
Kur lufta në Ukrainë të përfundojë përfundimisht, rezultati mund të jetë një paqe e tensionuar që do të ofrojë po aq mësime për vendet perëndimore sa edhe vetë konflikti...
Ndërsa i afrohemi përvjetorit të katërt të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, një dimër i ashpër ka përfshirë vendin. Së fundmi vizitova Ukrainën në një periudhë me kushtet më të vështira atmosferike në pesë vitet e fundit, me temperatura që zbritën nën minus 24 gradë Celsius. Ushtarët ukrainas kalojnë deri në 40 ditë në pozicione të vijës së parë pa ngrohje, ndërsa qindra mijëra qytetarë janë detyruar të përballojnë mungesën e energjisë elektrike.
Mbulesa e përhapur e dronëve, ku pothuajse çdo gjë që lëviz në fushëbetejë, qoftë ushtar apo mjet, zbulohet dhe shkatërrohet, ka bërë që përparimet ruse të mbeten minimale. Rusia ka marrë më pak se 1 për qind të territorit ukrainas në vitin 2025. Ofensiva e saj e ngadaltë dhe e vazhdueshme kryhet kryesisht nga njësi të vogla infiltrimi që lëvizin në këmbë ose me motoçikleta nëpër pyje. Për ata që përpiqen të avancojnë, gjasat për t’u vrarë nga dronët janë rreth një në tre.
Megjithatë, forcat ruse vazhdojnë të shtyjnë përpara, duke vënë nën presion fuqinë punëtore, burimet dhe vullnetin e Ukrainës, edhe pse zyrtarët ukrainas vlerësojnë se po vrasin ose po plagosin rëndë 30,000 deri në 35,000 ushtarë rusë çdo muaj. Toleranca e shtetit rus ndaj këtyre humbjeve minon mbështetjen e Ukrainës te strategjia e konsumimit si një qasje e qëndrueshme. Nuk duket se ekziston një pikë e qartë thyerjeje, një prag në të cilin Rusia do të pranojë humbjen.
Rusia po përshtatet gjithashtu me epokën e re të luftës. Taktikat e zhvilluara nga njësia elitare ruse e dronëve, Rubicon, po përhapen në vijën e frontit, veçanërisht përdorimi i dronëve me fibra optike që nuk ndikohen nga bllokimet elektronike dhe që mund të godasin ushtarë në llogore ose tunele edhe nëpër pyje dhe në kushte të vështira moti. Rusia ka nisur zhvillimin e dronëve Shahed me motor reaktiv, më të shpejtë dhe më të vështirë për t’u kapur, dhe synon të rrisë përdorimin e tyre në mbi 1,000 në ditë gjatë vitit 2026 për ta goditur Ukrainën vazhdimisht.
Për t’iu kundërvënë kësaj, Ukraina po ndërton sistemet e nevojshme për të qëndruar në krye të zhvillimeve, përmes dronëve të inteligjencës, mbikëqyrjes dhe zbulimit (ISR), një rrjeti të gjerë radarësh dhe sistemeve me inteligjencë artificiale për të mbledhur, integruar dhe analizuar të dhëna mbi ngjarjet në fushëbetejë dhe kërcënimet në hyrje. Unë kam qenë prej kohësh investitor në kompani të teknologjisë së mbrojtjes, përfshirë në Ukrainë.
Kjo infrastrukturë do të thotë se Ukraina është gati për fazën e ardhshme të luftës, me tufa dronësh të operuar në distancë dhe gjithnjë e më të automatizuar me objektivim përmes inteligjencës artificiale. Zona neutrale është zgjeruar, ndërsa secila palë ka tërhequr personelin më të vlefshëm nga fronti, ndërkohë që gjeneratat e reja të dronëve arrijnë rreze më të gjata dhe fuqi më të madhe goditëse përmes baterive, sensorëve dhe aerodinamikës së përmirësuar. Automatizimi i operacioneve në mënyrë që personeli të operojë në siguri pas vijës së frontit është bërë një prioritet urgjent për Ukrainën, me plane për të zhvendosur pilotët e dronëve edhe më larg frontit në vitin 2026.
Luftërat e së ardhmes do të përcaktohen nga armët pa pilot. Kombinimi i komunikimeve satelitore të pandalueshme, rrjeteve me spektër të lirë dhe objektivimit të saktë përmes GPS do të thotë se mënyra e vetme për të luftuar do të jetë përmes përplasjes dron kundër droni. Dronët ndajnë të dhëna në kohë reale, çka do të thotë se shumë platforma të lira mund të veprojnë si një armë e vetme. Ata do të mbajnë raketa ajër-ajër për të mposhtur sulmuesit, njësoj si avionët luftarakë, por do të jenë më të lirë dhe më të shumtë.
Fituesi i këtyre betejave me dronë do të jetë në gjendje të avancojë më pas me mjete tokësore dhe detare pa pilot, të cilat lëvizin ngadalë por mund të mbajnë ngarkesa më të rënda. Këto formacione ajrore, tokësore dhe detare do të përthithin zjarrin fillestar dhe do të zgjerojnë zonën e vrasjes që po bëhet gjithnjë e më robotike. Vetëm pasi valët e para të makinave të kenë hyrë, do të ndjekin ushtarët njerëzorë.
Kur lufta në Ukrainë të përfundojë përfundimisht, rezultati mund të jetë një paqe e tensionuar që do të ofrojë po aq mësime për vendet perëndimore sa edhe vetë konflikti. Në të ardhmen, mund të krijohet një “mur dronësh” përgjatë vijës ndarëse midis Rusisë dhe Ukrainës, ku dronë të automatizuar dhe të kudondodhur do të monitorojnë kufirin si një gardh elektrik inteligjent. Meqenëse këta dronë do të jenë objektiva me vlerë për armikun, ata do të duhet të jenë të armatosur për të zmbrapsur sulmet, duke krijuar një kufi të fortë që shtrihet në lartësi dhe gjerësi të konsiderueshme.
Ndërkohë, raketat balistike dhe ato të lundrimit, të afta për saktësi ekstreme me shpejtësi shumë më të lartë se dronët dhe tepër të vështira për t’u rrëzuar, me gjasë do të dislokohen në mijëra njësi nga secila palë, duke ruajtur një ekuilibër bllokues.
Ndërsa liderët perëndimorë mblidhen në Konferencën e Sigurisë në Mynih për të diskutuar mbrojtjen e Evropës dhe botës më gjerë, ata duhet të pranojnë se ende nuk janë të përgatitur për këtë epokë të re të luftës. Ukraina tregon se një konflikt i karakterizuar nga armë autonome të kudondodhura do të konsumojë me shpejtësi rezervat aktuale të dronëve dhe municioneve. Megjithatë, kapaciteti aktual i Perëndimit për të rritur prodhimin në kohë lufte mbetet i pamjaftueshëm.
Zotërimi i sistemeve autonome dhe aftësia për t’i prodhuar këto armë në sasi të mëdha do të përcaktojë rezultatin e luftërave të ardhshme. Perëndimi duhet të nxjerrë mësime nga ajo që po ndodh në vijën e frontit në Ukrainë, të përshpejtojë inovacionin dhe të ndërtojë bazën industriale të nevojshme për të prodhuar me shkallën dhe shpejtësinë që do të kërkojë konflikti i ardhshëm./Përshtati "Pamfleti" nga "FinancialTimes"
Lini një Përgjigje