FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Ballkani në ankand: Ankara, Beogradi dhe hija e marrëveshjes Trump–Putin
Deklarata e presidentit serb Aleksandar Vučić se “Turqia nuk dëshiron stabilitetin e Ballkanit Perëndimor” nuk është thjesht një nervozizëm diplomatik para takimit me Recep Taip Erdogan. Deklarata është një sinjal i qartë se në Beograd po lexohet një ndryshim i erërave globale dhe se rajoni ynë mund të jetë sërish në tryezën e pazareve të mëdha. Në një moment kur në horizont përfliten kanale komunikimi dhe biseda të tërthorta mes Donald Trump dhe Vladimir Putin për një rikonfigurim të rendit të sigurisë në Evropë, çdo aktor rajonal po pozicionohet për fazën e re.
Turqia prej vitesh ka ndërtuar një prani të shumëfishtë në Ballkan: ekonomike, kulturore, fetare dhe së fundmi edhe ushtarake. Nga investimet infrastrukturore në Serbi e Bosnje, te mbështetja e hapur për institucionet e Kosovës; Ankaraja ka kultivuar një rol që shkon përtej nostalgjisë neo-otomane dhe hyn në logjikën e fuqisë së mesme që kërkon hapësirë manovrimi mes Uashingtonit dhe Moskës. Turqia është anëtare e NATO-s, por nuk është më lojtare lineare e kampit perëndimor; ajo operon me autonomi strategjike, duke blerë sisteme ruse kur i intereson dhe duke shitur dronë në hapësira të ndjeshme si Ballkani.
Pikërisht këtu qëndron shqetësimi i Beogradit. Serbia e di se nëse arkitektura e sigurisë evropiane hyn në një fazë rishikimi, qoftë përmes një marrëveshjeje të re SHBA–Rusi mbi Ukrainën apo mbi zonat e influencës; Ballkani rrezikon të trajtohet si periferi e negociueshme.
Në këtë kontekst, fuqizimi ushtarak i Kosovës me teknologji turke nuk lexohet vetëm si çështje bilaterale Ankara– Prishtinë, por si pjesë e një zinxhiri më të gjerë balancash. Vuçiç po dërgon mesazh jo vetëm në Ankara, por edhe në Moskë dhe Uashington: Serbia nuk do të jetë spektatore nëse dikush vendos për rajonin në kurriz të saj.
Nga ana tjetër, Erdogani e kupton se çdo boshllëk që lë Perëndimi në Ballkan është hapësirë për Turqinë. Nëse SHBA nën administratën e Donald Trump fokusohet në marrëveshje të mëdha me Rusinë dhe në prioritetet e brendshme, ndërsa BE mbetet e përçarë dhe e lodhur nga zgjerimi, atëherë Ankaraja shfaqet si fuqi që ofron investime të shpejta, ndikim politik dhe mbështetje selektive ushtarake. Kjo nuk është domosdoshmërisht destabilizuese në vetvete, por bëhet e tillë kur perceptohet si ndërhyrje në ekuilibra të brishtë etnikë e shtetërorë.
Për Shqipërinë dhe faktorin shqiptar, sfida është të mos e lexojnë praninë turke vetëm në prizmin sentimental apo historik. Mbështetja ushtarake dhe politike është e rëndësishme, por orientimi strategjik mbetet euro-atlantik. Nëse rendi i ri po formësohet përmes pazareve të heshtura mes Uashingtonit dhe Moskës, atëherë Tirana duhet të kërkojë garanci të qarta brenda NATO-s dhe BE-së, jo të mbështetet në balanca të përkohshme mes fuqive.
Loja e Turqisë në oborrin tonë është inteligjente, fleksibël dhe e guximshme. Por në një rajon ku historia ka treguar se lojërat e mëdha luhen shpesh mbi kurrizin e të vegjëlve, çdo lëvizje duhet lexuar me kujdes. Stabiliteti i Ballkanit nuk do të varet vetëm nga deklaratat e Vuçiçit apo nga ambicia e Erdoganit, por nga mënyra se si fuqitë globale do ta ripozicionojnë hartën e influencës. Dhe kur kjo të ndodhë, askush nuk do ta ketë luksin e neutralitetit./Pamfleti
Dy mìqtë e Ramës poashtu miq ndërmjetvete. Gabimi i Ramës është afrimi i tepruar me Serbinë e Vučić-it, veçanërisht Open Balkan.
ATA KANE MINISTER TE JASHTEM HAKAN FIDAN"BIONDI E CILESOI ME TE ZGJUAR SE CDUHET " NE N FAKT S KEMI FARE MINISTER T JASHTEM T LUAJ ZARAT......TANEVE U KA NGEL NE DORE ISHULLI SUSAM ,NDERKOHE BOTA ZIEN
Po kemi Spiropalken, Mamicen sic e quajne me duket! Nuk ta mbush syrin Spiropalka?! Me shkolle eshte, e bukur eshte, cdo dere i hapet. Pse kot e ka zgjedhur lartmadhnia e tij Luigji 9 i Surrelit!