Mindestens 92 Schiffe haben an einem Netzwerk verdeckter Öltransfers in der Nähe der Straße von Hormus teilgenommen, während das US-Militär Drohnen, unbemannte Marinefahrzeuge und Hubschrauber zum Schutz der Operation einsetzt...
Das US-Militär hat Dutzende verdeckter Öltransfers von Schiff zu Schiff überwacht, um die Energieexporte aus dem Persischen Golf zu sichern. Dabei kamen Luft- und Marinedrohnen sowie Hubschrauber zum Einsatz. Ziel der Operation war es, Marinekonvois zu den vor der Küste wartenden Supertankern zu lotsen.
Die Operation, die nahe der Einfahrt zur Straße von Hormus durchgeführt wird, nutzt eine Öltransfertechnik, die der Iran seit Jahren zur Umgehung von Sanktionen anwendet. Elf mit der Operation vertraute Personen identifizierten zwei Gebiete, in denen die Transfers stattfinden: eines vor der Küste von Fujairah in den Vereinigten Arabischen Emiraten und das andere nahe dem Hafen von Sohar im Oman. Die Operation begann Anfang Mai, und mindestens 92 Schiffe haben sich laut von Reuters ausgewerteten Navigationsdaten und Satellitenbildern an den Transfers beteiligt.
Allein am 11. Juni zeigten von Reuters analysierte Satellitenbilder 17 Schiffspaare, die gleichzeitig Öl zu und von diesen beiden Standorten transportierten. Ein Apache-Hubschrauber, der am 9. Juni vom Iran abgeschossen wurde und eine US-Reaktion auslöste, war laut vier Quellen, darunter einem ehemaligen US-Beamten, der mit dem Vorfall vertraut ist, Teil dieser Mission. Reuters identifizierte zudem sechs Tankerpaare, die sich am Tag des Hubschrauberabschusses in der Nähe des Hafens von Sohar aufhielten.
Reuters konnte die Beteiligung des Apache-Hubschraubers an der Operation nicht unabhängig bestätigen. Ein US-Verteidigungsbeamter erklärte, dass keine Streitkräfte des US Central Command (CENTCOM) an Offshore-Öltransferoperationen beteiligt seien. US-Beamte gaben an, die beiden Hubschrauberbesatzungsmitglieder seien von einer Drohne gerettet worden.
Das Ausmaß dieser Transfers, ihre Funktionsweise und die mögliche Rolle des Apache-Hubschraubers wurden bisher nicht berichtet. Das Weiße Haus verwies Anfragen an das US-Zentralkommando (CENTCOM), während die iranische Regierung auf Bitten um Stellungnahme nicht reagierte.
Die beiden Gebiete, in denen die Transfers stattfinden, liegen im Golf von Oman, nahe dem Ausgang der Straße von Hormus, unweit der von der Persischen Golfstraßenbehörde festgelegten Grenzen. Diese neue iranische Institution wurde zur Verwaltung der Meerenge gegründet. Schiffe, die sich iranischen Anweisungen widersetzen, riskieren Angriffe mit Drohnen oder Raketen durch die Islamischen Revolutionsgarden.
Vetë porti i Fujairah ka qenë disa herë objekt i sulmeve iraniane gjatë zhvillimit të këtij operacioni. Fundjavën e kaluar, sipas kompanisë britanike të menaxhimit të rreziqeve detare Vanguard, një “predhë e paidentifikuar” goditi një tanker pranë brigjeve të Omanit. Kompania deklaroi se ekuipazhi ishte i sigurt dhe se goditja shkaktoi një rrjedhje të pjesshme të ngarkesës, por pa dëme mjedisore. Nuk u sqarua nëse tankeri ishte pjesë e transferimeve nga anije në anije.
Irani reagoi ndaj luftës SHBA-Izrael duke mbyllur praktikisht Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës zakonisht kalon rreth një e pesta e konsumit global të naftës. Kjo ka shkaktuar, sipas raportit, ndërprerjen më të madhe të furnizimit energjetik në histori dhe ka rritur ndjeshëm inflacionin në mbarë botën.
Transferimet nga anije në anije, ndonëse të rrezikshme dhe joefikase, duket se janë pjesë e përpjekjeve të administratës Trump për të rikthyer rrjedhën normale të naftës nga Gjiri Persik. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet të premten në bazë të një marrëveshjeje kornizë paqeje me Iranin, e shpallur këtë javë, megjithëse detajet mbeten të paqarta. Një hetim i Reuters i publikuar më 20 maj zbuloi se Irani ka krijuar sistemin e vet për kalimin e anijeve në anën tjetër të ngushticës, duke përfshirë pika kontrolli në ishuj, marrëveshje diplomatike dhe, në disa raste, tarifa kalimi.
Nisje të koordinuara dhe pika kontrolli
Operacionet amerikane të transferimit kontrollohen plotësisht nga ushtria amerikane, sipas tetë burimeve, përfshirë një kontraktor privat sigurie të përfshirë në mision. Tankerët lundrojnë drejt një pike takimi para se të arrijnë në ngushticë dhe më pas nisen me intervale të koordinuara, duke ruajtur distanca prej 3 deri në 4 kilometra mes tyre. Sipas katër burimeve, transponderët e anijeve fiken dhe ndriçimi reduktohet në minimum.
Një seri pikash referimi i lejon ushtrisë amerikane të monitorojë përparimin e tankerëve, ndërsa një nga burimet deklaroi se “amerikanët të ndjekin vazhdimisht”. Pasi kalojnë ngushticën dhe dalin nga zona që Irani e konsideron nën kontrollin e tij, tankerët afrohen me supertankerët VLCC për të nisur transferimin e naftës.
Procesi zgjat nga 24 deri në 40 orë. Pas transferimit, tankerët bosh kthehen përmes ngushticës, ndërsa VLCC-të e ngarkuara vazhdojnë drejt destinacioneve ndërkombëtare. Sistemi është bërë i nevojshëm sepse pak kompani janë të gatshme të lejojnë kalimin e anijeve të tyre nëpër Hormuz për të furnizuar supertankerët në pritje, për shkak të bllokadës iraniane.
Megjithatë, operacioni mbetet i rrezikshëm. Noah Raidan, studiues në Institutin e Uashingtonit dhe ekspert i sigurisë detare, tha se askush nuk mund të parashikojë nëse Irani do të vendosë të përdorë dronë apo anije luftarake për të penguar kalimin e tankerëve.
Teknika e transferimit nga anije në anije përdoret prej vitesh nga Irani për të fshehur origjinën e naftës dhe për të shmangur sanksionet. Zakonisht Irani operon me një çift anijesh në çdo rast, si për të shmangur zbulimin ashtu edhe për shkak të volumit relativisht të kufizuar të eksporteve të tij para luftës. Operacioni i drejtuar nga SHBA-ja përdor transferime masive, duke u ofruar prodhuesve të Gjirit mbrojtje më të madhe ndaj sulmeve iraniane dhe mundësi për të eksportuar naftë bruto, kondensate dhe produkte të tjera energjetike drejt tregjeve ndërkombëtare.
Reuters analizoi më shumë se një duzinë imazhesh satelitore të marra nga 2 maji deri më 11 qershor, të cilat tregojnë transferime mes tankerëve shtetërorë të vendeve të Gjirit dhe anijeve ndërkombëtare që marrin ngarkesën. Të dhënat e kompanive LSEG dhe Kpler treguan takime të përsëritura mes tankerëve gjatë së njëjtës periudhë.
Bazuar në këto imazhe, Reuters vlerëson se të paktën 90 milionë fuçi naftë bruto dhe produkte nafte mund të jenë transferuar përmes këtij rrjeti detar që nga fillimi i majit. Megjithatë, këto volume mbeten të vogla krahasuar me mesataren para luftës prej rreth 20 milionë fuçish në ditë që kalonin përmes Hormuzit.
Michael Froman, president i Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë, shkroi të premten se është ironike që SHBA-ja po ndjek tani praktika të ngjashme me ato të përdorura nga Kina, Rusia, Koreja e Veriut dhe Irani, flotat e të cilave përdorin shpesh lundrime pa transponderë për të shmangur sanksionet ndërkombëtare. Ai iu referua komenteve të Trump më 10 qershor pas rrëzimit të Apache.
Roli i Dynacom të Giorgos Prokopiou
Në anën e marrjes së ngarkesave dominojnë operatorët ndërkombëtarë të tankerëve. Një prej tyre është kompania greke Dynacom Tankers Management, e cila sipas Reuters ka kërkuar mënyra alternative për transportimin e naftës përmes Ngushticës së Hormuzit që nga fillimi i luftës më 28 shkurt.
“Liria e lundrimit është thelbësore dhe askush nuk mund të vendosë tarifa apo pengesa të tjera”, deklaroi themeluesi i Dynacom, Giorgos Prokopiou, gjatë një konference të Capital Link në Athinë më 1 qershor. Ai shtoi se industria detare greke ka traditë historike në kapërcimin e bllokadave detare, pa dhënë më shumë detaje.
Burime të industrisë detare paralajmëruan se sistemi i ri krijon rreziqe shtesë, pasi mungojnë të dhënat e besueshme për pozicionet e anijeve. Me transponderët e fikur dhe raportimin jashtë kanaleve tradicionale, rritet rreziku i përplasjeve mes anijeve që lundrojnë natën me ndriçim të kufizuar dhe me shpejtësi që vështirësojnë manovrat.
Sipas burimeve të njohura me procedurat, kompanitë që kërkojnë të përdorin sistemin duhet t’i nënshtrohen verifikimeve të hollësishme përpara se të marrin leje kalimi. Kjo përfshin paraqitjen e historikut të plotë të lëvizjeve të anijes, identifikimin e pronarit përfitues, dokumentacionin e ngarkesës dhe pranimin e inspektimeve të saj.
Nach der Genehmigung werden den teilnehmenden Schiffen feste Passageintervalle zugewiesen, und sie halten während der gesamten Reise ständigen Kontakt zum US-Büro für maritime Zusammenarbeit in Bahrain. Sechs Quellen gaben an, dass der staatliche Ölkonzern der Vereinigten Arabischen Emirate, ADNOC, zu den aktivsten Teilnehmern der Operation gehört.
Die Kuwait Oil Tanker Company war ebenfalls an den Umladungen beteiligt. Laut Daten von TankerTrackers.com lud eines ihrer Schiffe am 6. Juni, einem der geschäftigsten Tage der Operation, rund 2,3 Millionen Barrel Rohöl in der Nähe von Sohar um. Das Empfangsschiff, die „Sea Ruby“, wurde fünf Tage später vor der Südwestküste Indiens auf dem Weg nach China identifiziert, wo es seine Ladung löschen sollte. /Adaptiert aus einer Broschüre /
Lini një Përgjigje