FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Despite the violations discovered by the CEC's audit of political parties for 2024, experts emphasize that the findings are mostly formal, while calling for the drafting of a new law and the revision of the provisions of the Electoral Code.
The issue of finance continues to be the "Achilles' heel" for political parties.
On November 11, the State Election Commissioner reviewed the results of the audit of the financial reports of political parties for 2024 and imposed 91 administrative sanctions worth 50 thousand lek each.
Commissioner Ilirjan Celibashi explained in the decision that he found these political entities in violation of Article 23/4, point 1: "violation of the provisions on the financing of political parties by the person responsible for finances in the political party or the person responsible according to its statute is punished with a fine of 50 thousand to 100 thousand lek"
Despite the violations found, for political party experts, the auditing of political parties is deficient, as according to them not every expense is declared.
"Audit of the financial statements of political parties' income and expenses, although carried out by authorized accounting experts and/or by companies specialized in providing such services, are only formally accurate," said Zef Preçi, an economic expert and executive director of the Albanian Center for Economic Research.
"In reality, the situation is quite different and various estimates speak of other sources of undeclared or undeclarable income and expenses that reach levels dozens of times higher than those reflected in the balance sheet," he added.
Of the 135 political parties that have registered with the Tirana Judicial District Court, only 51 of them have submitted their financial report on time, 1 submitted it after the deadline, and 84 others have not submitted a financial report for 2024 to the CEC.
According to data made public by the Central Election Commission, even the parties that filed were found to be in violation. Among the sanctioned entities were some of the main political parties in the country, including the Democratic Party, Social Democracy and the Social Democratic Party.
"The auditor has found irregularities in the item **Buildings**, in Tangible Long-Term Assets: the amount of 17,514,683 lek recorded on 1.1.2024, for which the entity does not possess an ownership document as it is in process; depreciation has been calculated in the amount of 875,734 lek," reads the CEC report for the Democratic Party led by former Prime Minister Sali Berisha.
“Gjatë procedurave të auditimit nuk është arritur të merren evidenca të mjaftueshme dhe të përshtatshme në lidhje me plotësinë, ekzistencën dhe saktësinë e vlerës së tyre për shkak të mungesës së dokumenteve përkatëse”, shton relacioni.
Po kjo forcë politike, sipas audituesve, edhe në zërin e tatimit në burim “ka diferencë materiale, pasi është raportuar shifra në bilancin 2024, shuma 134.763 lekë që përfaqëson detyrimin e muajit dhjetor 2023”.
Forca e dytë që ka kryer shkelje gjatë raportimit të bilancit financiar, sipas KQZ-së, është Partia Socialdemokrate, e drejtuar nga Tom Doshi.
“Shuma e gjendjes së llogarive bankare sipas ‘statement’-it në 31 dhjetor 2024 nuk përputhet me shumën e raportuar nga partia në raportin vjetor,” shkruan KQZ.
“Për honoraret e dhëna personave që nuk janë regjistruar në listëpagesë nuk është llogaritur tatimi prej 15% të vlerës së dhënë”, sqaron ajo.
Për këto dy forca politike dhe për 4 subjekte të tjera specifikisht Partia Mendimi i Djathtë Liberal, Partia Aleanca Demokratike Shqiptare, Partia Komuniste e Shqipërisë dhe Partia Demokracia Sociale raportet e auditimit janë certifikuar me rezerva, duke u gjobitur me një shumë prej 50 mijë lekësh të rinj.
Audituesi ka konstatuar gjithashtu se Partia Komuniste e Shqipërisë nuk disponon llogari bankare zyrtare, pohon KQZ-ja, duke shtuar se kjo e ka bërë të pamundur verifikimin e transaksioneve përmes dokumentacionit bankar.
“Sipas deklarimeve, të ardhurat janë realizuar në formë cash nga anëtarësia, në shumën 530 mijë lekë, përmes një blloku mandat-arkëtimesh,” shprehet KQZ.
“Megjithatë, këto nuk janë identifikuar nga ana e audituesit, ndërsa mungesa e dokumentacionit justifikues për shpenzimet nuk mundëson vlerësimin me saktësi dhe siguri të ligjshmërisë së këtyre transaksioneve”, citohet në relacion.
Ndërkohë, për Partinë Ligj dhe Drejtësi, edhe pse nuk kishte dorëzuar raportin financiar, audituesi shprehet se “është kontaktuar me kryetarin e partisë, i cili ka deklaruar se partia është me status pasiv dhe nuk ka të ardhura dhe shpenzime”, ndaj edhe në raport kjo parti rezulton me bilanc zero.
Bashkë me Partinë Ligj dhe Drejtësi, bilanc zero kanë deklaruar edhe 9 subjekte të tjera, të cilat pohojnë se gjatë 2024-ës kanë pasur zero të ardhura dhe shpenzime. Në vendimin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve rezulton edhe një fakt tjetër: mos-auditim për shkak se nuk është pranuar që të paguhet audituesi.
Partia Balli Kombëtar, sipas KQZ-së, rezulton se ka refuzuar “të kryejë pagesën e shërbimit të audituesit ligjor” dhe në këtë mënyrë financat e saj nuk kanë kaluar në sitë.
Procesin e auditimit të financave e shikon me rezerva edhe juristi Rezart Kthupi. Ai tha për BIRN se ligji aktual është mburojë për partitë politike në rastin e shpenzimeve gjatë fushatave elektorale, pasi i detyron që të raportojnë vetëm 60 ditë para zgjedhjeve.
"It is necessary to draft a special law, or alternatively to review the provisions of the Electoral Code regarding the financing of political parties on the one hand, and on the other hand to draft a new law on political parties, which, among other things, would also create the legal conditions in which the deregistration of political parties could be done even at the request of the entities that have the duty to control them, such as the CEC and Taxes," says Kthupi.
Economic expert Zef Preçi also believes that the law needs to be amended, at least for the part regarding party auditing.
"The audit should be carried out by the external audit (KLSH), also due to the fact that parties benefit from public funds (parliamentary parties) and thus increases the security in respecting audit standards," he concluded./ BIRN
Lini një Përgjigje