FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Vendet evropiane duhet të ndalojnë shitjen e armëve në Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa hetimet gjurmojnë rrjedhën e pajisjeve ushtarake nga Abu Dhabi tek grupi rebel.
Ambasadori i Sudanit në BE ka paralajmëruar se armët e prodhuara në Evropë po përfundojnë në fushat e betejës në vendin afrikan dhe po nxisin mizoritë në luftën civile dyvjeçare.
Abdelbagi Kabeir u ka bërë thirrje vendeve të BE-së të ndalojnë shitjen e armëve në Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat një panel i Kombeve të Bashkuara i hetoi këtë vit për akuzat se po mbështesin një ushtri famëkeqe rebele në konfliktin sudanez.
Sudani është shkatërruar nga një luftë midis Forcave të Armatosura Sudaneze (SAF) të qeverisë në Khartum dhe Forcave të Mbështetjes së Shpejtë (RSF), një grup paraushtarak i akuzuar nga grupi i të drejtave të njeriut dhe ekspertët e Kombeve të Bashkuara për masakra etnike, zhvendosje masive dhe dhunë sistematike seksuale. OKB-ja e cilëson krizën humanitare si ndër më të mëdhatë në botë, me dhjetëra mijëra të vrarë që nga viti 2023 dhe rreth 25 milionë që përballen me uri ekstreme.
“BE-ja duhet të peshojë ekuilibrin moral mbi ekuilibrin tregtar”, tha Kabeir, i cili përfaqëson qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të Sudanit në Khartum, teksa ritikoi lidhjet e bllokut me Emiratet e Bashkuara Arabe.
Ekspertët e OKB-së kanë hetuar rolin e Emirateve të Bashkuara Arabe në furnizimin me armë të RSF-së, akuza që Abu Dhabi i ka mohuar. Një hetim i gjerë i “France24” në muajin prill gjurmoi municionet e prodhuara në Bullgari, një anëtare e BE-së me një industri armësh në lulëzim që nga shitja e tyre në Emiratet e Bashkuara Arabe në duart e luftëtarëve të RSF-së, pavarësisht embargos së armëve të bllokut ndaj Sudanit.
Kabeir tha se BE-ja është e detyruar të sigurojë që armët e saj të mos rieksportohen në zona lufte si Sudani.
“Ato armë nuk ishin të destinuara për përdorim nga palë të treta”, tha ai duke shtuar se akuzat e vendosin bllokun në një situatë shumë të pakëndshme.
Bullgaria u konfirmoi hetuesve të OKB-së se kishte eksportuar fishekë mortajash në Emiratet e Bashkuara Arabe në vitin 2019, por tha se nuk autorizonte asnjë rieksportim në Sudan. Ministria e jashtme bullgare nuk iu përgjigj kërkesës së POLITICO-s për koment.
Qeveria britanike pranoi gjithashtu muajin e kaluar se pajisje ushtarake të prodhuara në Mbretërinë e Bashkuar janë zbuluar në Sudan, ndërsa grupi i të drejtave të njeriut Amnesty International nëntorin e kaluar theksoi rastet e dyshuara në të cilat luftëtarët e RSF përdorën automjete të blinduara të prodhuara në Emiratet e Bashkuara Arabe që përmbanin sisteme ushtarake franceze.
Pas raportit të Amnesty International, firma franceze e mbrojtjes Lacroix, e cila prodhoi sistemet së bashku me KNDS France, tha se "konfirmon se furnizoi Forcat e Armatosura të Emirateve të Bashkuara Arabe sisteme vetëmbrojtëse GALIX, duke përdorur kundërmasa maskimi me bazë tymi".
Kompania shtoi se e bëri këtë në përputhje të rreptë me licencat e eksportit të dhëna LACROIX dhe certifikatat përkatëse të mos-rieksportimit.
Emiratet e Bashkuara Arabe porositën armë me vlerë më shumë se 21 miliardë euro nga Franca midis viteve 2015 dhe 2024, duke e renditur vendin ndër blerësit kryesorë të armëve franceze, sipas një raporti qeveritar të publikuar më parë këtë vit.
Një zyrtar i qeverisë së Emirateve të Bashkuara Arabe tha se Abu Dhabi "hedh poshtë kategorikisht çdo pretendim për ofrimin e ndonjë forme mbështetjeje për secilën palë ndërluftuese që nga fillimi i luftës civile", duke shtuar se dënon mizoritë e kryera nga të dyja palët në konflikt.
"Nuk ka prova të bazuara se Emiratet e Bashkuara Arabe i kanë ofruar ndonjë mbështetje RSF-së, ose kanë ndonjë përfshirje në konflikt", u shpreh zyrtari.
Lidhje të forta
Presidenti i Këshillit Evropian António Costa vizitoi Abu Dhabin në fund të tetorit, duke e quajtur Emiratet e Bashkuara Arabe "një partner të rëndësishëm dhe të besueshëm për BE-në: për prosperitetin, stabilitetin dhe sigurinë e të dy rajoneve tona dhe më gjerë".
Komisionerja e Mesdheut Dubravka Šuica do të vizitojë gjithashtu vendet e Gjirit muajin e ardhshëm, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe, sipas një zyrtari të BE-së që nuk pranoi të identifikohej për të diskutuar udhëtimin.
Kabeir tha se BE-ja duhet të përdorë peshën e saj diplomatike dhe vizitën e ardhshme për të ushtruar presion mbi zyrtarët e Emirateve “që të ndalojnë së dërguari armë te RSF-ja”.
“Ajo që ndodh në Afrikën Sub-Sahariane, ndikimi duket në Mesdhe”, paralajmëroi ai, duke shtuar se paqëndrueshmëria në Sudan do të përhapet në pjesën tjetër të rajonit dhe do të nxisë flukset e migracionit.
Si SAF ashtu edhe RSF janë akuzuar nga OKB-ja dhe organizatat e të drejtave të njeriut për abuzime të rënda, duke përfshirë vrasje masive të civilëve, tortura dhe dhunë seksuale.
Luftëtarët e RSF u akuzuan për masakrimin e anëtarëve të grupit etnik Masalit në Darfur vitin e kaluar, duke vrarë mijëra dhe duke detyruar dhjetëra mijëra të tjerë të largoheshin. Ndërkohë, sulmet ajrore të SAF janë fajësuar për viktimat civile në zonat urbane me popullsi të dendur./ Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje