TAGS-AT E JAVËS

Editorial27 Janar 2026, 10:53

Që historia të mos përsëritet

Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net

 Që historia të mos përsëritet

Auschwitz dhe heshtja që vret po aq sa urrejtja...

Ka vende që nuk kanë nevojë për shpjegime. Heshtja e tyre flet vetë. Auschwitz-Birkenau është një i tillë. Nuk është thjesht një vend kujtese, por një kufi moral ku njerëzimi dështoi; jo vetëm ata që vranë, por edhe ata që u mësuan me vrasjen.

Aty, e keqja nuk shpërtheu si stuhi. Ajo erdhi ngadalë. U ul në tavolina, u kthye në rutinë, u bë pjesë e ditës. Ndërsa njëra anë e telave përpinte jetë, ana tjetër kërkonte normalitet. Dhe kjo është tronditja e vërtetë: fakti që mizoria nuk e pengoi jetën e përditshme, por bashkëjetoi me të.

Historia shpesh tregohet si përballje mes viktimës dhe xhelatit. Por Auschwitz na mëson diçka më të dhimbshme: se katastrofat më të mëdha lindin kur shoqëritë pushojnë së ndjeri. Kur padrejtësia shihet, por nuk përjetohet. Kur urrejtja nuk kundërshtohet, por tolerohet si “diçka e përkohshme”.

E keqja nuk ka gjithmonë fytyrë monstruoze. Shpesh ka fytyrë të zakonshme. Flet gjuhë të thjeshtë, kërkon bindje dhe premton rregull. Dhe pikërisht aty qëndron rreziku: kur krimi humbet emrin dhe bëhet procedurë, kur njeriu shndërrohet në numër, kur ndërgjegjja lodhet.

Sot, bota duket sërish e gatshme të relativizojë dhimbjen. Viktimat maten me interesa, luftërat shpjegohen me justifikime, urrejtja maskohet si ideologji. Në këtë klimë, kujtesa nuk është luks moral. Është detyrim.

Auschwitz nuk na kërkon të mbetemi peng të së shkuarës. Na kërkon të jemi vigjilentë ndaj së tashmes. Sepse historia nuk përsëritet identikisht, por ndjek të njëjtën rrugë: fillon me heshtje dhe përfundon me tragjedi./Pamfleti

 

që historia të mos përsëritet auschwitz

1 Komente

  1. T
    Tony

    Keto ndertesa te pakten nga jashte duken si hotele e 5 yje krahasuar me ish kapanonet tona ushtarake e lere me burgjet e Spacit.

    Lini një Përgjigje

    Editorial