FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The American Chamber urges the Government to take immediate measures for the stable and reliable operation of e-Albania, especially for business-critical services, including independent security audits, improvements in ICT procurement, and transparent incident management mechanisms...
The American Chamber of Commerce in Albania has reacted with a statement on the state of digital government systems such as e-Albania, emphasizing that recent problems in their functioning are creating concrete risks for business and data security.
AmCham appreciates the Government's investments in the digitalization of public services and the development of the e-Albania platform, considering it a step towards modernizing the administration and improving services for citizens and businesses.
At the same time, the American Chamber underlines that managing highly sensitive data without regular audits, updated security measures, and compliance with international standards creates serious risks to economic stability, business continuity, and national security.
The main concern is related to the reactions of its members following developments involving the National Agency for the Information Society. According to reports, some e-Albania services are operating unsteadily, with frequent outages, delays, access restrictions during busy hours and unpredictable performance, directly affecting the daily activity of businesses.
“ AmCham expresses particular concern regarding the ongoing feedback received from its members following recent developments related to the AKSHI. According to members’ reports, some services of the e-Albania platform are currently operating unstably and do not meet the operational needs of businesses and citizens. These concerns include service interruptions, delays, limited access during busy hours, and unpredictable system performance, which directly impact the disruption of normal business activity ,” the statement said.
AmCham emphasizes that these problems prevent companies from fulfilling regulatory obligations, providing services to customers and developing normal operations. This aspect takes on particular importance since a significant part of its members operate in the information and communication technology sector, have international certifications and some of them also provide services to institutions of the United States Government.
The statement also raises concerns about the way public procurement is conducted in the ICT sector, which, according to the American Chamber, harms fair competition, increases risks in the use of public funds, and exposes sensitive data of institutions, businesses, and citizens.
Referring to practices in the United States and advanced economies, AmCham emphasizes that companies involved in sensitive government systems are subject to strict audits, security clearances, and financial controls to ensure transparency and the protection of public funds.
“Such disruptions have a tangible and immediate negative impact on the ability of companies to meet regulatory obligations, serve customers, and conduct daily operations. This concern is particularly important for AmCham, as the Chamber represents a significant number of member companies operating in the Information and Communications Technology (ICT) ecosystem and related sectors. Many of these companies are internationally certified, implement high security and regulatory standards, and some of them are fully vetted and authorized to provide services to the United States Government. However, despite this strong domestic and international experience, AmCham members report ongoing concerns regarding public procurement processes in the ICT sector. These concerns undermine fair competition and the effective use of public funds, while increasing the risks associated with the management and protection of highly sensitive data,” the announcement further states.
The American Chamber urges the Government to take immediate measures for the stable and reliable functioning of e-Albania, especially for business-critical services, including independent security audits, improvements in ICT procurement, and transparent incident management mechanisms. AmCham expresses its readiness to cooperate with institutions, providing expertise and international practices to strengthen governance and data protection.
The full statement from the American Chamber of Commerce:
The American Chamber of Commerce (AmCham) appreciates the efforts and public investments of the Government of Albania in the digitalization of public services, including the development of the e-Albania platform, as an important step towards modernizing the administration and improving services for citizens and businesses. However, given that government digital systems manage highly sensitive data, the lack of auditing, security, and continuous updating in accordance with international standards poses serious risks to economic stability, business continuity, and national security.
AmCham shpreh shqetësim të veçantë në lidhje me reagimet e vazhdueshme të marra nga anëtarët e saj pas zhvillimeve të fundit që lidhen me AKSHI-n. Sipas raportimeve të anëtarëve, disa shërbime të platformës e-Albania aktualisht funksionojnë në mënyrë të paqëndrueshme dhe nuk përmbushin nevojat operacionale të bizneseve dhe qytetarëve. Këto shqetësime përfshijnë ndërprerje të shërbimeve, vonesa, akses të kufizuar gjatë orareve të ngarkuara dhe performancë të paparashikueshme të sistemit, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në ndërprerjen e aktivitetit normal të bizneseve.
Ndërprerje të tilla kanë një ndikim të prekshëm dhe të menjëhershëm negativ në aftësinë e kompanive për të përmbushur detyrimet rregullatore, për t’u shërbyer klientëve dhe për të zhvilluar operacionet e përditshme. Ky shqetësim është veçanërisht i rëndësishëm për AmCham, pasi Dhoma përfaqëson një numër të konsiderueshëm kompanish anëtare që operojnë në ekosistemin e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit (TIK) dhe sektorë të lidhur me të. Shumë prej këtyre kompanive janë të certifikuara ndërkombëtarisht, zbatojnë standarde të larta sigurie dhe rregullatore, dhe disa prej tyre janë të verifikuara plotësisht dhe të autorizuara për të ofruar shërbime për Qeverinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Megjithatë, pavarësisht kësaj eksperience të fortë vendase dhe ndërkombëtare, anëtarët e AmCham raportojnë shqetësime të vazhdueshme lidhur edhe me proceset e prokurimit publik në sektorin TIK. Këto shqetësime cenojnë konkurrencën e ndershme dhe përdorimin efektiv të fondeve publike, duke rritur njëkohësisht rreziqet që lidhen me menaxhimin dhe mbrojtjen e të dhënave tepër sensitive.
Këto të dhëna përfshijnë informacion që lidhet me institucionet publike, bizneset, të dhënat personale dhe pasurore të qytetarëve, si dhe informacione të tjera me rëndësi kritike për funksionimin e shtetit dhe ekonomisë.
Në krahasim, në Shtetet e Bashkuara dhe në ekonomitë e tjera të avancuara, kompanitë e përfshira në sistemet TIK qeveritare dhe sistemet sensitive i nënshtrohen proceseve strikte të verifikimit, kërkesave për autorizim sigurie dhe kontrolleve financiare, përfshirë edhe kufizime mbi marzhet e fitimit, me qëllim garantimin e transparencës, eficiencës dhe mbrojtjes së fondeve të taksapaguesve.
Për këtë arsye, AmCham i bën thirrje Qeverisë të ndërmarrë masa korrigjuese të menjëhershme për të garantuar funksionimin e pandërprerë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm të të gjitha shërbimeve të e-Albania-s, me fokus të veçantë te shërbimet kritike për aktivitetin e biznesit dhe prokurimet.
Në zgjidhjet afat shkurtra, AmCham propozon ndërmarrjen e veprimeve të menjëhershme si më poshtë:
AmCham propozon krijimin e një kuadri ligjor të detyrueshëm për auditime periodike dhe të pavarura të IT-së dhe sigurisë kibernetike për të gjitha platformat kritike të e-Government, të kryera në përputhje me standarde ndërkombëtare dhe praktikat më të mira të BE-së, përfshirë ISO/IEC 27001, ISO/IEC 22301, NIST, SOC 2 dhe udhëzimet e ENISA, me përmbledhje ekzekutive të disponueshme për palët e interesuara.
Autorizim sigurie, verifikim dhe kontroll aksesi: AmCham sugjeron forcimin e efektivitetit dhe nivelit të maturimit të mekanizmave ekzistues për autorizim sigurie, verifikim dhe kontroll aksesi në sistemet TIK qeveritare, në përputhje me rregulloret në fuqi për sigurinë e informacionit, menaxhimin e databazave shtetërore, prokurimin e informacionit të klasifikuar dhe ligjin e prokurimit publik. Duke njohur praktikat e zbatuara prej AKSHI-t, rekomandohet vlerësimi dhe përmirësimi i këtyre mekanizmave, përfshirë kontrollin e aksesit të bazuar në role, në linjë me Direktivën NIS2 të BE-së dhe praktikat më të mira të shteteve anëtare.
Standarde për disponueshmëri dhe vazhdimësi: Përcaktimi dhe zbatimi i kërkesave minimale për nivelin e shërbimit (SLA) lidhur me funksionimin, kohën e rikuperimit dhe performancën e sistemeve kritike, duke përfshirë redundancën, rikuperimin nga fatkeqësitë dhe vazhdimësinë e biznesit, në përputhje me ISO/IEC 22301 dhe parimet e reziliencës digjitale të BE-së.
AmCham sugjeron rritjen e efektivitetit dhe maturimit të procedurave ekzistuese të prokurimit në sektorin TIK, në përputhje me kuadrin ligjor në fuqi për sigurinë e informacionit, menaxhimin e databazave shtetërore, prokurimin e informacionit të klasifikuar dhe ligjin e prokurimit publik. Duke njohur praktikat aktuale të AKSHI-t, rekomandohet forcimi i vlerësimit mbi bazë merite, përmes peshimit më të qartë të kritereve teknike, certifikimeve, përvojës dhe profilit të sigurisë, në linjë me Direktivat e BE-së për Prokurimin Publik.
Komunikim i strukturuar dhe njoftim i detyrueshëm për incidentet: Krijimi i mekanizmave zyrtarë për njoftimin e bizneseve dhe qytetarëve mbi mirëmbajtjet e planifikuara, incidentet dhe ndërprerjet e shërbimit, përfshirë kohën e parashikuar të zgjidhjes dhe raportet pas incidentit, në përputhje me detyrimet e raportimit sipas NIS2.
Kuadër i rregulluar për integrimin e sistemeve: Krijimi i një kuadri të sigurt dhe të rregulluar që u mundëson sistemeve të autorizuara të sektorit privat të integrohen me platformat e e-Government, aty ku është e përshtatshme, në përputhje strikte me GDPR, eIDAS / eIDAS2, standardet e sigurisë kibernetike dhe rregullat e përcaktuara të kontrollit të aksesit, për të mbështetur automatizimin dhe reduktuar barrën administrative.
AmCham expresses its readiness to cooperate with the Government by providing technical expertise and sharing international best practices, particularly those implemented in the United States, with the aim of strengthening governance, minimizing corruption risks, protecting sensitive data, and enhancing national and economic security.
Po ça amerikanesh jane keta te AmCham a te keqen aman?!? Dava qoftexhinjsh si AADF e RamSalehut!
po nuk qe populli vetë me moral, fatura shtrenjtë do jetë. se këta kompanite tona futen dhe me kompani të huaj pastaj. po njëlloj shtrenjtë mund të jetë po mund të ketë më sh seriozitet, po nuk ia patën frikën gjykatave pff