FLASH
Shkruar nga Boris Bondarev
Edhe pse pakënaqësia brenda Kremlinit po rritet për shkak të luftës dhe sanksioneve, sistemi është ndërtuar në mënyrë të tillë që çdo lëvizje kundër liderit të jetë vetëvrasëse. Pa një strukturë institucionale të pavarur, elitat ruse mbeten të lidhura pas fatit të Vladimir Putinit, duke e bërë çmontimin e regjimit një sfidë që kërkon më shumë sesa thjesht një ndryshim emrash në krye.
Lufta kundër Ukrainës ishte në fillim shumë tronditëse për elitat ruse. Askush nuk e kishte parashikuar ndikimin e jashtëzakonshëm që ky konflikt do të kishte mbi bizneset dhe pasurinë e tyre personale, dhe aq më pak mbi pozicionin dhe peshën e Rusisë në rendin botëror.
Megjithatë, me kalimin e kohës, tronditja fillestare filloi të tejkalohej. Sistemi i pushtetit në Rusi është ndërtuar në atë mënyrë që shumica dërrmuese e pjesëmarrësve në të nuk e shohin veten si aktorë politikë të pavarur.
Por edhe nëse do ta konsideronin veten si të tillë, ata nuk kanë asnjë mënyrë apo mjet për ta ndryshuar Rusinë pa rrezikuar drejtpërdrejt statusin e tyre të privilegjuar dhe sigurinë personale. Përpjekjet e vendeve perëndimore për të imponuar ndryshime rrënjësore në Rusi rezultuan shpesh kontradiktore.
Nga njëra anë, u vendosën sanksione shumë të rënda ndaj ekonomisë, sistemit financiar, sektorëve të caktuar industrialë dhe individëve më të fuqishëm të elitës - megjithëse duhet thënë se jo të gjithë sektorët e ekonomisë u goditën me të njëjtën rreptësi.
Por kjo qasje ndikoi shumë pak në sjelljen e shtetit rus, kryesisht sepse Perëndimi nuk vendosi kushte të qarta dhe të kuptueshme që do të lejonin heqjen e këtyre sanksioneve. Në vend që ta përçanin elitën, sanksionet përfunduan duke e konsoliduar një pjesë të madhe të klasës sunduese ruse rreth presidentit Vladimir Putin, duke i lënë ata pa asnjë rrugëdalje tjetër veç besnikërisë ndaj Kremlinit.
Shumë pjesëtarë të elitës ruse kishin ushqyer shpresën se, pas një suksesi të supozuar të luftës, do të arrihej një lloj marrëveshjeje themelore me Evropën dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kjo shpresë u duk se po përforcohej nga rikthimi i Donald Trump në Uashington. Dominonte besimi se presidenti i rizgjedhur do ta detyronte Ukrainën të pranonte një kompromis nën kushte që do të ishin të pranueshme për Kremlinin.
Megjithatë, as këto pritshmëri nuk po realizohen. Pavarësisht retorikës ndonjëherë kontradiktore të administratës së re amerikane, nuk duket se ka asnjë dalje të shpejtë nga lufta me kushte të favorshme për Rusinë.
Për më tepër, vetë lufta vazhdon të zvarritet pa një fund në horizont, ndërsa sanksionet dhe përballja ushtarako-politike mes Rusisë dhe Perëndimit po kthehen në një gjendje të përhershme, me mundësi të vazhdueshme për përshkallëzim të mëtejshëm.
Për një pjesë të konsiderueshme të elitës ruse, ky ngërç po shndërrohet në një burim gjithnjë e më të madh zemërimi. Lufta nuk po sjell fitoren e premtuar, marrëdhëniet me Perëndimin nuk po normalizohen, sanksionet mbeten në fuqi dhe perspektiva për të dalë nga ky konflikt pa kosto serioze politike dhe ekonomike po bëhet gjithnjë e më e paqartë.
Rënia e këtyre pritshmërive po rezulton veçanërisht e dhimbshme. Për shumë vite, elitat e Kremlinit besonin se përplasja me Perëndimin do ta forconte përfundimisht Rusinë.
Por sot po bëhet e qartë se situata negative ka marrë një karakter shumë më afatgjatë dhe sistemik sesa mund të dukej në fillim të agresionit ndaj Ukrainës. Gjendja ekonomike e Rusisë po pëson një përkeqësim të ndjeshëm, ndërsa po zbehet vrulli fillestar i rritjes së nxitur nga prodhimi i kohës së luftës.
Të dhënat zyrtare të Moskës pretendojnë se ekonomia është ende në rritje, por gjithnjë e më shumë ekonomistë - përfshirë edhe ata që mbeten besnikë ndaj pushtetit - po e pranojnë se kjo rritje është tërësisht artificiale.
Shpenzimi i shumave kolosale të parave në kompleksin ushtarako-industrial, si një model i ri zhvillimi, ka kufij të qartë dhe të pashmangshëm. Prodhimi ushtarak nuk gjeneron zhvillim ekonomik të qëndrueshëm afatgjatë. Ai thjesht largon burimet nga sektori civil dhe e deformon edhe më shumë sistemin ekonomik.
Për më tepër, ekonomia ruse po vuan nga faktorë seriozë si mungesa kronike e fuqisë punëtore, inflacioni i lartë, shkatërrimi i zinxhirëve tradicionalë të logjistikës, varësia e plotë teknologjike nga importet dhe mungesa e investimeve të huaja.
Fondi Monetar Ndërkombëtar parashikon një rritje shumë të dobët për ekonominë ruse në afat të mesëm, pavarësisht fitimeve të përkohshme nga çmimet e naftës. Ekspertët po paralajmërojnë se ekonomia po hyn në një fazë dobësimi të zgjatur. “Mbinxehja” e ekonomisë nga nevojat e luftës vetëm sa e maskoi përkohësisht grumbullimin e pabarazive të brendshme, të cilat tani po shpërthejnë me forcë më të madhe. Ndërkohë, vendet perëndimore nuk kanë treguar shenja tërheqjeje nga mbështetja për Ukrainën.
Kievi po zhvillon kapacitete të avancuara ushtarake, duke përfshirë goditjet me rreze të gjatë që arrijnë deri në malet Urale dhe operacione sabotimi thellë brenda territorit rus. Prej kohësh është bërë e qartë se Rusia nuk është në gjendje të arrijë objektivat e saj ushtarakë, dhe në vitin e pestë të luftës, ky dështim nuk mund të fshihet më as brenda vetë sistemit.
Natyrisht, ky zhvillim po shkakton një pakënaqësi në rritje brenda elitës. Putini nuk po perceptohet më si një udhëheqës me vizion të qartë. Legjitimiteti i regjimeve personaliste bazohet gjithmonë te besimi në kompetencën e liderit dhe në aftësinë e tij për të garantuar stabilitet dhe siguri.
Kur sistemi fillon të tregojë shenja bllokimi strategjik, imazhi i liderit të pagabueshëm fillon pashmangshmërisht të zbehet. Është domethënëse që shenja nervozizmi po shfaqen edhe në qarqet më besnike.
Deklaratat e fundit nga Kremlini, se autoritetet duhet të shmangin presionin e tepruar ndaj shoqërisë, tregojnë se vetë aparati shtetëror e kupton se shtrëngimi i pafund i kontrollit po krijon rreziqe sociale dhe psikologjike që mund të kërcënojnë stabilitetin e sistemit.
Herë pas herë dalin edhe sondazhe apo publikime që tregojnë rënie të mbështetjes për Putinin, gjë që në një sistem autoritar shihet si një simptomë e qartë e paqëndrueshmërisë. Megjithatë, asgjë nga këto nuk do të thotë se ekziston një opozitë e organizuar brenda elitës.
Sistemi i pushtetit mbetet jashtëzakonisht i centralizuar dhe shtypës. Regjimet personaliste mund të duken monolitike për një kohë të gjatë, por stabiliteti i tyre varet nga besimi i elitave se lideri e ka situatën nën kontroll.
Kur ky besim lëkundet, edhe besnikët më të devotshëm fillojnë të pyesin se sa gjatë mund të mbijetojë ky model. Pyetja kryesore mbetet: A mund të shndërrohet ky zemërim në veprim politik? Për këtë kërkohet jo vetëm shkak material, por edhe vullnet politik dhe mekanizma organizativë.
Elitave ruse u mungojnë të gjitha këto. FSB-ja ka kompetenca të jashtëzakonshme kontrolli. Çdo zyrtar i lartë apo biznesmen jeton me frikën e përgjimit dhe mbikëqyrjes. Kjo atmosferë shkatërron çdo mundësi për besim reciprok, pa të cilin asnjë komplot nuk mund të thuret.
Por problemi më i madh është mungesa e një alternative të qartë. Lufta është pasojë e përpjekjeve për të ruajtur strukturat ekzistuese të pushtetit. Heqja dorë prej saj do të rrezikonte humbjen e ndikimit të elitës, ndaj ata nuk guxojnë ta marrin këtë rrezik përsipër.
Madje ndodhen në një kurth: regjimi po bëhet gjithnjë e më i ashpër, duke shkatërruar çdo perspektivë zhvillimi, por nuk dinë si ta zbusin këtë kontroll pa rrëzuar vetë sistemin që i mban në këmbë.
Disa mund të mendojnë se zgjidhja është largimi i Putinit pa ndryshuar pjesën tjetër të rendit. Por regjimi i Putinit nuk është thjesht një njeri. Ai është një rrjet i ndërlikuar marrëveshjesh dhe patronazhi që burojnë prej tij.
Nëse hiqet kjo figurë qendrore, sistemi nuk ka një strukturë kolektive siç kishte Partia Komuniste në Bashkimin Sovjetik apo në Kinë për të ruajtur vazhdimësinë. Partia “Rusia e Bashkuar” është vetëm një zgjatim i Putinit dhe nuk funksionon dot në mënyrë të pavarur. Në këtë kuptim, sistemi rus i ngjan regjimeve fashiste: hiqe liderin dhe shembet e gjithë ngrehina politike.
Kjo e bën çdo tranzicion të pushtetit në Rusi një proces jashtëzakonisht të rrezikshëm dhe të paparashikueshëm. Për më tepër, ruajtja e këtij sistemi pa Putinin nuk është një opsion i pranueshëm as për Ukrainën dhe as për Perëndimin.
Problemi nuk është thjesht individi, por logjika agresive e regjimit që kërkon vazhdimisht një armik të jashtëm për të mbijetuar. Në vend të një qasjeje pasive, Perëndimi duhet të ndjekë një strategji më aktive.
Kjo nuk nënkupton ndërhyrje të drejtpërdrejtë, por mbështetje për ato forca brenda Rusisë që duan një model alternativ zhvillimi, të bazuar te institucionet dhe jo te militarizimi. Këtu mund të përfshihen edhe pjesë të elitës që kërkojnë një rrugëdalje të sigurt nga modeli aktual.
Transformimi i Rusisë është i pamundur pa humbjen e regjimit aktual. Prandaj, nevojitet një strategji e “humbjes së kontrolluar” - një çmontim i qëndrueshëm dhe i menduar mirë i një sistemi që përbën kërcënim jo vetëm për fqinjët, por edhe për sigurinë globale dhe për vetë të ardhmen e popullit rus./Pamfleti nga “Moscow Times”
Shënim: Boris Bondarev, është një diplomat rus që dha dorëheqjen në shenjë proteste ndaj pushtimit të Ukrainës në vitin 2022 dhe sot jeton i fshehur në Perëndim.
Ta harroje populli Rus se do clirohet nga Putini dhe sistemi Putiniano-Stalinist,I cili po ndihmohet edhe nga lobi Sionisto Trumpist. Fati i BS ishte se brenda kater vitesh vdicen tre lidere komuniste, Brezhnievi, Andropov dhe Cernhenko, e ai qe erdhi ishte djale populli,punetor i thjeshte, i rritur ne vuajtje jo me intriga, vrasje e lufte pushteti,liberal per nga shpirti e i zgjuar,pijerisht Nobelisti Gorvachev dhe e çliroi perkohesisht Rusine. Eshte çmim shume ne I madh e me vlere Nobelist se Hero i popullit BS. Keto vetem hero populli nuk jane, por dhunues e sundues populli.