FLASH
Shkruar nga Pamfleti
How many things remain unknown! How many things time successfully buries for decades! In June 1961, the Soviets withdrew submarines and ships from the military base of Vlora, but they could no longer gather their wits. They see themselves lost, feel irritated, unappreciated and finally put down the plan of conquering Albania. A military plan of invasion, with attack by sea and land.
An invasion that had to be carried out before September 1, 1962. A plan that was rejected not only by Romania, but also by Josip Broz Tito, in the moments of the coronation. But fortunately, even a plan remained on paper, due to the missile crisis in Cuba, a commitment that seems to have nullified the plan for the invasion of the disobedient Albanian state. These "jewels" are kept in the secret archives of the army of the former Soviet Union.
Enveri - Zhukovit: In Vlora, the Soviet defense line
In the talks about the construction of the Vlora military base, Enver Hoxha has shown himself to be very optimistic. The Minister of Defense of the Soviet Union, Marshal GK Zhukov, who visited Albania in October 1957, in his telegram sent to the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union (25.10.1957), wrote that Enveri had this enthusiastic reaction in the negotiations for base of Vlora: "We would like today, here, in this narrow circle, on behalf of the Central Committee of the Party of Work of Albania and the government, to make the proposals for the Military-Naval Base in Vlora.
We appreciate that the Mediterranean Sea has a great value in terms of the strategic point of view of our socialist camp, because the Sixth American Fleet and other important forces of the NATO countries operate in it, which are definitely directed against the Soviet Union and our socialist camp. Albania, being part of the social camp, is located on the shores of the Adriatic and this is of great importance. Starting from here, the Central Committee of the Labor Party of Albania, asks the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union, and the Soviet Government, to turn the base of Vlora into the most powerful military-naval base for actions to the NATO naval forces in the Mediterranean.
We think that the first line of defense of Odesa and Sevastopol should be built here, here, on the Adriatic coast. A positive decision, for the return of the base of Vlora, to a powerful military-naval base, is a dream of our Albanian people and is to be awaited with enthusiasm. For all practical matters related to this proposal, we will agree in advance. We beg you, Comrade Zhukov, to send this request of ours to the attention of the Central Committee of the Communist Party of the Union of Soviet Socialist Republics. A favorable decision on this issue will have a positive impact on our relations with Yugoslavia, which should then take Albania into consideration."
Soviet archives: Albanians tried to take all 12 submarines!
"In Moscow, Hoxha and Mehmet Shehu, the head of the Albanian Government, gave fiery anti-Khrushchev speeches. They were attacked by the leader of the Polish communists, Gomulka, who struck the anti-Marxist core of the Albanian leaders. Immediately after him, other leaders appeared in defense of Khrushchev, so Hoxha and Shehu, without waiting for the end of the meeting, traveled to Tirana. They never set foot in Moscow again. When there were invitations, they sent the secretary for ideology, Ramiz Alia. In the summer of 1961, after seeing the leader of the Albanian delegation, Ramiz Alia, in the line of guests, Khrushchev, who was not distinguished for eloquence, addressed him loudly: "Soon, Comrade Enver Hoxha, will send to your country, the trousers ".
From that day on, not even the secretary for ideology started coming to meetings. But despite the disagreements between the leaders of the Soviet Union and Albania, those between the sailors in 1960, continued to remain good. As Rear Admiral Zagrebi remembers, throughout the year 1960, our soldiers, mainly sailors, worked with the Albanians very friendly and there was no conflict. The port of Durrës was expanded, military facilities were completed, for the support of ships and anti-landing defense of the coast. At the end of 1960, the Soviet Navy gave the Albanians, according to the agreement, four submarines, "C-241", "C-242", "C-358" and "C-360" as well as the floating base "Vladimir Nemčinov". ".
The leaders of the Albanian fleet and the officers of the Headquarters of the Armed Forces of Albania took part in the handover ceremony in the Bay of Vlora, bringing with it an unusual triumph. But even after the submarines were given, according to the request of the Albanians, our officers and commanders continued to teach the Albanians and go out to sea with them. Diving and maneuvering of submarines was carried out under the full supervision and control of our specialists. Meanwhile, 17 units of coastal missiles were expected to be installed in Albania, but the interruption of political relations interrupted everything.
Situata u përkeqësua kur nga 13 deri në 20 shkurt të vitit 1961, në Tiranë u mbajt Plenumi i Komitetit Qendror të PPSh-së. Vendimet e tij në këtë kohë, mbetën të panjohura për marinarët tanë, por thelbi u mësua gjithsesi. Në Vlorë mbërriti ministri i Mbrojtjes, Beqir Balluku, dhe bëri një mbledhje të mbyllur të aktivit të partisë së Flotës Luftarake Detare Shqiptare. Marinarët tanë kishin shumë miq ndër kolegët shqiptarë edhe mes oficerëve, dhe shpejt u mësua se Balluku në këtë mbledhje, kishte mallkuar Hrushovin dhe udhëheqjen sovjetike, duke i akuzuar për revizionizëm, mungesë dëshire për të ndihmuar Shqipërinë, dhe të tjera të ngjashme.
Ai kishte dhënë detyra që të ndërpriteshin çdo lloj marrëdhëniesh me instruktorët sovjetikë, mbajtjen larg të atyre nga nëndetëset që tashmë u ishin dhënë shqiptarëve, të ndërprisnin çdo lloj kontakti me ekuipazhin e anijeve sovjetike. Veç këtyre, Balluku kishte kërkuar që të mos lejohej dalja e anijeve tona nga Baza e Pasha-Limanit, madje kishte dhënë urdhër, që për të realizuar këtë, të përdoreshin bateritë e topave bregdetarë. Situata nisi të bëhej katastrofike. Përpjekja për të zbutur këtë situatë përmes ndërhyrjes së Traktatit të Varshavës, rezultoi edhe më fatale dhe çoi në përshpejtim të ndarjes finale, pasi shqiptarët i frikësoheshin ndërhyrjes së armatosur të Bashkimit Sovjetik në vendet e demokracive popullore.
Në mbledhjen e vendeve pjesëmarrëse në Traktatin e Varshavës, në mars të vitit 1961, Marshalli Greçko kërkoi me insistim që baza e Vlorës, të kalonte në mënyrë të padiskutueshme nën komandën e forcave të Traktatit të Varshavës. Por shqiptarët e hodhën poshtë këtë kërkesë, edhe pse vendeve të tjera anëtare u ishte marrë ndërkohë ky vendim. Në të njëjtën kohë në Tiranë, shkuan zv/ministri i Punëve të Jashtme, N. P. Firjubin, zv/shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Sovjetike, Gjeneral Armate A. I. Antonov dhe zëvendësi i komandantit të Shtabit Qendror të Marinës, Admirali N. D. Sergejev. Qëllimi i tyre ishte që të merreshin vesh me shqiptarët, që baza e Vlorës t’i nënshtrohej komandës së forcave të Traktatit të Varshavës.
Por shqiptarët qëndruan në të tyren, duke shpjeguar se nuk u nënshtrohen vendimeve të komandës së Traktatit të Varshavës. Pa arritur asgjë në synimet e tij, Firjubini u kthye mbrapsht, bashkë me gjeneralët e tij. Rrethanat u acaruan dhe më, kur me vendim të gjeneral-kolonelit A. M. Adrejev, që kryesonte grupin e këshilltarëve tanë në Shqipëri, nisi evakuimin në Bashkimin Sovjetik, të familjeve të oficerëve tanë. Në të njëjtën kohë më e nevojshme, ishte të zgjidhej çështja e Brigadës së 40 të anijeve tona të dislokuara në Shqipëri, pasi udhëheqësit shqiptarë, nisën të paraqisnin të drejtat e tyre edhe mbi tetë nëndetëset e tjera, madje mbi të gjithë strukturën e bazës, bashkë me mjetet ndihmëse. Për zgjidhjen e problemeve të lindura, dërguan ish-komandantin e njësisë 40, kundër admiralin C. G. Jegorov. Por shfaqjen e tij shqiptarët e pritën shumë keq.
Enver Hoxha, në kujtimet e tij, e paraqet atë si një fabrikë helmi: “Revizionistët sovjetikë dërguan në Tiranë edhe një kundëradmiral. I gjithë grupi përbëhej nga oficerë të Zbulimit, të dërguar te ne për të organizuar trazira, sabotazh dhe veprimtari diversioniste në bazën e Vlorës”. Dhe e gjithë veprimtaria armiqësore e Jegorovit, përmblidhej në faktin se ai duhet të drejtonte operacionin e kthimit të tetë nëndetëseve tona, në bazën e tyre në Balltik. Shqiptarët përherë e më shpesh, nisën të shkonin te kërcënimet për përdorimin e forcës, në gjysmën e parë të majit të vitit 1961. Kështu në momentin kur në gjirin e Vlorës, hyri anija transportuese sovjetike “Çiaturi”, mbi të u drejtuan topat dhe u inspektua nga pala shqiptare.
Dërgohet në Vlorë, komandanti i Flotës së Detit të Zi
Incidentet u shpeshtuan dhe në fund të muajit maj të vitit 1961, komandanti i Flotës së Detit të Zi, admirali V. A. Kasatonov, mori urdhrin të shkonte në Vlorë, për të organizuar nxjerrjen nga Shqipëria të nëndetëseve dhe bazës sonë lundruese. Ai doli nga Sevastopoli me kryqëzorin “Mihail Kutuzov”, nën shoqërimin e dy torpedinerëve dhe tankerit “Briri i artë”. Teksa kalonte në ngushticën e Bosforit, Kasatonovit i dërguan telegram me urdhra të reja, që thoshin se ai duhet t’i kthente anijet mbrapsht në bazë, veç tankerit. Sepse Shqipëria kishte urdhëruar, ndalimin e futjes së anijeve tona në ujërat e tyre territoriale.
Kështu që Kasatonov, u detyrua të fluturonte për në Shqipëri që nga Moska, ndërkohë që një grup i oficerëve të Flotës, vazhduan udhëtimin me “Bririn e artë”. Në momentin e mbërritjes së tankerit në bazën e Vlorës, Kasatonovi, kishte mbërritur gjithashtu. Pasi mbërriti në Vlorë, Kasatonovi ngrit flamurin e vet në bazën lundruese “Viktor Kotelnikov” dhe menjëherë thirri në mbledhje, kundër admiralin A. V. Zagrebin, Jegorovin, kapitenin e Rangut të Parë, P. P. Kulika, – këshilltarin e drejtuesit të Shtabit të Flotës Shqiptare, komandantët e bazës lundruese dhe nëndetëseve, këshilltarët dhe instruktorët e anijeve, etj.
Komandanti urdhëroi që menjëherë të niste përgatitja për largimin drejt Sevastopolit dhe për në Balltik. Një vëmendje të veçantë ai i kushtoi përgatitjes për largimin, duke i parandaluar shqiptarët që të hidhnin duart mbi anijet tona të flotës ndihmëse, tankerëve, cisternave etj. Baza lundruese “Kotelnikov”, mori urdhër që të qëndronte në spirancë në gjirin e Vlorës, ndërsa tetë nëndetëset, u kapën në anët e saj. Kasatonovi e dërgoi Zagrebinin në Tiranë, për të miratuar planin e zhvendosjes tek ambasadori sovjetik I. V. Shikin dhe tek gjenerali A. M. Andrejev.
Plani mori miratimin e plotë të tyre. A. M. Andrejev dhe A. V. Zagrebin, i bënë vizitë ministrit shqiptar të Mbrojtjes, Beqir Balluku, dhe e njoftuan atë për vendimin e Qeverisë Sovjetike, për të dërguar anijet në Bashkimin Sovjetik. Por që të informohej komandanti i Flotës Shqiptare, nuk u bë e mundur edhe pse këtë preferoi ta bënte personalisht Kasatonovi. Kërkesës për takim me kundër admiralin Teme Sejko, shqiptarët iu përgjigjën se ishte e pamundur, pasi admirali ishte i zënë. Por shpejt u sqarua, se Sejko ishte arrestuar, bashkë me një grup oficerësh të Marinës. Ai u akuzua për komplot, për të përmbysur udhëheqjen politike të Shqipërisë. Sejko u pushkatua.
Nën tytat e topave që neve u kishim dhuruar dhe kërcënimit të vendosjes eventuale të minave, 8 nëndetëset dhe baza lundruese “Viktor Kotelnikov” dolën nga gjiri i Vlorës. Në krye, në një anije lufte, doli zv/komandanti Kozllov, me qëllim që të mësonte nëse ishte e lirë ngushtica mes ishullit të Sazanit dhe gadishullit të Karaburunit. Pas eksplorimit, nisi lëvizjen dhe pjesa tjetër e varganit. Më 8 qershor 1961, pasi kishte përmbushur misionin që i kishin besuar, Vladimir Afanasjeviç Kasatonov, braktisi Shqipërinë, duke lundruar me tankerin “Briri i artë”.
Në Detin e Zi, ai kaloi në kryqëzorin “Kubishev”, ku u prit me përzemërsi nga V. V. Mihailin. Vladimir Afanasjeviçi, i tha atij se shqiptarët, nuk patën guxim të përdornin forcën, gjithsesi ata ishin bërë gati për këtë. Siç kujton Mihailin: komandanti dukej shumë i lodhur, edhe pse nuk e jepte veten. Porositi një dush të ngrohtë, një gotë vodkë dhe urdhëroi të mos e zgjonin, deri sa të mbërrinin në Sevastopol, ku e priste S. G. Gorshkovi. Së bashku, ata duhet të hartonin një raport për udhëheqjen dhe të përpunonin kërkesa, për veprimtarinë e mëtejme.
Në Kongresin e Katërt të Partisë së Punës së Shqipërisë, u deklarua se ishte zbuluar një komplot i udhëhequr nga komandanti i Flotës, kapiteni i Rangut të Parë, Teme Sejko. Në këtë kohë udhëheqësit e shteteve pjesëmarrëse në Traktatin e Varshavës, deklaruan qëllimin e tyre; “të dërgonin në Shqipëri një komision specialistësh të Traktatit të Varshavës për verifikimin e pretendimeve për komplot”. Por reaksioni i Qeverisë shqiptare, ishte i ashpër: asnjë komision, asnjë kontakt. E gjitha kjo në fund të fundit, çoi në prishjen e pashmangshme. Në Kongresin e XXII të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, Hrushovi publikisht sulmoi Partinë e Punës të Shqipërisë, duke e akuzuar atë për armiqësi në drejtim të Partisë Komuniste sovjetike. Në dhjetor të vitit 1961, Shqipëria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Bashkimin Sovjetik.
Ramiz Alia, si e krahasuan me pantallonat e Enverit?!
The former First Secretary of the Labor Party and at the same time the former president of the country, Ramiz Alia, during an interview, has confessed an unusual clash with Nikita Khrushchev, the head of the Soviet Communists. The event took place in the hall of a meeting of the heads of states of the so-called "people's democracies", held in Moscow, in the middle of 1961, which would have at its center the construction of the Berlin Wall. According to Ali's confession, Khrushchev was irritated when he saw her in the seats reserved for Enver Hoxha, the head of the Albanian Labor Party and the head of the Government, Mehmet Shehu.
Arguing that the Albanian delegation did not have the right status, Khrushchev attacked Ramiz Ali with harsh words, and this became the reason for not starting the talks. Even Khrushchev and the others leave to another environment, waiting for the Albanian delegation to leave the hall altogether. This is the story, but the most famous joke from it, taken from the mouth of Nikita Khrushchev, has remained unknown to Albanians even though it circulated in the political circles of the time and was printed in the print media. Even Alia himself, during his interview, did not mention it, perhaps because Khrushchev's joke in his address is very offensive.
This is how Mihail Yakovlevich, one of Khrushchev's translators, describes that situation. "...the First Secretary of the PPSh, Enver Hoxha, was invited to this meeting. This one, it seems, was afraid of criticism, instead of him he had sent the substitute to this meeting. But Khrushchev opened the meeting with the question about the status of the Albanian delegation. The fight started. Khrushchev proposed that the delegation be considered unauthorized, to decide on various issues, because it was a meeting of first secretaries and not a friendly meeting. On their part, the representatives of Albania declared that they had the right power and official authorization of their leadership to solve all the issues that would be raised in this meeting.
Khrushchev answered clearly that he was not at all satisfied with Enver Hoxha's position, as he literally: "today he can send his substitutes, tomorrow he can send his driver, and the day after tomorrow he will hang our pants on our backs the chair". After these words, Hikita Khrushchev suggested the Albanian delegation to leave the meeting hall. But they ignored him. Khrushchev called a break, everyone left. Only the Albanian delegation remained. The lights went out, the cleaners arrived, but the representatives of Albania remained in their seats. So Khrushchev and the others had to gather in a nearby hall. Anyway, at this point, the Albanians abandoned the meeting."/ Memorie.al
Lini një Përgjigje