FLASH
Shkruar nga Pamfleti
After 2015, the government vigorously started the practice of granting concessions for many services and projects that it intended to implement.
Despite the objections, from the beginning, from the international financial institutions, which required a clear analysis of the costs and benefits, the state institutions did not stop.
In 2015, sterilization and check-up concessions were granted. In 2016, concession and dialysis were granted, while in 2019, that of laboratories, all in the field of health.
In 2015, the practice of granting incinerator concessions began with Elbasan, which in 2017 expanded to Fier and in 2019 to Tirana.
In 2017, a concession was granted for the maintenance of the Milot-Morinë road, and in 2018, a concession was granted for the Arbri road.
The scanning concession, which was approved in 2013 by the outgoing government at the time, was also revised and to take the burden off businesses, the government undertook to pay part of the cost through the budget.
All the aforementioned concessions benefited from direct payments from the state budget. The increase of these payments forced the government, after pressure from the IMF, to establish a fiscal rule according to which the total amount of net annual payments made by the general government units, which result from concession contracts or public private partnerships (PPP ), as a rule, should not exceed the limit of 5 percent of the actual tax revenue of the preceding budget year. In case of exceeding this limit, the Council of Ministers takes corrective measures on the side of budget revenues, necessary and sufficient, to return within the allowed limit, during the next two budget years.
Kufiri deri tani nuk është tejkaluar asnjëherë, por realiteti po tregon se në pjesën më të madhe këto pagesa kanë qenë jo eficiente në kosto, përderisa një pjesë e madhe e koncesioneve është tashmë nën hetim zyrtar nga SPAK, struktura e posaçme antikorrupsion.
Të dhënat e Ministrisë së Financave, në buxhetet faktike 2017-2022, të përpunuara nga Monitor tregojnë se në gjashtë vjet buxheti i shtetit ka paguar në total 58.5 miliardë lekë (rreth 560 milionë euro) për 12 koncesione: Rruga e Arbrit; Skanimi; sterilizimi; Laboratorë; Inceneratori Tiranës; check up; Dializa; Mirëmbajtja Milot-Morinë; Infrastruktura arsimore; Inceneratori Fier; Orikum-Dukat; Inceneratori Elbasanit. Shuma më e lartë është dhënë për rrugën e Arbrit (12.9 miliardë lekë), sterilizimin (9.4 miliardë lekë), skanimin (9.1 miliardë lekë), inceneratorin e Tiranës (5.5 miliardë lekë)- shiko tabelën e plotë: Pagesat faktike nga buxheti I shtetit për koncesionet 2017-2022.
Nga këto 12 koncesione, për pesë prej tyre- tre inceneratorët, checkup dhe sterilizimi- është hapur hetim zyrtar nga SPAK me akuza nga korrupsion, shpërdorim detyre e deri te pastrim parash. Shuma totale e dhënë nga buxheti për këto pesë koncesione për periudhën 2017-2022 është 25.4 miliardë lekë (rreth 240 milionë euro), që përbën 43% të pagesave totale që janë bërë nga buxheti për të gjitha koncesionet!!
Edhe vetë financat kanë shprehur shqetësimin se kontratat koncesionare nuk po kontrollohen dhe as monitorohen në respekt të detyrimeve ligjore dhe marrëveshjeve ndërmjet shtetit dhe privatit, që janë instrumente të detyrueshme.
Pagesat dhe hetimet
Në 2021-2022 u hapën hetimet për inceneratorët e Fierit dhe Elbasanit. Sipas SPAK, nga hetimi janë gjetur shkelje të shumta, që fillojnë me procedurat për dhënien e koncesionet e më pas me falsifikime dokumentesh të pronësisë, krijimin e kompanive fiktive, faturime fiktive e dhënien e pagesave për punime që nuk janë kryer. Janë përdorur skema fiktive të kryerjes së pagesave, për të mbuluar dhe për të fshehur natyrën e vërtetë të origjinës së paligjshme të shumave monetare, natyrën e vërtetë të transferimit dhe të zhvendosjes së tyre.
Inceneratori i Elbasanit mori për periudhën 2015-2021, aq sa ishte dhe afati i koncesionit, rreth 2.4 miliardë lekë.
Inceneratori i Fierit mori për periudhën 2015-2022 rreth 4 miliardë lekë.
Në fillim të gushtit të këtij viti, SPAK nisi hetimin për inceneratorin e Tiranës. SPAK njoftoi se, po heton për veprat penale të “Mashtrimi me pasoja të rënda”, në bashkëpunim, “Shpërdorimi i detyrës”, “Korrupsioni pasiv i funksionarëve të lartë shtetërorë ose i të zgjedhurve vendorë”, “Pastrimi i produkteve të veprës penale apo i veprimtarisë kriminale”, e kryer në bashkëpunim.
Inceneratori i Tiranës ka marrë pagesa nga buxheti 5.5 miliardë lekë për 2019-2022, ndërsa në total ka arkëtuar, sipas bilancit rreth 9.9 miliardë lekë për shkak se merr dhe pagesa nga bashkitë dhe për shërbimin e heqjes së dherave.
Në maj 2022 SPAK nisi hetimin për koncesionin e check up . Ky koncesion ka marrë pagesa nga buxheti prej 4 miliardë lekësh në periudhën 2015-2024.
A day ago, SPAK issued 8 arrest warrants for former senior officials of the Ministry of Health for abuses of the sterilization concession. This concession has received payments of 9.4 billion ALL for the period 2015-2022./Monitor
Lini një Përgjigje