FLASH
Shkruar nga Anila Hoxha
One of the arguments brought by the legal representative is "that the IPARD beneficiary did not respect the rules"
The lawyer of the Agency for Agricultural and Rural Development insisted before Judge Gentiana Xhelili in Tirana that citizen TA (initials changed), administrator of a company in Lundë (FAKTOJE has the full data, but does not make it public as long as the case is in court) benefited from funds from the European Union, specifically from IPARD programs, in violation of the law.
One of the arguments brought by the legal representative is "that the IPARD beneficiary did not respect the rules"
The Administrative Court was initiated by AZHBR on September 22, 2025, with a complaint requesting that the company in question return the amount it benefited from IPARD.
AZHBR defends itself with the fact that "it is the institution responsible for administering agricultural program funds, provides direct services to local farmers, and is also responsible for European Union agricultural funds."
The trial comes at a time when funds have been "frozen" following OLAF investigations.
Government
Investigations are still ongoing in Albania, and the government, through the Minister of Finance, Petrit Malaj, announced a short while ago that, "IPARD 3 funds will be opened during 2026."
"IPARD has been successful in both the first and second phases. Due to some irregularities found in the second phase, the European Commission, through DG Agri, requested a series of measures that had to be fulfilled by the Albanian government. These measures are in process and I am very optimistic that they will be successfully concluded. More details on this issue will be provided by the line minister, but I can say that IPARD III will be opened during 2026 and depending on the discussions and measures that the Albanian government has taken, I believe this program will be a very big contribution to Albanian agriculture .
courts
However, at the doors of justice, files are being opened one by one on allegations that the conditions of IPARD grants have not been respected.
To resolve the conflicts, between the AZHBR, which conducts the audits, and the grant winner, on the one hand, two administrative courts have been engaged, the first in Tirana and the second in Lushnja.
Tirana
In the capital, in one of the lawsuits opened on February 17, 2024, the court commissioned an independent expert to investigate what investments had actually taken place in one of the villages of Roskovec after grant support.
The expert stated in court that, "from the verification, he found that the farmer with the name of the entity with the initials "EF" sh.pk (Faktoje has the full identity, but maintains anonymity while the case is in process) had been supported for the construction of two greenhouses." But in the field, he discovered that only one greenhouse had been built. "The other one did not exist."
This process is still ongoing between the Agency, which says "that the grant should be returned along with the debt penalties, and the farmer, who objects that he stopped his investments after not being given the entire amount that was promised to be supported."
progress
And while the legal process for the two greenhouses has entered the appeals phase for the return of the amount of 8.7 million lek, in Tirana for the defendant in Lundë, AZHBR insists that the support provided of 24 million lek must be returned.
The claims are based on the inspections of AZHBR, which, when asked by FAKTOJE, confirms that depending on the findings it has requested in court either a partial or full refund:
"Based on the Sectoral Agreement 'Determining the provisions for the management and implementation of EU financial assistance to the Republic of Albania under the Instrument for Pre-Accession Assistance, in the field of 'Agriculture and Rural Development' (IPARD II)' and the Guide for Applicants of the IPARD II Programme, entities apply for financial support to the Agency for Agricultural and Rural Development, after completing the administrative and legal documentation, are declared winners and sign the grant contract. Subsequently, entities are monitored regarding the implementation of the investment object on the ground, its completion within the deadline set in the contract, the submission of the payment request together with the supporting documentation, as well as through ex-post monitoring after the completion of the investment".
AZHBR's legal arguments are being heard in sessions by all administrative judges in Tirana, where the vast majority of lawsuits regarding European Union funds to assist local farmers have been finalized.
The problem
… In the case of a defendant (from AZHBR) operating in the field of agro-tourism, the court is unclear as to why the documents submitted by the applicant for “farm diversification and business development” were not checked, despite the fact that the rules of the IPARD scheme and co-financed support clearly state the tasks, including not only the application procedures, selection, eligibility, contracting, but also the implementation of the contract. Therefore, the case has entered the saga of document confrontation and far from a decision being announced.
KLSH
In a report by the Supreme State Audit Office where a financial audit was conducted on the Ministry of Agriculture during 2023, it is mentioned that. "for the online application system for IPARD schemes, the procedures were carried out by the National Agency for Agriculture and Rural Development, the contract was concluded and implementation began, and the fund was disbursed according to the contract"
From the auditors' audit (published in the same period when Albania's IPARD funds were suspended, the one for 2025 has not yet been released) it is noted that "funds have been assessed and disbursed for 166 contracts"
KLSH rendit se “gjatë vitit 2022, janë paguar 111 investime të plota/të përfunduara dhe janë kryer 84 pagesa paraprake, me një total disbursimi prej 19.1 mln euro, prej të cilave 14.4 mln euro nga BE dhe 4.7 mln euro nga buxheti i shtetit. Në këta përfitues rreth 17 % kanë qenë gra (33 kontrata) “
Paratë ku janë?
Padia me objekt “kthim shume“ nuk është e vetmja, por renditet midis dhjetëra padive të tjera të hapura nga AZHBR në Gjykatën Administrative në Tiranë në përpjekje për të vënë pikat mbi “i“ në rastin më të mirë, dhe atë më të keq për të mbuluar dyshimet se deri në çfarë pike u abuzua me grantet e bllokuara qysh prej korrikut 2023.
“Faktoje” u interesua pranë Gjykatës Administrative të Tiranës për betejat gjyqësore të hapura dhe zyrtarisht konfirmohet se “janë 61 çështje ku Agjencia ka paditur subjektet, që kanë përfituar nga IPARD”.
Ndërkohë, për të ruajtur anonimitetin nuk u vendosën në dispozicion të gjithë emrat e plotë të subjekteve, të paditura gjyqësisht dhe as vendimet e shpallura, që pritet të apelohen në shkallën e dytë.
Mes një liste të gjatë emrash të pyetur punonjës të AZHBR dhe përfitues të skemës mbështetëse, më i fundit (datë 26 shkurt 2026) që u pyet ishte administratori i një shoqërie që ofron shërbime konsulence në agrobiznes si dhe realizon projekte për zhvillimin rural dhe bujqësor.
AZHBR
Agjencia e Zhvillimit Bujqësor dhe Rural konfirmon për FAKTOJE se ka inicuar proçese për kthimin e fondeve në masë të plotë ose të pjesshme kundër 76 subjekteve (ku përfshihen të dyja gjykatat administrative të shkallës së parë Tiranë dhe Lushnjë).
Argumentimi
Avokati Isuf Shehu këmbëngul se institucionet po përmbushin detyrimet e tyre ligjore për t’i shkuar deri në fund një qëndrimi të Bashkimit Europian që kërkon hetime në destinimin e këtyre fondeve.
“Ky aksion në Gjykatën Administrative tregon se shteti shqiptar ka bërë një hetim administrativ prej nga ky konkludohet para gjykatës me padi. Por ky proces nuk ka lidhje fare me hetimin penal” u shpreh për “Faktoje” avokati Shehu që ka dhënë konsulencën e tij ndaj 5 subjekteve private, që po mbrohen në gjykatë me argumentin se, “i janë përmbajtur ‘check listës’ për përfitimin e mbështetjes financiare në zhvillimin bujqësor”.
Avokati ia adreson fajin institucioneve shtetërore të cilat nuk patën, sipas tij, struktura të posaçme për monitorim të vazhdueshëm për të parandaluar tjetërsimin e investimit dhe mos zbatimin e kontratës
Po hetimet penale?
Për çështjen në fjalë, që ka hyrë në vitin e tretë të hetimit, SPAK pranon për “FAKTOJE” se ka persona nën hetim, por nuk ka zbuluar asgjë rreth të dhënave të të dyshuarve.
“Në përgjigje të kërkesës tuaj për informacion, ju bëjmë me dije se Prokuroria e Posaçme po kryen hetime në lidhje me shpërndarjen e fondeve të programit IPARD nga AZHBR. Procedimi penal në fjalë është ende në fazën e hetimeve paraprake. Bazuar në nenin 279/1 të Kodit të Procedurës Penale, aktet hetimore dhe përmbajtja e tyre përbëjnë sekret hetimor. Për këtë arsye nuk mundet t’ju japim informacione të mëtejshme nëse ka persona nën hetim apo cilët janë personat nën hetim”, tha zyra e shtypit pranë SPAK.
Një burim i sigurt pranë SPAK tha më tej për “FAKTOJE” se janë sekuestruar një sërë kontratash dhe janë vlerësuar dokumente e dëshmi me interes për procedimin.
Kallëzimi penal ku pretendohet korrupsion rreth shpërndarjes së fondeve të bujqësisë ka në qendër ish- ministren e Bujqësisë, Frida Krifca, dhe zyrtarë të AZHBR.
Pano Soko si përfaqësues i Nismës “Thurje” që kreu denoncimin gjatë vitit 2023 u shpreh për FAKTOJE se kanë denoncuar një skemë që bën përgjegjëse gjashtë hallka institucionale.
“Ne kemi dorëzuar raportin final të OLAF, shpresojmë të ketë zhvillime dhe besoj që kjo duhet të kishte qenë cështja më e shkurtër. Në varësi të këtij hetimi varet çfarë qëndrimi do mbahet për IPARD 3, ndërkohë që nuk kemi shumë kohë, sepse një vit afat ka mbetur dhe pastaj fondet digjen. Besoj që prokuroria do ta shikojë me këtë sy rëndësinë e hetimit penal. Kjo nuk është si çdo çështje tjetër. Ka pasoja nëse nuk tregojmë reagim, Shqipëria rrezikon të humbasë gjithë pjesën tjetër të fondeve” u shpreh eksperti Soko.
Nga ana tjetër, gjatë monitorimit nga FAKTOJE të proceseve gjyqësore, (shumë prej tyre në fazë përgatitore), është zbuluar se subjektet nuk kanë respektuar kontratat për të investuar në disa fusha, që nga kapanonet për mbledhjen e frutave, ndërtimin e serave, konservim peshku, bujtina e agroturizëm.
Avokatura e Shtetit që është palë në proceset administrative (si përfaqësuese e interesave të shtetit) pranon për “FAKTOJE” se po ndjek 57 çështje që janë për kthim shume. “Por nuk mund të saktësojmë mbi çështjet e IPARD” u shpreh një burim zyrtar i këtij institucioni.
Humbës apo fitues?
D. L. (inicialet e ndryshuara me kërkesën e tij) është një nga subjektet që u padit gjatë shkurtit 2025 në Gjykatën Administrative si një nga përfituesit e granteve në sektorin e turizmit rural dhe të natyrës me synim “investim në ndërtim dhe mobilim bujtine agroturistike”.
Kontrata përmendte se 75 përqind ishin kontribut i BE-së dhe 25 përqind kontribut kombëtar.
Pas grantit, përfituesi paraqiti në dhjetor 2022 kërkesën për parapagesë. Mbas transferimit të shumës së parë, përfituesi kërkoi shtyrje afati për mbylljen e investimit, për pasojë edhe kërkesën për pagesë e depozitoi tej afatit të përcaktuar në kontratën e grantit.
D. L. u refuzua në 10 nëntor 2023. Një shkresë e dytë e njoftoi se ai duhet të kthente edhe këstin e mëparshëm, gjë për të cilën nuk kthehu përgjigje.
This was the moment when AZHBR initiated legal proceedings.
The applicant lost in court and the first instance court ordered him to return the grant amount.
But the legal battle is not over.
On condition that his name not be published, DL says that he applied like anyone else for IPARD funds and that he has a contract for the procedures. "They gave me an installment of 5 million lek and never came to do checks. Normally they should have paid the other installments but they stopped them due to their negligence. They are demanding a refund because they intend to block me," said he, who has invested in one of the most visited tourist areas in the Southeast.
DL insists that he won a grant of 27 million lek, which was not transferred to him in full, and that after losing in the Tirana Administrative Court, he will appeal to the Court of Appeals.
In fact, only after OLAF's administrative investigation for the years 2021-2023 forwarded to Albania through DG-Agri, did the institutions initiate corrective actions.
Former Minister of Agriculture, Anila Denaj, previously stated that "a new organizational structure for AZHBR has been approved, which strengthens the control, preventive and detection mechanisms for any irregularities."
Will the money be returned?
However, the Agency for Agricultural and Rural Development, once headed by Frida Krifca who later headed the line ministry, insists that as a party to the DL, it must return the amount of 5,020,877.27, which it received based on the grant contract on November 9, 2022.
The beneficiary is also obliged to pay penalties until the date of repayment of the amount that have been calculated by the debt sector at AZHBR with an additional value of 4 million lek. Such an invoice still needs time to become enforceable.
Lawyer Ilir Qafa answers with questions the question of how these decisions will be executed in the end and whether or not we will have sequestration of investments, or the beneficiaries going into debt.
"Court decisions risk remaining simply decisions, not enforceable. Because on the one hand we see court decisions being issued and on the other hand there is room to think that the process will be formal with a series of enforcement actions, which may not guarantee the real realization of recovering the funds distributed under the IPARD program ," lawyer Qafa told "FAKTOJE."/ F aktoje.al
Lini një Përgjigje