FLASH
Shkruar nga Pamfleti
By decision of the Commission for Deportation - Internment, under the Ministry of Interior, I was deported from Tirana and interned in the village of Bilçë in the district of Berat. Berat was a classic area for internment, because even a single policeman, stationed at a bridge, as the only crossing that connects Berat and Skrapar, with the rest of the country, controls every movement. During the time of the Kingdom, the communist Qemal Stafa was also interned there with other opponents of the Monarchy. But Communism had massiveized the exile, which started with 5 (five) years of punishment and lasted for decades, even, in most cases, the whole life, until eternity!
The moving space was limited to one kilometer. I worked in tree removal, to open new hilly lands. I lived in a room on the ground floor, in half darkness and full of humidity, with a broken door and window. The mice were understandably playing in my room. The room was very old, because it was an old building and looked more like a cattle shed.
I covered my head with a blanket, even in the heat of summer, for fear of being scratched or bitten by rats. The books of my library were their favorite "game", since they were placed on the floor, in circular cartons.
A residential building was under construction. A room, without a kitchen, was planned for me; room and kitchen for the family of the former admiral of the Albanian Navy, Teme Sejko, and two rooms and a kitchen, for the former first partisan of the Shkodra war, the former general, the former "Hero of the People" of Albania, the Vuthnjan mountaineer - Sadik Bekteshi, family interned.
The course of events disrupted the original plan for the population of this building. I was the first to be arrested and sentenced to political prison. Then the former director of the Political Directorate of the Press in the Ministry of Defense, former lieutenant general Sadik Bekteshi, was sentenced to 25 years in prison and, later, we would meet in the "Leather Shop", as the locals called the prison. of Burrell.
Since from there the hopes of freedom were illusory utopias and a common pit-grave, "the neck of a cherry", inside the prison enclosure, awaited, for eternal shelter, the shackled inhabitants of this wretched prison.
Violence against the Sejko family, violence against Chameria
Politics punished the Sejko family even more severely. Teme Sejko was from Filati i Chameria and his family was persecuted and driven out by the Greek government gangs in 1945. Teme, a smart, energetic young man excelled in military studies and patriotic loyalty, climbed the career ladder, became the first Rear Admiral of the Albanian Military Fleet.
Në vitet `60-ta, me gjyqin montazh, tipik stalinist, kinse, në lidhje spiunazhi me Flotën e VI-të Amerikane, arrestohet në grup dhe ekzekutohet me dajak e torturë. Familja jetonte në Tiranë. Bashkëshortja ishte motër e të vetmit vëlla korçar, dëshmor i luftës. Ajo, me dy djemtë, Edmondin dhe Sokolin, u internua në Berat. Prindërit e saj të moshuar, ndonëse nuk kishin fëmijë të tjerë, shkuan pas vajzës, për të jetuar së bashku.
Djali i vogël, Sokoli, u akuzua për tentativë të djegies të Kombinatit të Tekstilit “Mao Ce Dun” në Berat! Një vajzë 16 vjeçare, paska ndez një deng pambuku, në një qoshe të korridorit në hyrje të fabrikës. Dhe, këtë, gjasmë, e ka bërë me porosi të Sokolit! Dhe, dihet se sa “shpejt”, digjet pambuku!! U organizua një gjyq farsë. Pjesëmarrja e familjes Sejko në gjyq u kushtëzua, vetëm nëse e ëma e Sokolit të akuzuar, do ta mohonte djalin në sallën e gjyqit!
Por, ajo ishte nënë e shkolluar dhe dinjitoze. “Dua ta dëgjoj procesin gjyqësor dhe nëse bindem për fajësinë e djalit, do ta mohoj pa hezitim”, – u tha ajo pushtetarëve të këtij procesi gjyqësor të montuar. Ky kusht nuk u pranua nga gjykata! Sokoli u dënua me vdekje – pushkatim, me motivacionin “sabotim të ekonomisë socialiste”!
21 vjeçari Sokol Sejko, në sallën e gjyqit, mohoi, madje në tërësi, akuzën e bërë dhe denoncoi Sigurimin e Shtetit dhe Partinë për gjyqin e montuar, me qëllim të shuarjes të familjes Sejko. Dhe, kërkoi nga familja një kostum, për të vdekur i bukur. Dy javë pas dënimit,
Sokoli u ekzekutua në shpatet e Ullishtës të Beratit. Personi që e kishte varrosur, humbi lirinë më vonë, i tregoi të vëllait, Edmondit, zonën e varrimit, por jo edhe vend-varrin, sepse i ekzekutuari, duhej të ishte “vulë-humbur”, madje përjetësisht!
Vetëvrasja e nënës të vëllezërve Sejko
Zemra e nënës nuk e përballoi ekzekutimin e djalit të pafajshëm. Përgjatë një nate dimri pa gjumë, ajo shkruajti disa letra dhe ua hodhi, poshtë dyerve, disa familjeve të internara në qytetin e Beratit, duke denoncuar gjyqet dhe dënimet e kurdisura për bashkëshortin Teme Sejko dhe djalin Sokolin. Dhe, duke u gdhirë dita e re, e veshur në kostum, xhaketë e pantallona, u hodh, me kokë poshtë, nga ballkoni i katit të 5-të të banesës të saj, duke i dhënë fund jetës.
Asaj nate djali i madh, Edmondi, ishte mysafir ke halla në Plug të Lushnjes, ku ishte e internuar familja e çamit Rexho Plaku, ish-komandant i çetës partizane “Çamëria”, i dënuar dhe i ri dënuar me burg politik dhe, pas më shumë se dy dekadave vuajtjeje, vdiq në burg.
Edmond Sejko udhëtoi, në mëngjes, me autobusin e parë të linjës Lushnje-Berat. Zbriti me nxitim për të marrë rrobat e punës dhe trastën me bukë. Por, oficeri i Sigurimit, i cili e priste atë, i pushtoi krahun, duke i thënë: “Edmond, eja me mua, se kemi pak punë në Degën e Brendshme (polici)”!
Në hyrje të stacionit policor, një zyrtar tjetër i drejtohet: “Edmond Sejko, në emër të popullit jeni i arrestuar”! Pyetja e parë e hetuesit për Edmondin ishte: “Pse bëri vetëvrasje nëna jote”? Kjo ishte shokuese për Edmondin, i cili po e mësonte vdekjen e nënës nga hetuesi.
Dhe, e besoi lajmin, sepse qe në zbritje nga autobusi atë e kishin parë me shumë kureshtje qytetarët e shumtë, ngaqë kishin mësuar për vetëvrasjen e bashkëshortes të Teme Sejkos, përkatësisht, nënën e vëllezërve Edmond dhe Sokol Sejko. Ishte mëngjes i hershëm dhe shumësia e njerëzve, nxitonin për në vendet e punës.
Trajtimi çnjerëzor në birucë dhe njohja me Edmond Sejkon
Ishte dimër, bënte shumë ftohtë. Mua më kishin zhveshur pallton, xhaketën, trikon, nën këmishën dhe më kishin lënë vetëm në pantallona dhe këmishë, pa çorape, në çimento. Biruca (qelia) ishte e nëndheshme, me lagështirë tej norme dhe thonin se është i vetmi burg, që i ka mbijetuar shekujt, ka mbetur në funksion “që nga koha e turkut”.
Biruca ku-tërbonte urinë dhe pluhur duhani të staxhionuar, të shtresuar. Ishte errësirë e gjithmonshme. Një gjysmë batanije e grisur dhe e pistë, të cilën polici ma jepte në orët e vona të natës dhe ma merrte ende pa u gdhirë mirë, nuk arrinte të mbulonte, as për së afërmi trupin tim. Për shtatë muaj hetimi asnjë dush, asnjë mundësi pastrimi e higjiene elementare personale. I vetmuar dhe fort i uritur, por më shumë i mërdhirë.
Pas dënimit, në një birucë, qeli, më bashkuan me Edmond Sejkon. Prisnim transferimin në burg tjetër, për vuajtjen e dënimit. Edmondi ishte bukurosh dhe thonin se është kopje e të atit, në rini të tij. Kur mësoi prejardhjen time, u hap i tëri dhe më foli lirshëm për tragjizmin e familjes së tij.
“Më dhimbsën gjyshërit, si do ta përballojnë humbjen e vajzës së tyre, të nënës time? Janë të moshuar dhe të sëmurë. Nëna ishte shpresa e vetme, e pleqërisë së tyre. Tani më shumë do të vuaj për gjyshërit e gjallë, se sa për prindërit dhe vëllanë tmerrshëm të vdekur”, – rrëfeu dhimbshëm e përvajshëm Edmond Sejko.
Ridënimi i Edmondit, në burgun e Spaçit, duke qenë ende në vuajtje të dënimit fillestar, për ta ngritur kuotën e dënimit të tij në 18 vjet burg, na sjell ndërmend fjalët e vëllait të vogël, Sokolit, drejtuar gjyqit komunist se; “Qëllimi juaj është shuarja e familjes Sejko”. Ndërkohë, xhaxhai i tyre, Taho Sejko, i lodhur nga presioni dhe provokimet e Sigurimit të Shtetit, bëri vetëvrasje në Shkodër.
Dhënia dhunshëm e shtetësisë çamëve, krye-tradhti kombëtare
Në vitin 1945, ishte nacionalizmi i shfrenuar grek, ai që i përzuri çamërit nga trojet e tyre stërgjyshore, me pretekstin që kishin bashkëpunuar me fashizmin, kundër Greqisë, gjë që nuk është e vërtetë.
Në vitin 1952, ishte Enver Hoxha, i cili, me dekret të veçantë, ua dha shtetësinë shqiptare dhunshëm dhe nuk i lejoi të kthehen në vatrat e tyre, në Çamëri, Greqi, edhe pse Qeveria greke, tashmë, në përbërje të re, u bëri thirrje për kthim kolektiv, të gjithë shtetaseve të saj, të refugjuar përdhunshëm, në përfundim të Luftës së Dytë Botërore. Edhe pronat e tyre ishin regjistruar dhe tapitë e tyre ishin ruajtur.
Dhënia e dhunshme e shtetësisë shqiptare çamërve të përgjakur dhe të përzënë, nga trojet e tyre, nën tytat e armëve dhe të bajonetave, duke i dhënë legjitimitetin qeverisë greke, për heqjen e shtetësisë greke, ishte dhe mbetet krye-tradhtia kombëtare e Enver Hoxhës dhe e udhëheqjes së partisë së tij kriminale.
Dhe, kjo krye-tradhti mbetet përjetësisht krim kombëtar dhe kupolë maje, e tradhtive seriale të komunistëve shqiptarë, në dëm të çështjes shqiptare. Çuditërisht, komunistët shqiptarë, kudo qofshin ata, iu ngjitën, si bajga këpucëve, ideologjisë së mykur dhe regresive sllaviste – staliniste.
Miqësia e dëlirë me dr. Beniamin Çettën
Me auto-burgun e koracuar udhëtuam për në burgun “kaush” të Tiranës. “Kaush” emërtoheshin dhomat e mëdha, me shtretër-dërrasash, të ngjitura njësh, trekatëshe, hipje me shkallë, në të dy anët e dhomës, me një rrugicë në mes. Aty bëhej grumbullimi i të burgosurve, nga e gjithë Shqipëria, për t`u shpërndarë në 11 burgjet-kampe të vendit dhe në burgun skëterrë të Burrelit, ky i fundit, i destinuar, i përcaktuar për të dënuarit e kuadrove të lartë politikë e ushtarakë, si dhe stoikët, të qëndrueshmitë, të pabindurit, të papërmirësueshmitë.
Kjo kategori, por edhe ish-kuadrot e lartë, zakonisht, duhet t`i linin kockat brenda rrethimit të burgut, në “bythë të qershisë”, në një gropë-varr, ku shumësia e trupave, ka bërë të pamundur identifikimin e kufomave, nismë e provuar në kohë të demokracisë. Numri i të burgosurve në burgun e Burrelit, ka qenë i kufizuar, nga 80 deri në 100 të dënuar, shumë syresh të ri dënuar, përgjatë vuajtjes të dënimit të parë, me qëllimin e vetëm: për të mos e gëzuar lirinë kurrë!
Aty gjetëm kardiologun, specialistin e sëmundjeve të zemrës, i mirënjohur jo vetëm në rrethin e Durrësit, por edhe më tej në Shqipëri, mirditorin, Dr. Beniamin Çetta, vëllai i profesorit tonë të nderuar, Anton Çetta. Ai ishte dënuar me grupin e madh të pacientëve të tij çamër, madje të gjithë me akuzën klishe “të agjitacionit dhe të propagandës kundër partisë dhe pushtetit popullor”, duke u “shpërblyer” me nga një dhjetëshe. Ishin, kryesisht, pleq. Dhe, pleqëria ua kishte shtuar mallin dhe plasë zemrën për vendlindjen e tyre, Çamërinë e begatë dhe hyjnore.
Dr. Beniamin Çetta, even though he had passed all 45 years, was still not married. He lived with his mother and aunt, both elderly and with health problems. And, the doctor was more upset about the two lonely old women and impossible for personal services, than about his handcuffing. In the prison of Tirana, we became friends with Dr. Benjamin. He was loving, sincere, very polite, modest and very humane.
I asked him, why was he late for the wedding?! "Being single, I had more opportunities to take care of my mother and aunt and this burden, I don't want this for my daughter-in-law", the doctor told me, not without regret. This reminds us of the holy book "Bible", where it is written that the Catholic religion does not prohibit the marriage of priests, but being eternally single, priests have more time to dedicate themselves to religion, the church, believers, God.
In 1990 Dr. Benjamin asked me to help him make a visit to Germany and meet his older brother, Anton. By now, I was an asylum seeker in Germany. I informed the Professor about the request of my brother, Beniamin, who thanked me and promised that "we will see each other soon" and adding that I would not do anything for Beniamin without meeting him.
Professor Çetta came to Germany, met me, we talked and I informed him about dr. Ben, as we called him in prison. But, He ordered me to tell Dr. Benit that; "He has to wait some more time and I will arrange a visit to Kosovo, because the other family also wants to see him". And that's how it happened./ Memorie.al
Lini një Përgjigje