FLASH
Shkruar nga Elmas Leci
In fact, and as the documents revealed, such a coup did not exist.
In 1974, Enver Hoxha, as he writes in his diaries, “insisted that the Minister of Defense, Beqir Ballukun, answer to the Politburo about the ‘secret’ conversations he had during his visits to China with Zhou En Lai and other Chinese leaders”, even though he had the minutes of the conversations held since 1963 and later with Zhou En Lai, all in his safe and in the Archives of the Central Committee. In this year, “the coup group in the Army came to light”. How and why, everyone was surprised, but also “solidarized with the party”.
In fact, and as the documents have revealed, such a coup did not exist. Enver Hoxha fabricated the “military coup” out of paranoia and as a protective measure to preserve his absolute governing power. When he had received all those weapons from China and was breaking down with them, fear on the other side from the military, he thought that he was threatened. Precisely for this reason, Enver Hoxha undertook a campaign of punishments and purges in the Army with the accusation that those Army majors “were influenced by Chinese views on defense”. In fact, Enver Hoxha’s “accusation” is based on or takes the initiative against the Chinese since Zhou Enlai’s proposal “for the creation of a Yugoslavia-Romania-Albania defense alliance”.
This had burned Enver Hoxha a lot. "Even these Chinese - Enver Hoxha had said - became the same as the Soviets. They love it because they love Yugoslavia". But Enver Hoxha still did not come out openly to the Chinese. They had great interests. To deprive them of as much armaments and economic aid as possible. However, "he" kept deep in his memory what the Chinese had proposed. To reject them ex cathedra, there was no way?! He brings it to his mind for years and finds "solutions" in the putschists in the Army and then also in the "saboteurs" in the economy, in art, in culture, in oil and in agriculture. Only in this way could he strike and win. When he put Deputy Prime Minister and Minister of Defense Beqir Balluku and his associates in the dock, in the plenum of the end of 1974, speaking about the “putschists in the Army”, he addressed Ramiz Ali: “the question arises: Who should have carried out the coup in Albania first, the Chinese or Beqir Balluku? The mind would have liked that Beqir Balluku would have carried it out in our country first, because Albania and the Party of Labor have remained like a thorn in the side of the revisionists. We discovered them, put the putschists in prison and showed them the place. But to save them, Chu En Lai put pressure on Adil Çarçani and he repeated this in the last meeting. With these, Chu En Lai was telling us and asking us not to corrupt these people, otherwise they would cut off our aid. Here are the threads of the military coup clearly visible”.69)
The dictator's paranoia
With his "analysis" Enver Hoxha clearly revealed the paranoia regarding the so-called collaboration between Beqir Balluk and Beijing, that there might have been a plan to liquidate the main leader (Enver Hoxha) in Albania. Enver Hoxha's fear was further increased by the visit of the American President, Richard Nixon, to China. Enver Hoxha was afraid of the fact that he too would be asked to liberalize the system. The period in question also coincided with the appearance of a serious illness in Enver Hoxha, in which case a group of doctors from Beijing arrived in Tirana for the examination and treatment of this illness. Enver Hoxha's suspicions of this Chinese group, according to which "they had come to assassinate him", led to paranoia towards the elimination of all Albanian leaders, who had mediated for more than a decade to secure aid and loans from the Republic of China.70) It would be of interest to the reader to quote verbatim the author of the statement himself, Enver Hoxha, on how he perceived his elimination.
“Kjo çështje u zhvillua në kohën që u sëmura, domethënë në vitin 1973, kur erdhën edhe doktorët kinezë për të më parë dhe për të më kuruar. Mjekët tanë, natyrisht, s’dinin gjë nga ngjarjet që po zhvilloheshin, por ç’është e drejta ata u treguan shumë vigjilentë për sa i përket sëmundjes time dhe kurave që më bëheshin. Kinezët na dërguan një doktor tjetër, i cili më bëri një serum kaq të kundërt, sa më fuste edhe kripë edhe sheqer në solucion. Doktorët i thanë atij se nuk ishin dakord me një veprim të tillë dhe menjëherë e ndaluan. Pikërisht në këtë kohë u ngrit Beqir Balluku dhe shkoi në Pekin bashkë me Petritin (Dumen)”.71) Pra, Enver Hoxha dyshimin kryesor e hodhi mbi ministrin e Mbrojtjes Beqir Balluku si dhe drejtuesit e tjerë kryesorë të Ushtrisë pasi ata, në përpjekje për të siguruar ndihma e kredi ushtarake kishin udhëtuar shpesh herë në Pekin duke harxhuar një pjesë të mirë të kohës në vizita dhe bisedime.
Nisur nga këto e nga shumë insinuata të tjera që Enver Hoxha i bënte e i mbante shënime në Ditarët e tij, në korrik të vitit 1974 shpalli se kishte zbuluar një grup të rrezikshëm armiqësor në Ushtri, një puç ushtarak që po i bëhej atij, partisë dhe vendit, të kryesuar nga zëvendëskryeministri dhe ministri i Mbrojtjes, Beqir Balluku. Shtrohet pyetja: A ka qenë projektuar vërtet ndonjë puç ushtarak? Nëse po, cila ka qenë platforma e tij? Nëse jo, përse Enver Hoxha e trilloi atë dhe përse e emërtoi puç ushtarak?! Sipas Enver Hoxhës, kush kanë qenë autorët dhe aktorët e tij?
Dosja e puçistëve
I drejtohemi dosjeve të “puçistëve”, që gjenden në Arkivin e Shtetit e në Arkivin e Forcave të Armatosura. I studiojmë ato. Janë plot e përplot me dokumente. Dosjet janë të mbushura me fraza e akuza pa fund për “puçistët”, por që po t’i shtrydhësh, nuk nxjerrin asgjë. Ato nuk kanë fakte juridike, por vetëm akuza propagandistike bajate partiake. E vërteta është se nuk ka ekzistuar një puç i tillë sepse nuk ka platformë, nuk ka deponime, nuk ka fakte, nuk ka gjurmë. Vetëm ekzekutim pa bazë i njerëzve që nga ministri i Mbrojtjes Beqir Balluku e me dhjetëra të tjerë. Enver Hoxhës e klanit të tij, puçistë u etiketuan Beqir Balluku zëvendëskryetar i Këshillit të Ministrave dhe ministër i Mbrojtjes, Petrit Dume, Shef i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë, Hito Çako Drejtor Politik i Ushtrisë dhe pas tyre armata e të gjithë gjeneralëve.
Vetëm në një ditë, më 13 dhjetor të vitit 1974, 18 ushtarakë të lartë, ish-gjeneralë në kohën e gradave, Enver Hoxha me firmën e tij i përjashtoi nga Ushtria, i internoi dhe i dënoi me burgime të gjata, mes tyre 3 të pushkatuar. Ja dhe skenari i përgjakjes së vitit 1974, ku Ushtria u vu drejtpërdrejt në përmasa të mëdha përballë pushkatimit, që Enver Hoxha e pagëzoi “korriku i puçeve”, sepse andej nga vendet afrikane në atë periudhë ishin bërë disa puçe ushtarake. Le të kthehemi pak më në retrospektivë. Në fillim të vitit 1971, u zhvillua Plenumi i 12 -të i partisë. Dy ishin problemet e atij plenumi: I pari kishte të bënte me fortifikimin e vendit; i dyti me krijimin e dy forcave frenuese e bllokuese dhe të atyre operative-goditëse. Mbi bazën e këtyre vendimeve që mori plenumi, Hysni Kapo, të cilin Enver Hoxha e quante komisar të Ushtrisë, i dërgoi disa udhëzime gjithë reparteve të Ushtrisë. Sipas tij, Instituti i Studimeve Ushtarake dhe kuadrot kryesorë të Ushtrisë, duhej të bazoheshin tek ato Udhëzime për të përmirësuar dhe përshtatur disa probleme teorike e praktike të stërvitjes së Ushtrisë.
Sipas atyre, Enver Hoxhës e Hysni Kapos, me zbërthimin e detyrave të plenumit të 12-të do të pasurohej Arti i pashkruar Ushtarak i të ashtuquajturës Luftë Popullore. Për të marrë udhëzime më konkrete, Beqir Balluku në gushtin e ‘71- shit shkoi në Pogradec për të takuar Enver Hoxhën, ku ky i fundit bënte pushimet verore. Mbi bazën e vendimeve të Plenumit të 12-të si dhe për ato që mendonte Enver Hoxha, Beqir Balluku mori orientimet se si duhej ngritur një grup pune me specialistë nga më të aftët që kishte Ushtria në ato vite, për të hartuar Tezat e Këshillit të Mbrojtjes. Midis të tjerave, Enver Hoxha e porositi dhe e udhëzoi Beqir Ballukun se, “kushteve që i ishin krijuar Shqipërisë, duhet t’i përgjigjeshin forma dhe mënyra më të përshtatshme të operacioneve dhe luftimeve.
Udhëzimet
Beqir Balluku me këto udhëzime “në mendje e në zemër”, i përcjellë me “përzemërsi” nga Enver Hoxha largohet nga Pogradeci dhe në Tiranë së pari u a thotë Hysni Kapos e Mehmet Shehut, se “çfarë kërkonte shoku Enver për Tezat e Këshillit të Mbrojtjes”. Ngritën dhe mblodhën grupin e punës Spiro Shalësin, Agron Çomon dhe Ilo Furrxhiun, të cilët do të punonin tezat. Këta dhe disa specialistë të tjerë ushtarakë të Institutit të Studimeve Ushtarake punojnë gjatë gjithë muajve korrik e gusht të vitit 1971 për variantin e parë të materialit mbi Ushtrinë. Për të përshpejtuar më tej punën në lidhje me këto materiale, Beqir Balluku me një urdhëresë cakton në grupin e punës edhe Vehbi Hoxhën, i cili punon gjatë muajit shtator dhe tetor të vitit 1971, ndërsa për të përpunuar materialin më tej nga ana teorikostrategjike, futi në grupin e punës gjatë muajit nëntor edhe Ernest Jakovën.
Pas punimit e ripunimit, materiali i dorëzohet Enver Hoxhës. Ka gjurmë për këto, ka shënime nga vetë dora e Enver Hoxhës, të cilat gjenden në Arkivin e Forcave të Armatosura. Me vërejtjet e bëra nga Enver Hoxha, materiali i kthehet përsëri grupit të punës, të cilët grumbullojnë literaturë dhe materiale plotësuese, që mbeti për gati një vit në “heshtje”. Përse? Këtë na e dëshmon ish-ushtaraku i lartë i këtij grupi pune, Ernest Jakova: “Në janarin e vitit 1972, data 5 apo 6 janar, jemi thirrur nga Beqir Balluku. Në atë takim ishin edhe Petrit Dume e Hito Çako. Ministri, Beqir Balluku, midis të tjerave na vë në dijeni se për materialin, veç vërejtjeve që kishte bërë për të udhëheqja e lartë, kishte disa vërejtje plus edhe Petrit Dume.”.73) Në fillim të vitit 1973 u ridhanë disa udhëzime. Këtë e shohim në një informacion që Ernest Jakova i dërgon Beqir Ballukut me nr. të sekretuar 0013, ekzemplari nr. 1, nr. i prot. 21, datë 3.02.1973. Ja çfarë i thotë Ernest Jakova zv.shef i Institutit të Studimeve Ushtarake në informacion Beqir Ballukut: “Sipas detyrës së vënë nga ju, këtë material po e ripunojmë unë dhe Spiro Shalësi në bazë të një plani më të zgjeruar, me synim për t’i dhënë materialit një trajtim dhe argumentim më të plotë, më të thelluar dhe më bindës”.74) Dhe më poshtë në informacion shkruhet: “Variantit të mëposhtëm ne mendojmë t’i japim një përpunim tërësor, duke u bazuar në kushtet dhe mundësitë tona”.75)
Informacionet
Në informacionin që përmendëm dërguar ministrit të Mbrojtjes Beqir Balluku, sqarohen edhe kapitujt që ishin duke u punuar, duke marrë si bazë vërejtjet që kishte bërë Enver Hoxha, Hysni Kapo, Mehmet Shehu si dhe ato të Petrit Dumes. Në informacion, grupi i punës nëpërmjet Ernest Jakovës, i pohon Beqir Ballukut edhe disa vështirësi që ato po hasin gjatë dhe në fund të informacionit jepet edhe harku kohor sipas kapitujve se kur do të bëhet përfundimi i materialit teorik, që grupi i punës e mendon në fundshkurtin e vitit 1973 dhe ai dorëzohet, dokumenti mban datën 23 shkurt të vitit 1973. Me të përfunduar studimin e materialit, Beqir Balluku me një shkresë 6 faqesh i jep porosi të tjera dhe i bën vërejtje Ernest Jakovës se qëllimi i këtij materiali teorik është zbërthimi i ideve të Enver Hoxhës, argumentuar ato në mënyrë teorike dhe praktike, me qëllim që të gjenden forma dhe metoda për t’i vënë në zbatim në kushtet e vendit tonë… “Të zbërthehen idetë e shokut Enver nisur nga një analizë objektive të një lufte eventuale e që ushtria jonë do të luftojë në kushtet e një supremacie absolute në armatim dhe njerëz, si dhe të jepen rrugët e një fitoreje të ushtrisë tonë mbi armikun”.77
Based on these instructions and remarks made by the Minister of Defense, the working group resumed the elaboration of the third version of the theoretical material. At the end of August 1973, the material was returned with only a few technical remarks and was elaborated again by the working group based on the remarks made by Enver Hoxha. Then, after its partial processing, before being sent back to Enver Hoxha, the Minister of Defense on November 8, 1973 addressed the Prime Minister, where he wrote, among other things: "I am sending you this short material on some defense problems in the fields, according to the instructions of comrade Enver given at the 12th Plenum. The material has also been seen by comrade Enver, who generally agrees. Please, let us also have your remarks, on the basis of which the working groups will work to develop it further from the theoretical and practical side".79) A parenthesis: The position that the Prime Minister holds on the active of the Party of Military Personnel developed in Durrës and in the Political Bureau, is made in the most insincere way because he denies acquaintance with the materials that he and Enver Hoxha call black theses and that "they were drafted by Beqir Balluku and his cronies to oppose the theses of the Defense Council and the Military Art of People's War, as well as the enlightened teachings of comrade Enver Hoxha".
And not only that, but Mehmet Shehu, perhaps more than anyone else, was informed in advance by Beqir Balluku about the timing of the launch of the material to Enver Hoxha and Hysni Kapo. In the manner of the “defendant”, Mehmet Shehu attacks Beqir Balluku as if he had prepared this material to “overthrow the popular power”. And the most inconceivable thing is that Enver Hoxha, in the discussions and accusations he directs at Beqir Balluku, plays the role of the “defendant” for everything related to the Theses of the Defense Council. With his hand on the material it is noted: “To be deepened in these directions… Enver (signature)”. When the working group considered the version of the theoretical material, which had been elaborated several times, complete, it was sent for approval and approval again to Minister Beqir Balluku, and then the complete material was sent for approval to Enver Hoxha, plus Hysni Kapo and Mehmet Shehu.
The 1500-page material "studied" by the Hoxha-KapoShehu trio, according to the dates it claims, arrived late at the Ministry of Defense, while the remarks as written on it were made orally in a meeting between Beqir Balluku and the "troika". When the theoretical material with the relevant remarks arrived at the ministry, the minister immediately ordered his secretary, Ndreko Çabeli, to send the material in full to all services and arms, to all the main chiefs of the Army. For this fact, in 1974, when Beqir Balluku was eliminated as Minister of Defense, the High Commands in the Army were accused of keeping this written communication secret and the material was labeled as "black materials".
Author, Executive Director, Institute for Security and Defense/Panorama
Lini një Përgjigje