FLASH
Shkruar nga Jan Puhl 
Nach 16 Jahren unter Viktor Orbán glaubten viele, die Demokratie in Ungarn sei tot. Doch Péter Magyar stellte das System von innen heraus infrage und errang einen historischen Sieg. In diesem Interview spricht der neue ungarische Ministerpräsident über den Sturz des Regimes, die Aufarbeitung seines Erbes und die neue Ausrichtung des Landes.
Péter Magyar, Jahrgang 1981, gehörte bis vor zwei Jahren zum Machtapparat Viktor Orbáns. Er war sogar mit Orbáns Justizministerin verheiratet. Dann brach er mit dem langjährigen Machthaber und startete eine landesweite Kampagne.
Bei den Wahlen am 12. April errangen er und seine Partei Tisza einen überzeugenden Sieg. Die Ungarn belohnten seinen Kampf gegen Korruption und Willkürherrschaft mit einer parlamentarischen Mehrheit von über zwei Dritteln. In diesem Interview erklärt der ungarische Ministerpräsident Péter Magyar, dass man, um das Vertrauen der Wähler zu gewinnen, auf sie zugehen, ihnen in die Augen schauen und ihnen zuhören müsse.
Sie begannen Ihre Reise vor zwei Jahren als unbekannte politische Figur und haben es nun geschafft, Viktor Orbán, den dienstältesten Regierungschef der EU, einen Mann, der die Demokratie in seinem Land zerstört hat, zu besiegen. Gab es einen einzigen Moment, in dem Sie dachten: Das könnte funktionieren?
Tatsächlich hatte ich nie die Absicht, in die Politik zu gehen. Ich war zwar einmal Mitglied von Orbáns Fidesz-Partei, habe mich dann aber von dem System losgesagt. Im Februar 2024 gab ich dem Online-Medium Partizán ein Interview.
Es wurde von fast drei Millionen Menschen gesehen, was mich wirklich überraschte. Einen Monat später organisierte ich einen Protest gegen Korruption und Vetternwirtschaft. 50.000 Menschen kamen. Drei Wochen später waren es 200.000. Vielleicht war das der richtige Moment.
Doch Orbáns Leute kontrollierten den Großteil der Medien und des Staatsapparats...
Ich war immer sehr skeptisch, ob ein Sieg gegen ein solches Regime möglich sei, insbesondere mit einer so großen Mehrheit wie der unseren. Doch erst in der zweiten Hälfte des Jahres 2025 wurde ich wirklich optimistisch.
Wie lässt sich erklären, dass sich das Klima nach 16 Jahren plötzlich entgegen dem System verändert hat?
Die Gründe sind vielfältig. Die Ungarn sind sehr geduldig, aber sie lieben die Freiheit. Es gab viele Lügen, viel Korruption, viel Propaganda. Und nach so vielen Jahren traten wir als eine Kraft außerhalb des Systems hervor, die aufrichtig gewinnen wollte und sagte: Wir werden ehrlich und transparent arbeiten, wir werden unsere Bürger schützen.
Orbán gewann frühere Wahlen mit stark polarisierenden Parolen gegen Brüssel und Migranten. Zuletzt sprach er auch von einer angeblichen Bedrohung aus der Ukraine. Warum glaubten die Wähler diesen Darstellungen nicht mehr?
Njerëzit mësohen me propagandën e vazhdueshme dhe në fund e kuptojnë. Propaganda funksionon vetëm kur përmban një grimcë të së vërtetës. Ne arritëm të tregojmë se pretendimet e Orbán nuk kishin bazë reale.
Fundi i një regjimi vjen kur njerëzit nuk kanë më frikë prej tij, madje kur fillojnë të qeshin me të. Pikërisht kjo ndodhi edhe në Hungari. Motoja ime që në fillim ishte: “Mos kini frikë!”. Edhe dy vjet më parë thosha se pushteti i Orbánit dukej shumë më i fortë sesa ishte në të vërtetë.
Çfarë mësimesh mund të nxjerrin demokratët në vende të tjera nga suksesi juaj në përballjen me autokratët?
Nuk besoj se ekziston një recetë universale. Ne thjesht punuam me ndershmëri dhe shumë përkushtim. Politika ka të bëjë me njerëzit. Që votuesit të të besojnë, duhet të shkosh tek ata, t’i shikosh në sy dhe t’i dëgjosh.
Gjatë fushatës vizitova mbi 700 qytete e fshatra. Në disa vende shkova 5 ose 6 herë. Isha më shumë në rrugë sesa në shtëpi. Të tjerët menduan se mjaftonin rrjetet sociale dhe televizioni. Por kjo nuk është e mjaftueshme.
Si po reagon tani aparati i pushtetit i poshtëruar? Orbán në thelb e kishte kapur shtetin; besnikët e tij ndodhen në çdo hallkë të pushtetit...
Vendi ynë ishte një shtet i marrë peng. Ka ende shumë besnikë të tij në sistem. Për shembull në Këshillin e Mediave. Por edhe presidenti i Gjykatës së Lartë dhe prokurori i përgjithshëm janë njerëz të Orbánit. Pra sigurisht që kemi hasur rezistencë.
Por këtë e prisnim. Këta njerëz duhet të largohen. Ata e tradhtuan shtetin e së drejtës, demokracinë dhe popullin hungarez. Askush prej tyre nuk reagoi kur gjyqtarë, gazetarë, artistë apo qytetarë të thjeshtë u fyen dhe ndaj tyre u shpif.
As kur Orbáni i quajti kritikët e sistemit “parazitë” që duhej të shtypeshin. Njerëzit nuk votuan për një ndryshim të thjeshtë qeverie, por për një ndryshim sistemi.
Ju keni kërkuar që një sërë figurash të fuqishme besnike të Orbánit të japin dorëheqjen vullnetarisht, madje edhe presidenti Tamás Sulyok…
U përpoqëm të ishim shumë korrektë. Ai mund të largohej me dinjitet. Nuk e bëri këtë, me gjasë nën presionin e Orbánit. Ata po përpiqen të pengojnë ndryshimin e sistemit, ndoshta për të mos lejuar zbardhjen e krimeve: mashtrime dhe përvetësime me vlerë miliardash. Është ironike të shohësh ata që për 16 vjet dobësuan shtetin e së drejtës, tani të pretendojnë se po e mbrojnë atë. Ne kemi një shumicë të paprecedentë - mbi dy të tretat - dhe mund të ndryshojmë kushtetutën. Populli na votoi për të bërë një shkëputje të plotë nga e kaluara. Na duhen njerëz dhe rregulla të reja, si dhe rikthimi i balancave dhe kontrollit institucional.
A ekziston rreziku që, me një shumicë kaq të madhe, të bini në tundimin e qeverisjes autoritare?
Unë kam propozuar kufizimin e mandatit të kryeministrit në tetë vjet dhe kjo vlen edhe për mua. Do të ndërmarrim hapa të tjerë për të parandaluar abuzimet me pushtetin si ato të 16 viteve të fundit.
Befürchten Sie, dass die Polarisierung der Gesellschaft anhalten wird?
Wir wollen die Nation wiedervereinigen. Es war kein Kampf „Ungarn gegen Ungarn“, sondern ein Kampf zwischen Orbáns System und dem Volk. Wir müssen uns der Vergangenheit stellen, doch die Verantwortlichen müssen sich zuerst entschuldigen und zur Rechenschaft gezogen werden. Auch Orbán hat dies nicht getan.
Er beteiligt sich nicht am Parlament. Er will keine Konfrontation mit dem Volk. Wenn die öffentliche Hass- und Propagandakampagne endet, wird die Einigung leichter fallen. Ich hoffe, dass wir im Oktober den 70. Jahrestag der Revolution von 1956 in einem geeinteren Land feiern werden.
Orbán wurde für seine prorussische Politik kritisiert. Wird Ungarn die Entsendung von Hilfsgeldern nach Kiew unterstützen?
Wir wünschen uns gute Beziehungen zu allen Nachbarländern. In jedem Nachbarland gibt es ungarische Minderheiten. Allein in der Ukraine leben über 100.000 Ungarn. Ihnen ist es beispielsweise untersagt, ihre Sprache in der Verwaltung oder in Kindergärten zu verwenden.
Wir verhandeln zu diesem Thema. Wenn der Schutz von Minderheiten gewährleistet ist – und ich bin optimistisch –, werde ich Präsident Wolodymyr Selenskyj treffen und wir werden ein neues Kapitel mit der Ukraine aufschlagen. Wir werden aber keine Waffen oder Truppen entsenden.
Werden Sie die EU-Sanktionspakete gegen Russland unterstützen?
Wenn in der Europäischen Union ein Konsens besteht, werden wir die Sanktionen sicherlich unterstützen. Auch Orbán tat dies letztlich nicht, trotz seiner innenpolitischen Rhetorik. / Broschüre aus „Der Spiegel“
Me cdo kusht duhet saksionuar ne kushtetute qe mandati i kryeministrit jo me shume se 4 vjet. Rasti i Edi Rames eshre me kokeforti qe tregon se ne nje vend qe ka kaluar nga nje diktature e eger me lider diktator dhe autokrat, kujtesa eshte ende e fresket. Te njejten sjellje dhe qasje ka kryem aktual. Eshte arrogant harbut i papergjegjshem mosperfilles. Ai eshte aty per te dhene llogari per te bere transparence. Jo te bej te dortin. Eshte e papranueshme e turpshme nje qasje e tille. Ndaj duhet te kene mandat te limituar. Te gjithe hajdut jane.
Ku te con mushka o gjigand?! Dje kam mbet ne trafik 30 min pa leviz. Nuk mbaronin njerezit o gjigand. E mbeshtes protesten, po kisha dhe urgjence. Nuk me erdhi mire o gjigand. Tirana cdo dite paralizohet 4-5 ore ne kulmin e levizjes. Mbylle keto festimet per 35 vjet e partise, se ajo nen drejtimin tend vetem parti nuk eshte. Ndertove nje cete me ty si alibaba ne krye. Vodhe plackite, pasuri pa fund ke vene. Mblidhu o gjigand ne TR dhe menaxho situaten, perballu me rinine, mos rri rrugeve. C'me duhet mua fjala zegjines ne FR,une i bllokuar ne trafikne TR. Hajde o vella kthehu ne Tirane se je kryeminister. Dua normalitet. Batutat e tua pervecse bajate , as na hyjne fare ne pune. Ti nuk je klloun cirku o gjigand. Se me dukesh si kryeminister ne ekzil.
O Rame si ja ben, qe per 5 mln rroge mujore, detyrohesh te durosh e mbash mbi supe gjithe sharjet mallkimet zemerim ironite poshterimin perbuzjen talljen e nje populli te tere?!?! Kaq pa njohje dhe suport je ti, me gjet nje pune me te qete me te njejten rroge?! Po dhe pak kohe me qene pa pune, per buken e gojes je?! Ne fund fare ne shpi tende je, pa qira atje thelle ne katun. Mendo pak per pleqerine. Te kane bere lecke dhe ti prape nuk tutesh!! Te shajne nga familja dhe ti prape se ke problem!! Po te legenosin nga mengjesi ne darke dhe ti prape aty, te vendi! Pak dinjitet me Rame. Ta hane te gjithe nga nje cop buke. Se nuk ke lene therrime ne toke. Mendoje Rame se dite te veshtira vijne. Nuk je mire fare, po fare.
Rama do futet ne librat e historise si personi me i urryer ne historine e gjithe shqiperise. Mundesisht ti behet nje statuje tradhtari si ato ne Kine ku vijne njerezit dhe e pshtyjne, i bien me shapke e shpulla.
Rama do futet ne librat e historise si personi me i urryer ne historine e gjithe shqiperise. Mundesisht ti behet nje statuje tradhtari si ato ne Kine ku vijne njerezit dhe e pshtyjne, i bien me shapke e shpulla.
Z Kryeminister kujde me fiqirin. Se po te iku ai, te rrofte luga floririt, se do hash mutin tat pasraj.