FLASH
Shkruar nga Vincenzo Musacchio
Mobilizimi qytetar në Shqipëri paraqitet si një pikë kthese për demokracinë, me kërkesa për transparencë, shtet të së drejtës, luftë kundër korrupsionit dhe institucione më të forta, duke e vendosur vendin përballë një momenti vendimtar për të ardhmen e tij evropiane...
Ka një moment të caktuar kur historia e një kombi pushon së shkruari në korridoret e pushtetit dhe rikthehet të diktohet nga lëvizjet popullore që bëjnë të dridhet asfalti. Ai moment, në Shqipëri, është tani: jo si një episod i izoluar, por si një kthesë kolektive, e aftë të shndërrojë zhgënjimin në projekt politik dhe protestën në përgjegjësi qytetare.
Sheshet e Tiranës, të mbushura me flamuj, fytyra të reja dhe zëra të palodhur, nuk përfaqësojnë thjesht një mobilizim të përkohshëm. Ato janë shprehja e një komuniteti që ndien se nuk mund ta delegojë më fatin e tij te praktikat e errëta dhe premtimet e pambajtura.
Në shumë raste, politika evropiane ka kujtuar se demokracia nuk përkufizohet vetëm nga vota: ajo matet me aftësinë e institucioneve për të dëgjuar, korrigjuar dhe garantuar të drejta konkrete. Dhe pikërisht këtë Shqipëria po e kërkon me vendosmëri dhe qartësi.
Jemi përballë një mobilizimi të madh popullor që pulson me një vitalitet të jashtëzakonshëm demokratik. Një lëvizje kolektive kaq e gjerë, gjithëpërfshirëse dhe e vendosur meriton jo vetëm respektin maksimal, por edhe mbështetjen e bindur të të gjithë komunitetit ndërkombëtar.
Për vite me radhë, imazhi i Shqipërisë jashtë vendit është lidhur me dembelizëm me klishe të vjetra ose me një narrativë tranzicioni të përhershëm: atë të një vendi gjithmonë "në prag", gjithmonë "gati", gjithmonë të pezulluar mes reformave të shpallura dhe ndryshimeve të shtyra.
Sot, qytetarët shqiptarë po e grisin atë skenar, duke treguar se transformimi nuk mund të imponohet nga lart: ai duhet të lindë nga vullneti popullor dhe të konsolidohet përmes rregullave të barabarta për të gjithë. Duke dalë masivisht në shesh, populli ka zgjedhur të refuzojë apatinë dhe dorëzimin që, përkundrazi, prekin një pjesë të madhe të Evropës dhe, veçanërisht, Italinë. Megjithatë, kjo zgjedhje nuk është një gjest emocional pa perspektivë: është përgjigjja ndaj një nevoje reale për siguri sociale, transparencë administrative dhe mundësi për një jetë dinjitoze.
Nuk bëhet fjalë vetëm për kërkesa ekonomike apo rrethana politike, por për një bast mbi të ardhmen, të bazuar në një ide të qartë: nëse shteti i së drejtës funksionon, rritja bëhet e mundur, inovacioni përshpejtohet dhe të rinjtë nuk duhet të përballen më me koston e dhimbshme të emigrimit. Mobilizimi kërkon me forcë një luftë pa kompromis kundër korrupsionit; institucione të forta dhe të pavarura, të afta për të garantuar shtetin e së drejtës; si dhe mundësi reale për të rinjtë, në mënyrë që të mos detyrohen ta kërkojnë të ardhmen larg vendit të tyre.
Në këtë kontekst, kërkesa për transparencë nuk është abstrakte: ajo nënkupton procedura publike të verifikueshme, kontrolle efektive, përgjegjësi reale dhe fundin e atyre zonave gri që ushqejnë mosbesimin dhe paralizën. Do të thotë gjithashtu mbrojtje e të drejtave civile dhe politike, duke garantuar që kush proteston ta bëjë këtë pa frikësime dhe që ata që punojnë në institucione të vlerësohen për rezultatet dhe integritetin e tyre, jo për përkatësinë. Si një person që në ADN-në e tij ka gjak arbëresh, mund të them me bindje se sheshi shqiptar nuk po kërkon favore. Ai po kërkon të drejta. Dhe po e bën këtë me një qytetari që meriton vëmendje dhe respekt: jo me kaos të kotë, por me një mesazh politik të ndërtuar, që bashkon dinjitetin, vendosmërinë dhe ndërgjegjësimin. Kjo aftësi për të qëndruar së bashku, pa rënë pre e urrejtjes, i jep një mësim demokracie gjithë botës, sepse tregon se forca e shesheve mund të jetë edhe përgjegjësi dhe se pjesëmarrja popullore mund të shndërrohet në një formë të pjekur kontrolli mbi pushtetin.
Ky zgjim popullor ka një vlerë që i tejkalon kufijtë kombëtarë. Shqipëria prej kohësh e ka orientuar vështrimin drejt Bashkimit Evropian dhe qytetarët që protestojnë sot janë mbështetësit më të vendosur të vlerave evropiane: lirisë, drejtësisë sociale dhe demokracisë përfaqësuese. Në shumë demokraci perëndimore, përkundrazi, vihet re rritja e abstencionizmit dhe zhgënjimit, sikur politika të ishte e pashmangshme larg nevojave reale. Shqipëria na kujton me fakte se çfarë do të thotë të luftosh për fatin tënd dhe se demokracia e gjallë kërkon guxim, organizim dhe vazhdimësi.
Të kthesh kokën nga ana tjetër ose ta konsiderosh këtë mobilizim si një "çështje të brendshme" do të ishte një gabim i pafalshëm për Brukselin dhe Perëndimin. Reformat demokratike nuk kanë të bëjnë vetëm me ata që qeverisin një vend të vetëm: ato ndikojnë në besueshmërinë e të gjithë projektit evropian dhe në mënyrën se si luftohen korrupsioni, pabarazitë dhe mosbesimi ndaj institucioneve. Për këtë arsye, vëmendja ndërkombëtare nuk duhet të përkthehet në slogane, por në angazhime të verifikueshme: mbështetje teknike, vëzhgim të paanshëm, vlerësime rigoroze dhe kushte të qarta të lidhura me rezultatet. Qeveritë vijnë e ikin, por sovraniteti i përket popullit. Ata që ulen në zyrat e pushtetit në Tiranë kanë detyrimin moral dhe politik ta dëgjojnë këtë thirrje për ndihmë dhe shpresë, duke shmangur heshtjen, premtimet e pambajtura dhe përgjigjet sipërfaqësore.
Njëkohësisht, Bashkimi Evropian dhe partnerët perëndimorë duhet ta njohin këtë moment si një mundësi vendimtare: jo për ta "menaxhuar" sheshin, por për të shoqëruar një ndryshim strukturor që forcon besimin, redukton mosfunksionimet dhe hap realisht rrugën drejt institucioneve të besueshme. Mobilizimi i popullit shqiptar është shenja më e qartë e një kombi të gjallë, të pjekur dhe të gatshëm për të marrë të ardhmen që i takon. Shqiponjat janë rikthyer të fluturojnë lart dhe mesazhi i tyre është i qartë: e ardhmja e Shqipërisë vendoset në sheshe, me popullin dhe për popullin. Dhe kjo e ardhme nuk mund të shtyhet më – as për të mirën e popullit evropian – sepse një demokraci që forcohet në lindje e bën më të fortë edhe atë që pretendon të jetë e tillë në perëndim. /Përshtati “Pamfleti” nga “La Notizia”
Lini një Përgjigje