FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi 
Nga Edi Rama tek Milorad Dodik: si Beniamin Netanyahu po bëhet certifikues i liderëve në hall...
Në diplomaci nuk ekzistojnë takime vërtet private kur në tavolinë ulen figura me peshë politike dhe me probleme të hapura legjitimiteti. Ajo që kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu bëri me Milorad Dodik në kurriz të Bosnjë-Hercegovinës, e ka bërë para pak ditësh, në një formë tjetër, por me të njëjtën logjikë. edhe me Edi Ramën.
Dy takime të ndryshme, dy figura politike diverse, por i njëjti model diplomatik: pritje “joformale”, pa kornizë institucionale të qartë, që në praktikë shërbejnë si injeksione legjitimiteti për liderë të kontestuar.
Rama dhe Dodik: të ndryshëm në rol, të ngjashëm në nevojë
Nuk ka ekuivalencë morale apo politike mes Ramës dhe Dodikut. Njëri është kryeministër i një shteti anëtar të NATO-s; tjetri lider i një entiteti që sfidon hapur shtetin ku bën pjesë. Por ngjashmëria që i bashkon është nevoja për legjitimitet të jashtëm në një moment dobësie.
Dodik kërkon njohje ndërkombëtare për të forcuar projektin e tij secesionist.
Rama kërkon mbështetje simbolike ndërkombëtare në një moment kur akumulimi i problemeve me drejtësinë, konsumimi politik pas një mandati të katërt dhe ftohja e marrëdhënieve me administratën amerikane e kanë bërë figurë gjithnjë e më të kontestuar.
Në të dy rastet, Netanyahu shërben si “certifikues” politik, duke u ofruar atyre diçka që nuk e gjejnë lehtë në Perëndim: një foto, një takim, një heshtje domethënëse.
Izraeli si strehë simbolike për liderë në presion
Izraeli ka një peshë të veçantë morale dhe strategjike në politikën globale. Pikërisht për këtë arsye, çdo takim i nivelit të lartë atje ka vlerë disproporcionale simbolike. Për Ramën, takimi privat në Jeruzalem u përdor për konsum të brendshëm politik: si provë se “ende pranohet” në tavolinat ndërkombëtare. Ashtu si Dodik, edhe ai e shfrytëzoi mungesën e flamurit dhe kornizës zyrtare për të shmangur pyetjet e pakëndshme mbi mandatet, institucionet dhe përgjegjësitë.
Në diplomaci, mungesa e protokollit shpesh është vetë protokolli.
Administrata amerikane dhe vakuumi i heshtur
Ndryshe nga Izraeli, Uashingtoni ka zgjedhur një qasje më të ftohtë dhe më institucionale ndaj Tiranës zyrtare, duke shmangur përqafimet publike dhe sinjalet politike të forta. Kjo heshtje nuk është rastësi, por mesazh. Dhe kur një lider nuk e gjen më derën hapur në Uashington apo kryeqytetet kryesore evropiane, kërkon alternativa simbolike.
Netanyahu, i vetë-kontestuar në plan të brendshëm dhe ndërkombëtar, nuk është arbitër neutral i legjitimitetit demokratik. Por pikërisht për këtë arsye bëhet partner i përshtatshëm për liderë që kërkojnë mbijetesë politike përmes imazhit, jo reformës.
Rreziku i normalizimit të “diplomacisë së fotografisë”
Problemi nuk është vetëm Rama apo Dodik. Problemi është normalizimi i një praktike ku legjitimiteti nuk buron nga zgjedhjet funksionale, sundimi i ligjit apo respektimi i institucioneve, por nga një takim privat i mirë-kuruar për kamera.
Në Ballkan, kur shtetet janë ende projekte në ndërtim, kjo praktikë është veçanërisht toksike.
Takimet private të Netanyahut me Ramën dhe Dodikun tregojnë të njëjtën gjë: diplomacia, kur shkëputet nga parimet, kthehet në shërbim personal të liderëve në vështirësi. Dhe kur kjo ndodh, çmimin nuk e paguajnë individët, por shtetet dhe shoqëritë që ata përfaqësojnë, ose pretendojnë se i përfaqësojnë./Pamfleti
Futja kot Rama është plotsisht i legjitimuar me zgjedhje dhe vota pavarsiisht afërsisë pajtimeve apo mospajtimeve me administratën amerikane. Dodik është larguar nga verssio nii i tij separatist në sshkkëmbim të heqjes sesanksioneve nnga thesari. Dhe kur të hamendsoni hamendensoni gjëra që i afrohen realitetit..
i ke rene fiks atje ku i dhemb....magjistarit te kapur me presh ne dore....dhe fotoja eshte domethense.....izraeli perpara se te mbeshtese kta lidhjere te krimbur politikisht te ket parasysh demin qe i bejne kombeve respektive...duke i bere reklam dhe suportuar ne menyre falco kta plera ordinere demtus te kombeve te tyre per perfitime personale dhe familjare...sigurisht eshte falsitet por per momentin demin e pesojne kombet perfshire dhe ne....se neser izraeli do flase ndryshe....e siguri do e shese klounin pafytyre RAMA