FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Aleksandar Vuçiç rikthen tanket për të heshtur popullin dhe për të kërcënuar rajonin
Parada ushtarake e mbajtur më 20 shtator në Beograd, e cilësuar si më e madhja në historinë moderne të Serbisë, nuk ishte një manifestim tradicional force, por një demonstrim i qartë politik i brishtësisë së regjimit të Aleksandar Vuçiç dhe i logjikës së frikësimit ndaj brenda dhe jashtë kufijve të vendit.
Në një klimë të mbushur me pakënaqësi të brendshme, protesta të përmuajshme kundër korrupsionit, dhe një opozitë të gjallëruar nga tragjedia e Novi Sadit, ku humbën jetën 16 persona për shkak të neglizhencës institucionale, Vuçiç zgjodhi të mos përballet me problemin politik, por ta anashkalojë atë me retorikë nacionaliste dhe me shfaqje spektakolare ushtarake. Përdorimi i ushtrisë si dekor politik në këtë rast është një mesazh i koduar për qytetarët: “shteti është i fortë, binduni”. Por në fakt, vetë nevoja për të rikthyer tanket në rrugët e kryeqytetit tregon dobësinë e pushtetit dhe jo fuqinë e tij.
Demonstrimi përfshinte 10 mijë trupa, qindra mjete ushtarake dhe sistemet më të reja raketore, përfshirë PULS-in izraelit me rreze 300 kilometra. Kjo është një distancë e mjaftueshme për të goditur shumicën e kryeqyteteve ballkanike nga pozicione të brendshme në Serbi. Në këtë kontekst, armët nuk ishin më mjet mbrojtjeje, por u prezantuan si potencial kërcënimi. Analistët ushtarakë kanë vërejtur se përzgjedhja e armëve dhe vendosja e tyre në skenë ishte bërë me qëllimin për të prodhuar një efekt psikologjik në opinionin publik vendas dhe për të dërguar një sinjal jo miqësor fqinjëve të Serbisë.
Kjo paradë nuk është e shkëputur nga zhvillimet e tjera politike rajonale. Retorika e Vuçiçit për "aleanca ushtarake" midis Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës, si dhe tensionimi i qëllimshëm i marrëdhënieve me fqinjët që janë tashmë pjesë e NATO-s, është një përpjekje për të ringjallur ndjenjat e rrethimit dhe për të justifikuar forcimin e pozicionit të tij si “mbrojtës i kombit”. Është një strategji klasike e liderëve autokratë që, përballë humbjes së mbështetjes popullore, kërkojnë legjitimitet përmes konflikteve të jashtme ose kërcënimit të përhershëm nga “armiku i jashtëm”.
Në të njëjtën kohë, Serbia po e përdor ushtrinë si mjet diplomatik për të blerë simpati dhe mbështetje ndërkombëtare. Kontratat miliarda-dollarëshe me kompani perëndimore si Elbit Systems në Izrael apo blerja e avionëve francezë Rafale, i japin Beogradit peshë negociuese përtej fuqisë reale ushtarake. Është një paradoks i thellë: ndërsa akuzon Perëndimin për ndërhyrje, Vuçiç fton gjeneralë amerikanë në Serbi dhe prezanton armë izraelite përballë popullit të tij si garanci për mbrojtjen kombëtare.
Në këtë paradë, u bashkuan dy imazhe të kundërta: për Perëndimin, një Serbi që përpiqet të duket partnere e moderuar; për Ballkanin, një Serbi që kërcënon hapur me armë dhe raketa që mund të godasin çdo pikë të rajonit. Ky dualitet i qëllimshëm tregon se nuk kemi të bëjmë me një strategji të mbrojtjes së shtetit, por me një strategji të mbijetesës politike të liderit.
Më e rrezikshmja në këtë situatë është tendenca për ta kthyer ushtrinë nga një strukturë profesionale dhe mbrojtëse, në një instrument propagande dhe frikësimi. Në vend që të ofrojë siguri për qytetarët dhe fqinjët, Beogradi po projekton imazhin e një shteti të gatshëm për përshkallëzim – si politikisht, ashtu edhe ushtarakisht. Për Shqipërinë, Kosovën dhe vendet e tjera të rajonit, kjo duhet të shërbejë si një alarm i qartë: Vuçiç nuk po e ndërton ushtrinë për të hyrë në NATO apo për të ruajtur paqen – por për të ruajtur pushtetin.
Në fund të ditës, parada ushtarake në Beograd nuk ishte një akt i forcës sovrane, por një sinjal i një regjimi në krizë, që kërkon shpëtim te tanket, ndërkohë që humbet mbështetjen e popullit dhe besimin ndërkombëtar. Dhe si çdo histori që nis me demonstrime të forcës kundër qytetarëve të vet, edhe kjo rrezikon të përfundojë me dështim dhe izolim. /Pamfleti
Lini një Përgjigje