FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Rrugëtimi drejt ishullit të pabanuar të Sazanit dhe Lagunës së Nartës po nxjerr në dritë një konflikt të ashpër mes investimeve shumëmiliardëshe dhe mbrojtjes së natyrës. Ky tension në rritje rrezikon të minojë standardet e shtetit të së drejtës, duke vënë në pikëpyetje aspiratat e Shqipërisë për integrim në Bashkimin Evropian.
Jemi në rrugë për në Sazan, ishullin e vetëm të madh të Shqipërisë në Detin Adriatik. Për dekada me radhë, ai ishte i rrethuar nga misteri si një zonë ushtarake e ndaluar gjatë diktaturës komuniste të Enver Hoxhës.
Shoqëruesi ynë, Gëzimi, e njeh ishullin shumë mirë, pasi ka kryer shërbimin ushtarak këtu në vitin 1985. Gjatë komunizmit ishte plotësisht e pamundur të shkoje në Sazan, sepse ishulli ishte i rezervuar ekskluzivisht për ushtrinë.
Edhe sot, ky ishull piktoresk mban shenjat e së kaluarës. Rrënojat dhe mbetjet e mijëra bunkerëve janë dëshmi e saj. Sot, turistët vijnë këtu për plazhet e bukura dhe sharmin melankolik të ishullit, por edhe për shkak të mitit të tij të ri si "Ishulli Trump".
Ivanka Trump, vajza e presidentit amerikan, dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, planifikojnë të ndërtojnë këtu një resort luksoz, por jo të gjithë mendojnë se kjo është një ide e mirë. Disa turistë thonë se investitorët duan ta blejnë ishullin dhe të ndërtojnë komplekse turistike e ndërtime të tjera.
Por ata vetë e pëlqejnë natyrën ashtu siç është. Një tjetër turist shprehet se investitori nuk e meriton ishullin, pasi ai i përket popullit shqiptar. Nga ana tjetër, një drejtues varke mendon se është diçka e shkëlqyer që është gjetur një investitor.
Sipas tij, në kohën e ushtrisë gjithçka ishte shumë më e pastër, ndërsa sot ishulli është kthyer në një vend për të cilin askush nuk kujdeset dhe ku mbeturinat janë kudo. Ai pyet se çfarë do t'u tregohet turistëve nëse nuk investohet këtu.
Megjithatë, planet e çiftit Kushner-Trump shkojnë shumë më tej. Përballë ishullit shtrihet Laguna e Nartës, një zonë e madhe e mbrojtur në deltën e Vjosës. Edhe atje pritet të ndërtohet një resort luksoz, gjë që Ivanka Trump e konfirmoi sërish pak kohë më parë, duke theksuar se nuk bëhet fjalë vetëm për ishullin, por edhe për pesë milje plazh të mrekullueshëm, me lagunën në njërën anë dhe detin në anën tjetër.
Por planet e tyre kërcënojnë një zonë unike me ujëra të cekëta, e cila shërben si strehë për 220 lloje shpendësh, mes tyre pelikanë dhe, si rast unik në Shqipëri, flamingo. Pavarësisht kësaj, shteti hyri në një partneritet strategjik me Kushner dhe Trump dhe ndryshoi ligjet për zonat e mbrojtura.
Pranë lagunës u ndërtua një aeroport, për të cilin zona e mbrojtur u zvogëlua qëllimisht. Për më tepër, tani lejohet ndërtimi brenda zonave të mbrojtura natyrore. Ornitologia Ledi Selgjekaj ka vite që vëzhgon shpendët në lagunë dhe zonat e tyre të folezimit.
Ajo shpjegon se këta shpendë të ndjeshëm varen plotësisht nga ky ekosistem dhe se një resort i tillë do ta shkatërrojë të gjithë zonën. Sipas saj, nuk do të mbetet më një habitat kaq i rrallë, një mozaik natyror që lumi Vjosa e ka krijuar ndër mijëra vjet.
Pa pasur ende një leje ndërtimi, ekskavatorët e parë nisën punën në maj dhe, që atëherë, një rrugë disa kilometra e gjatë ka çarë dunat e rralla ranore. Se kush janë investitorët e tjerë, përveç Kushner-it dhe Trump-it, kjo mbetet kryesisht në errësirë. Flitet për biznesmenë nga Katari dhe oligarkë shqiptarë. Këta të fundit dyshohet se mund të kenë kryer mashtrime gjatë blerjes së tokës.
Minella Balliu po lufton prej dekadash në gjykatë për një pronë të madhe që gjyshi i tij e kishte blerë këtu në vitin 1933. Edhe pse Gjykata e Lartë e Shqipërisë, në dy raste, kishte anuluar transferimet e dyshimta të pronësisë, investitorët i nisën punimet.
Balliu thotë se nuk pati asnjë lloj transparence dhe se ata që pretendojnë se e kanë blerë këtë tokë duhej të kishin verifikuar më parë nëse prona ishte në proces gjyqësor dhe kujt i përkiste. Në vend të kësaj, sipas tij, gjithçka u bë fshehurazi, vetëm për të grabitur tokën.
Pas protestave të banorëve vendas, tani ka një pezullim të përkohshëm të punimeve dhe SPAK-u po heton rastin. Megjithatë, vala e indinjatës nuk mund të ndalet më dhe është përhapur në të gjithë vendin.
Prej më shumë se një muaji, mijëra njerëz dalin çdo ditë në rrugët e Tiranës. Ata e quajnë këtë "Revolucioni i Flamingove", por tashmë bëhet fjalë për shumë më tepër: për mungesën e transparencës, korrupsionin dhe pabarazinë në jetesë.
Mario, Danieli, Jona dhe Melissa janë të gjithë në punë, megjithatë protestojnë çdo ditë pas orarit të punës. Ata thonë se janë lodhur duke parë vendin e tyre të mbetet larg potencialit që ka dhe se ndodhen aty për një Shqipëri më të mirë.
"Flamingot ishin vetëm shkëndija, maja e ajsbergut. Pjesa më e madhe e këtij mali përbëhet nga 35 vite korrupsion dhe politikanë që kanë shfrytëzuar popullin".
Tashmë demonstruesit kërkojnë me zë të lartë dorëheqjen e Edi Ramës. Kryeministri, që e drejton Shqipërinë prej 13 vitesh, na pret për një intervistë dhe mohon se mbrojtja e natyrës është në rrezik ose se ligji është shkelur.
Ai shprehet: "Nuk mund t'i themi jo një investimi prej më shumë se 4 miliardë dollarësh. Duhet ta provojmë. Nëse rezultati përfundimtar do të jetë zhgënjyes, ne nuk jemi të detyruar t'i qëndrojmë atij".
Sipas tij, pronësitë e paqarta të tokës nuk janë në asnjë mënyrë arsye për të ndaluar projektin. Ai shton se kushdo mund të ngrejë pretendime, por, përpara se një pretendim të marrë formë të prerë, duhet të vendosë gjykata. Një pretendim i vetëm nuk mjafton për të bllokuar një projekt të tillë.
Synimi i madh i Edi Ramës është anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Por për këtë, vendi duhet të përmbushë standardet e BE-së për shtetin e së drejtës dhe transparencën politike. Për momentin, megjithatë, duket se gjithnjë e më shumë shqiptarë po e humbin besimin tek ky proces./ “ZDF”
Na ktheni tokat e pronat qe na i perlate me ate qelbesirin ligj 7501 e pastaj ulemi ne tryeze te bisedojme. Kush nuk lufton per tokat e babes e gjyshit nuk meriton te jete bir i tyre. Amenatin nuk e tret as dheu. Akoma ka kohe per te korigjuar gabimet e per t'i varur ne litar tradhetaret e maskarenjte.