FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Lista e fundit e lëndëve të para kritike e Komisionit Evropian, e publikuar në vitin 2023, rendit 34 materiale jetësore për ekonominë e bllokut, 12 prej të cilave NATO i konsideron gjithashtu thelbësore për mbrojtjen.
Mineralet e rralla të tokës janë të vogla në vëllim, por mjaftueshëm të fuqishme për të rivizatuar hartën e sigurisë globale. Ndërsa planet për riarmatim dhe mbrojtje janë shumëfishuar, në Bruksel dhe në kryeqytetet europiane, përpjekja për këto minerale është bërë kritike për mbrojtjen e industrive mbrojtëse të Evropës dhe për t'i bërë ato të gatshme për luftë.
Burimet kanë ndikuar ndjeshëm në teknologjinë moderne të luftës dhe do të vazhdojnë të formësojnë të ardhmen e gatishmërisë ushtarake në ajër, det dhe hapësirë. Ato janë të fshehura në gjithçka, nga municionet e drejtuara me precizion deri te optika e shikimit natën. Por monopoli pothuajse total i Kinës mbi prodhimin e mineraleve të rralla të tokës dhe kontrolli i Rusisë mbi lëndë të tjera të para kritike ka të ngjarë të rrezikojnë planet ambicioze të mbrojtjes të Evropës.
Karta 'Trump' e Kinës
Në prill, pas një debati të gjatë me SHBA-në për bateritë dhe automjetet elektrike, si dhe tarifave rekord të larta të vendosura ndaj produkteve kineze, Kina më në fund i goditi Uashingtonin dhe Brukselin pikërisht aty ku i dhemb.
Pekini nuk dha miratimet e eksportit për shtatë nga 17 elementët e rrallë të tokës (REE) dhe magnetet, samarium, gadolinium, terbium, disprosium, lutetium, skandium dhe itrium, të përdorura nga aleatët e NATO-s për të operuar avionë luftarakë dhe sisteme raketash.
Ndryshe nga materialet e tjera, REE-të nuk gjenden në sasi të mëdha dhe të përqendruara dhe shpesh përzihen me elementë të tjerë, gjë që i bën ato jo vetëm komplekse, por edhe të kushtueshme për t’u nxjerrë dhe përpunuar.
Si pasojë, kushdo që kontrollon përpunimin ka një epërsi të konsiderueshme në treg. Ky është rasti i Kinës, e cila ka investuar shumë në të që nga vitet 1980, duke e lënë pjesën tjetër të botës ende duke u përpjekur të arrijë ritmin deri më sot. Deri në vitin 2023, Pekini kontrollonte afërsisht 60% të prodhimit global të mineraleve të rralla, më shumë se 85% të kapacitetit të përpunimit dhe mbante rreth 30% të rezervave të njohura në botë, duke forcuar pozicionin e saj si furnizuesi kryesor në industrinë e mineraleve kritike.
Materialet dhe aplikimet ushtarake
Lista e fundit e lëndëve të para kritike e Komisionit Evropian, e publikuar në vitin 2023, rendit 34 materiale jetësore për ekonominë e bllokut, 12 prej të cilave NATO i konsideron gjithashtu thelbësore për mbrojtjen.
Për ushtrinë, rëndësia kritike e materialeve qëndron në një spektër, duke filluar nga 'rrezik i ulët' në 'rrezik shumë të lartë', varësisht nga sa thelbësore janë ato për operacionet dhe sa e mundshme është që furnizimi i tyre të ndërpritet.
Grafiti dhe alumini, për shembull, janë më të përdorurit në aplikimet ushtarake dhe konsiderohen 'me rrezik të lartë'.
Përveç lëndëve të para, REE-të luajnë gjithashtu një rol vendimtar në përbërjen e pajisjeve ushtarake. Sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), një avion luftarak F-35 përmban më shumë se 900 paund REE, ndërsa një shkatërrues i klasit DDG-51 përdor afërsisht 5,200 paund, dhe një nëndetëse e klasit Virginia kërkon gati 9,200 paund.
-Alternativat
Ndërsa Brukseli ka investuar para në prodhimin vendas të mineraleve, ai mbetet larg përmbushjes së burimeve minerale që i nevojiten ushtrisë dhe industrisë së tij.
Në afat të shkurtër, vetëm diversifikimi i zinxhirit të furnizimit, përmes partneriteteve me rajone të pasura me burime si Azia Qendrore, Kaukazi dhe Ukraina, ofron një rrugëdalje.
Azia Qendrore, për shembull, ka shumë miniera të vendosura tashmë në funksionim. Ukraina, në të kundërt, ka më pak vende aktive dhe një infrastrukturë të pazhvilluar, ndërsa përballet gjithashtu me kërcënimin e vazhdueshëm nga Rusia.
Megjithatë, marrëveshjet me këto vende mund të jenë po aq të rëndësishme për mbrojtjen evropiane sa tanket ose avionët luftarakë./Përshtati "Pamfleti" nga "Euroactiv"
Lini një Përgjigje