FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The former Minister of Health, Ilir Beqja, and the Minister of Finance, Shkëlqim Cani, are under investigation by the Special Prosecutor's Office for the controversial concession of sterilization of surgical equipment, while former Deputy Minister Klodian Rrjepaj and businessman Ilir Rrapaj were arrested on Thursday in the implementation of the arrest measures signed by the Special Court almost two months ago.
One of the most sensational files that is being investigated for corruption and abuse of power by former high officials of Health is already being shaken from the dust of oblivion.
SPAK, after 3 years of investigations, started a wave of arrests for this matter, where it is suspected that the concession has cost the Albanian health system dearly.
Since the granting of a concession in 2016, the sterilization of medical equipment used in operating rooms is not done in hospital autoclaves, but by the company "Sani-Servis", owned by the arrested businessman who won the concession, Ilir Rrapaj.
The Prosecutor's Office of Tirana declared in 2016 that the sterilization contract has no elements of a criminal offense and closed the file, but the investigation was restarted after 3 years, when Nisma Thurrje sent a denunciation to the newly established SPAK.
According to the contract with the Ministry of Health, the Albanian government will pay the concessionaire 100 million euros for 10 years.
But cost overruns and violations have been detected by the High State Control since the first years of implementation.
Only in 2018, the Ministry of Health paid the concessionaire 17 million euros from the 10 million that should have been the invoice. Under these conditions, the ministry ordered hospitals to reduce operations. Such a letter had arrived near every hospital. This is an illogical fact that was also denounced by the opposition at that time.
The opposition denounced from the beginning the cost of the concessionaire for the sterilization of three levels of tool sets (the large set with over 50 instruments at a cost of about 200 euros, the medium set with 40-50 instruments at a cost of about 150 euros and the small set with 30-40 instruments at a cost of around 100 euros). Even for the smallest interventions that required 2-3 instruments, the sterilization concessionaire only offered the set with at least 30-40 tools, i.e. 10 times the number of tools needed. And this has consequently led to the increase in the cost of sterilization many times, beyond any prediction. But until now neither the concessionaire nor the contract had been affected, while the solution had been found (according to what many doctors have claimed in recent years) at the expense of the health of the patients: By planning morbidity and cure.
The contract for the sterilization of surgical equipment is one of the 4 projects of the Public-Private Partnership with budget support in the health sector, originating from the governance program of Prime Minister Edi Rama after he came to power in 2013.
The contract was signed in December 2015 between the former Minister of Health, Ilir Beqja and the concessionaire company SaniService - whose shareholders are Investital LLC and the Italian companies "Servizi Italia", "Tecnosanimed" and "U.Jet Srl".
The largest package with 40 percent of the shares is owned by Investital LLC - a small company founded with a capital of 1 thousand euros in Kosovo by Ilir Rrapaj.
Only the medical equipment sterilization tender has a contract of 12.3 billion alleks, while Check Up amounts to around 8.7 billion alleks.
Koncensioni i sterilizmit u përfshi qysh në fillim nga dyshime, polemika dhe dritëhije të shumta, pasi Ilir Rrapaj e kishte themeluar kompaninë e tij “Investal LLC” në Prishtinë, ndërsa prej vitesh jetonte në Umbria të Italisë, ku drejtonte një kompani të vogël ndërtimi.
Kur u shpall tenderi në vitin 2015, fondi limit i tij ishte përcaktuar 9.65 miliardë lekë (92 milionë euro) për të gjithë jetëgjatësinë e koncesionit. Me pak fjalë 965 milionë lekë në vit për 10 vitet e kontratës.
Por vlera limit u thye që në vitet e para, sepse kontrata nuk kishte tavan të sipërm.
Brenda tre viteve, financimi i buxhetit për koncesionarin e sterilizimit arriti në 1.7 miliardë lekë në vit ose gati dyfishin e fondit limit.
Hezitimi i ish-ministrit Shkëlqim Cani
Dokumentet e hetimit tregojnë gjithashtu se Ministria e Shëndetësisë e paracaktoi dhënien e shërbimit me koncesion dhe u përball me hezitimin e ish-ministrit të Financave, Shkëlqim Cani për ta miratuar atë.
Dy ish-ministrat shkëmbyen korrespondencë nga tetori 2015 deri në janar 2016, ku Cani kërkoi fillimisht që të argumentohej se pse ishte zgjedhur koncesioni dhe jo prokurimi i zakonshëm.
Ish-ministri i Financave paralajmëroi gjithashtu rritjen e kostove përtej tavaneve buxhetore, por e miratoi kontratën me kushtin që financimi i projektit të respektonte në mënyrë rigoroze limitin buxhetor të parashikuar për këto shërbime.
“Lidhur me riskun e kërkesës, duke qenë dakord me mënyrën e përballimit të tij… do të kërkonim që Ministria e Shëndetësisë të marrë të gjitha masat e duhura, që ky risk të minimizohet sa më shumë që të jetë e mundur përgjatë periudhës së koncesionit,” shkruante Cani në janar 2015.
Më herët, lidhur me këtë aferë, janë pyetur zyrtarë dhe ish-zyrtarë të Shëndetësisë, nga Ilir Beqja te Anila Denaj.
Ekonomisti i “Nismës Thurrje”, Pano Sako, u thirr në SPAK në janar 2020 si pjesë e grupit që dorëzoi padinë dhe si person që ka dijeni lidhur me kontratën.
Një ditë më pas, ka dhënë dëshminë e tij edhe mjeku Artan Koni, i cili në dhjetor 2019, përmes një video-mesazhi denoncoi se “para koncesionit kostoja e setit kirurgjikal kushtonte vetëm 2.4 euro dhe kostot nuk ndërhynin në numrin e operacioneve, ndërsa sot pas koncesionit, ne paguajmë mesatarisht 190 euro për set kirurgjikal”, - tha ai.
Mjeku i njohur ishte kthyer tashmë në denoncuesin e vazhdueshëm të këtij koncesioni. Ai ishte i pari që denoncoi shkresën zyrtare që Ministria e Shëndetësisë u kishte dërguar spitaleve kryesore në vend, ku u kërkonte këtyre të fundit që gjatë vitit 2019 të bënin më pak operacione se gjatë vitit të shkuar. Kjo pasi, koncesionari i sterilizimit ‘Sani Service’ po merrte më shumë para sesa ishin parashikuar në buxhetin vjetor. Ku sipas statistikave gjatë vitit 2018, ishin kryer rreth 90 mijë ndërhyrje kirurgjikale. Për të cilat shteti i kishte kaluar koncesionarit 17 milionë euro, ose 3.6 milionë euro më shumë se parashikimi.
On behalf of the Thurje Initiative, Pano Soko stated that "before the concession was granted, the funds that were allocated or more precisely the costs of the sterilization process were somewhere around 200 thousand euros for the whole of Albania. When the concession was granted, these funds increased 80 times. From 200,000 euros for the whole country, we already paid a concessionaire with 17 million euros".
In the accusations of the accusers, in the specific case of Nisma Thurrje, it is said that this concession is unnecessary, raising doubts about various financial abuses. /Vox News
Lini një Përgjigje