FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Një rajon i brishtë nuk menaxhohet me diplomaci të përkohshme...
Mungesa e dukshme e angazhimit diplomatik amerikan në Ballkan nuk është një detaj teknik i burokracisë së Uashingtonit, por një sinjal politik me peshë të rëndë gjeostrategjike, që në një rajon historikisht të brishtë lexohet gjithmonë si paralajmërim dhe jo si rastësi.
Për më shumë se tri dekada, prania aktive e United States në Ballkan ka qenë elementi vendimtar që ka frenuar shpërthimet e konflikteve, ka imponuar kompromiset politike dhe ka garantuar orientimin euro-atlantik të rajonit, shpeshherë edhe përtej vullnetit të elitave lokale.
Ambasadorët amerikanë nuk kanë qenë kurrë thjesht diplomatë protokollarë, por figura me autoritet politik real, zëra të drejtpërdrejtë të Uashingtonit dhe faktorë balancues në lojëra pushteti që Bashkimi Evropian, për shkak të fragmentimit të tij të brendshëm, nuk ka arritur kurrë t’i menaxhojë i vetëm.
Sot, kur në disa kryeqytete ballkanike prania amerikane perceptohet si e zbehtë, e përkohshme ose e deleguar në nivele teknike, mesazhi që prodhohet është i rrezikshëm: Ballkani nuk është më prioritet strategjik i rendit të parë.
Ky perceptim, pavarësisht nëse është apo jo qëllimor, krijon vakum politik e psikologjik, dhe historia e rajonit tregon se vakumet nuk mbeten kurrë bosh. Russia e lexon këtë situatë si mundësi për të rritur ndikimin e saj përmes destabilizimit politik, narrativave anti-perëndimore dhe mbështetjes së aktorëve që e shohin Ballkanin si fushë shahu, jo si hapësirë stabiliteti.
Kina, më e heshtur por po aq këmbëngulëse, e shfrytëzon paqartësinë për të ndërtuar varësi ekonomike dhe infrastrukturore, duke e zhvendosur gradualisht peshën e vendimmarrjes larg standardeve euro-atlantike.
Në këtë realitet, Unioni Europian mbetet një aktor i domosdoshëm, por i pamjaftueshëm, sepse zgjerimi i tij i ngadaltë dhe mungesa e një politike të përbashkët të jashtme e bëjnë Ballkanin të ndihet i përjashtuar dhe i pasigurt.
Për vende si Shqipëria, Kosova dhe Maçedonia e veriut, të cilat kanë investuar politikisht dhe strategjikisht në boshtin euro-atlantik, çdo shenjë tërheqjeje amerikane përkthehet në dobësim të garancive të sigurisë dhe në rritje të presionit të brendshëm e të jashtëm.
Editorialisht, problemi nuk është nëse SHBA-ja ka interesa më të mëdha globale diku tjetër; kjo është e kuptueshme në një botë gjithnjë e më multipolare, por nëse ajo e nënvlerëson faktin se Ballkani mbetet një nyje gjeopolitike ku destabilizimi kushton shumë më tepër se angazhimi.
Heshtja diplomatike, vonesat në emërime dhe mungesa e figurave të forta në terren nuk janë neutralitet; ato janë mesazhe politike që lexohen dhe shfrytëzohen nga të gjithë aktorët.
Nëse Uashingtoni dëshiron një Ballkan të qëndrueshëm, të orientuar qartë drejt Perëndimit dhe imun ndaj influencave destabilizuese, prania e tij nuk mund të jetë sporadike apo simbolike; por e qartë, e vazhdueshme dhe politike, sepse në këtë rajon, çdo hap pas përkthehet si ftesë për kaos të kontrolluar./Pamfleti
"Por mund të shkëlqej edhe me mungesën e saj/tij(Ambasador/e)". Në rendin e ri botëror SHBA nuk kanë pse të përfaqësoheshin nga ambasador që vinin si menazherë të rendit të vjetër. E ngarkuara me punë është syri dhe veshi i Presidentit Tramp.
Krijuesi i SHBA eshte shume aktiv ne rajon pavaresisht se nuk ben buje mediatike.