimi i ashpër i Iranit për vijimin e programit bërthamor dhe, nga ana tjetër, shmangia e një përshkallëzimi të rëndë që mund të përfshinte më thellë SHBA-në në konfliktet në Lindjen e Mesme.
Siç theksojnë, ai synon të shmangë një fushatë të re bombardimesh, duke preferuar një zgjidhje përmes negociatave si për programin bërthamor të Teheranit, ashtu edhe për luftën që zgjat prej javësh dhe ka rritur çmimet e karburanteve, duke ndikuar në ekonominë globale.
Tashmë Trump përballet me zgjedhjen mes urdhrit për sulme të reja ajrore ose anashkalimit të provokimeve iraniane, duke vijuar iniciativën e tij diplomatike.
Duke folur në Shtëpinë e Bardhë të hënën, ai la të kuptohet se për momentin do të ruajë gjendjen ekzistuese. “E quaj një luftë të vogël”, deklaroi, duke shtuar se bëhet fjalë për “një ndërprerje të vogël që funksionon mjaft mirë”.
Shkëmbim zjarri të hënën në Ngushticë
Armëpushimi i brishtë SHBA–Iran u vu në provë të rrezikshme të hënën, kur forcat amerikane u detyruan të zmbrapsin sulme në ngushticë. Pas lëshimit të raketave të lundrimit dhe predhave të tjera kundër anijeve amerikane dhe tregtare, Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) njoftoi se helikopterë Apache fundosën mjete të shpejta iraniane që pengonin lundrimin.
Pavarësisht përshkallëzimit, Trump shmangu deklarimin se Irani kishte shkelur armëpushimin, duke lënë të hapur mundësinë për të injoruar veprimet e së hënës. Paralelisht, ai i kërkoi Koresë së Jugut të përfshihet në operacionin në Ngushticën e Hormuzit, pas një incidenti zjarri në një anije të saj.
Presidenti republikan njoftoi gjithashtu një konferencë për shtyp nga zyrtarë të Pentagonit të martën, duke ngarkuar sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth dhe shefin e Shtabit të Përgjithshëm, gjeneralin Dan Caine, të paraqesin hapat e ardhshëm.
Në deklaratat e tij, ai argumentoi se ndodhet në një pozicion të fortë, pavarësisht nëse zgjedh veprim ushtarak apo vazhdimin e negociatave: “Në çdo rast, ne fitojmë. Ose arrijmë një marrëveshje të mirë ose fitojmë lehtësisht ushtarakisht”.
Presione politike
Ndërkohë, shtohen presionet nga aleatët e tij politikë për një përgjigje të menjëhershme ushtarake. Senatori Lindsey Graham deklaroi se Irani ka shkelur armëpushimin dhe i kërkoi Trump të ndërmarrë një goditje “të fortë, vendimtare dhe të shkurtër”.
Pavarësisht retorikës së ashpër, zyrtarët theksojnë se Trump nuk dëshiron rikthim në një veprimtari ushtarake në shkallë të gjerë, megjithëse shpreh pakënaqësi të thellë për qëndrimin e pandryshueshëm të Teheranit në çështjen bërthamore.
Në diskutimet e fundit me bashkëpunëtorët e tij, ai shprehu zhgënjim se bllokada amerikane në Ngushticën e Hormuzit, megjithëse dëmton ekonominë iraniane, nuk ka sjellë lëshime. Janë shqyrtuar skenarë të ndryshëm, nga goditje ndaj objektivave të mbetur deri te shoqërimi i tankerëve.
Në fund, ai zgjodhi një plan të ndërmjetëm, të njohur si “Project Freedom”, që synon ofrimin e informacionit për anijet tregtare në mënyrë që të kalojnë në mënyrë të sigurt nëpër ngushticë. Operacioni nisi pa pjesëmarrjen e aleatëve, pak ditë pas kontakteve diplomatike.
Brenda pak orësh, Irani lëshoi raketa ndaj anijeve amerikane dhe sulmoi Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas admiralit Brad Cooper. Trump kishte paralajmëruar se çdo pengesë do të përballej “me vendosmëri”.
Shqetësime për sulme të reja
Disa zyrtarë vlerësojnë se Trump mund të miratojë një përgjigje ushtarake në ditët në vijim, ndërsa analistët theksojnë hezitimin e tij për sulme të reja.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, deklaroi se të gjitha opsionet mbeten të hapura, ndërkohë që vijojnë përpjekjet për një marrëveshje që do ta pengonte Iranin të sigurojë armë bërthamore.
Strategjia e Uashingtonit kombinon diplomacinë me rritjen e presionit. Pas armëpushimit të 7 prillit, nisën bisedimet për çmontimin e programit bërthamor të Iranit, ndërsa më 13 prill u vendos një bllokadë detare.
Megjithatë, marrëveshja nuk u arrit, ndërsa SHBA vijon me masa të reja, përfshirë një projekt-rezolutë në OKB për dënimin e Teheranit.
Në të njëjtën kohë, kriza në Ngushticën e Hormuzit rrezikon të ndikojë edhe marrëdhëniet ndërkombëtare të SHBA-së, në prag të takimit të Trump me presidentin e Kinës, Xi Jinping, më 14–15 maj. Zyrtarët amerikanë i bëjnë thirrje Pekinit të ushtrojë presion ndaj Iranit, por Kina shfaqet hezituese për t’u rreshtuar me Uashingtonin.
Senatori Graham i kërkoi Trump të zgjidhë krizën përpara vizitës në Kinë, duke theksuar se, pavarësisht dëshirës për marrëdhënie të qëndrueshme, SHBA “nuk do të tolerojë provokime”. / Përshtati "Pamfleti" nga "Wall Street Journal"
Lini një Përgjigje