TAGS-AT E JAVËS

Aktualitet2025-11-29 07:27:13

"Reshat Leskaj arrested me for insulting Enver Hoxha and tortured me in the Dega cells", the testimony of the rebel from Korça

Shkruar nga Pëllumb ÇUNI

"Reshat Leskaj arrested me for insulting Enver Hoxha and tortured me in the

In the city of Korça, you find characters who tell you about their lives. They don't stop the conversation, but when you ask to write, they pause a bit, then give you the right to write. You get the guarantee when they take pictures. Just don't burden your writing with other stones, except for the ones we give, they also give you this advice. In the suffering people, you always find a piece of their pain. You find a piece of their winter. You find a piece of their autumn. For the truth, those who have said to say that they know and so-and-so that we were there together...!

Waiting to receive compensation from prison as a political prisoner Namik Spahiu, who recently passed away. With such humor, he would talk about his guilt and his years in prison. Meanwhile, the painters write on the slogans: 'We dance in the mouth of the wolf', 'Albania rocks granite'.

It suited me to hold the painted cans and the painter Maks Velo to write slogans. With a winning humor, he tried to blame him, where from a hardened communist, he continues in Spaç. 'You finish your plate of rice, we pour it, but why don't you finish your norm, the prison commander in Spaç would tell us"?!

Prison Money

But for the people of Korça, Namik Spahiu will remain as a smiling old man who, in just two words, would pull a big mess from behind. Like many political prisoners, he was waiting to get his due. "The governments are dragging us along," he told me. Our accounts, as well as our properties, were closed until 1996. But rights are not taken lightly."

With a cane in his hand, he would often go to the City Hall bar and spend hours there, between humor and drink. “We are friends from vodka down. Let's drink, because tomorrow we will receive our pension” – he would tell me humorously. As soon as he had started to do the documents, Namik Spahiu passed away without submitting them. He would often make us laugh by telling us that; “he will bring us flowers there in Shëntriadhë, to the city graves”.

In the investigator

Yes, in addition to the torture, in order to accept the accusation, Namik Spahiu also had to cry for a source leader, a favor that the investigator had given him. He tells this fact with great humor.

"You know me. As much as I have cried for China's Zhou Enlai, you don't cry like the Chinese themselves"!

"How, do you remember when they buried him?"

"Not there, but in our dungeons I cried."

"The investigator told me, I learned from him that the Chinese man was dead."

"Do you know what day it is today?" the investigator asked me.

"Thursday, I didn't know that Zhou Enlai died today!"

"This investigator hit me with the back of the knee and with another blow that caught my arm and slid and stopped above my heart. I fell unconscious for a week from the wound I received, This is how I mourned the Chinese, our former friend."

Ky dialog, Namik Spahiut i qëllonte që ta bënte disa herë në ditë. E pastaj ai do të niste të rrëfente, se si kishte ndodhur, që kishte derdhur lot për vdekjen e një udhëheqësi kinez.

Namik Spahiu, nga komunist, armik ndaj komunizmit!

Namik Spahiu ka lindur, më 16 shtator të vitit 1933, në një familje të vjetër korçare. Rininë e tij ai e kaloi në qytetin e Korçës, duke u marrë me çfarëdo lloj pune. Ëndr ishte që të studionte në shkollë ku të fitonte kulturë dhe dije. Ai rrjedh nga një familje me radhë të mesme dhe disa pjesë të saj luftuan me armë në dorë kundër pushtuesve të huaj. Pas çlirimit të vendit, nëna dhe babai i tij bën çmos që Namiku si më i vogli vendit të fëmijëve që ishte, të shkollohej jashtë vendit, por kjo ëndërr e tire nuk u realizua kurrë.

Megjithatë, Namiku pasi mbaroi shkollën 7-vjeçare me nota të shkëlqyera, studion në shkollën e mesme Ekonomike po në qytetin e Korçës, me rezultate të kënaqshme. Mbas disa vitesh aderon edhe si anëtar i thjeshtë në radhët e PPSH-së, për 17 vite rresht, derisa në 15 nëntor të vitit 1975, arrestohet nga forcat e Sigurimit të Shtetit, me akuzën “Agjitacion dhe propagandë politike”

Namiku: “Si e lava me lot qelinë, për vdekjen e Çu En Lait”!

– “Kisha përhapur fjalën e Partisë, – fillonte të tregonte Namiku, -bile kam qenë komunist i flaktë. Jam munduar të punoj dhe jetoj me djersën e ballit. Kam pasur si obligim në jetë ndershmërinë dhe dashurin për familjen, miqtë dhe të njohurit. Nuk ma merrte mendja kurrë”, – vazhdonte Namiku – se ai do të ish viktimë në piskun e luftës së klasave, pasi vërtet i brumosur me ide përparimtare dhe kish synuar për solidaritet ndaj njerëzve.

Lidhur me arrestimin e tij, Namiku nuk e fshinte mërzitjen që i shkaktoi befasia dhe mos-sqarimi edhe ndaj vetes, për atë padrejtësi që iu bë, ku edhe nuk i kishte shkuar kurrë ndërmend se do të përfundonte, nga ana e spiunëve të painformuar dhe të pasaktë siç thotë ai, në një nga burgjet më famëkeqe të Shqipërisë, në atë të Spaçit. Ditën e arrestimit ai niste ta përshkruante si më poshtë.

Arrestimi

“Punoja si magazinier në një fabrikë sallami. Kur po kthehesha nga puna, rrugës isha në qejf, sepse për disa ditë do të festoja 43-vjetorin e lindjes. Gruaja dhe fëmijët më prisnin gjithmonë tek dera e jashtme dhe kur unë ktheja qoshen e fundit të rrugicës, e cila do të me çonte në shtëpi, nxitoja hapin dhe pa një e pa dy fëmijët hidheshin në krahët e mi të fuqishëm. Pasi hëngrëm darkë dhe po përgatiteshim që të flinim, dëgjoj disa të trokitura të forta që sa vinin dhe shpeshtoheshin.

M’u kujtuan gjermanët që në kohën e Luftës thyenin dyert e shtëpive, për të asgjësuar komunistët apo familjarët e tyre. Gruaja dhe fëmijët u trembën, por unë u ngrita menjëherë dhe renda për të hapur portën, ç’të shikoj. Përpara meje ndodhej shefi i zhdukjes së krimeve, Reshat Leskaj, së bashku me disa policë dhe prokurorë. Pasi më pa për disa sekonda nga këmbët e deri lart në fytyrë më pyeti: – Ti je Namik Spahiu? – Po iu përgjigja unë. – Në emër të popullit, – më thotë, -je i arrestuar, dhe me një polic tjetër më kap për krahu dhe më fut në një ‘GAZ’-69

-Çfarë kam bërë?- i them, kur po merrnim rrugën drejt hetuesisë, aty ku është edhe sot. – Qepe gojën armik!, -më thotë shefi i krimeve, -ti ke sharë sa ke mundur pushtetin tonë. – Nuk është e vërtetë, belbëzova, por sakaq me të mbërritur në hetuesi më futën në një birucë të nëndheshme, ku dritën e diellit nuk e pashë për 7 muaj rresht. Madje një ditë mbaj mend ka qenë e premte, 15 mars 1976. Më thërret hetuesi Xhevahir Lika dhe duke më zhbiruar thellë, më thotë: -Ka vdekur Çu En Lai’, atëherë kryeministër i Kinës!

– Po ç’punë kam unë me vdekjen e tij, apo dhe për këtë unë duhet të përgjigjem?! Por ai s’priti më gjatë dhe më dha një goditje të fortë, me majën e këpucës në kupën e gjurit dhe një goditje tjetër me grusht që shkau në krahun tim dhe përfundoi nga ana e zemrës. Në fillim nuk ndjeva dhimbje, por më vonë vetëm zotit t’ia rrëfej. Ato goditje më bënë që të shpërthej kur më kthyen në birucë, me dy palë lot dhe sa e kam qarë unë Çu En Lain, me dhimbje them, se e tërë Kina s’do të kishte lotuar aq shumë për të.

Mandej përditë i njëjti avaz. Kërcënime, shantazhe, fyerje dhe presione veç këto kanë dëgjuar veshët e mi. Pastaj fillonin torturat, nga policë me kamxhik dhe duar të përveshura deri në llërë. Më bënin presion me qëllim që unë të vetë deklarohesha agjent i shërbimeve të huaja apo, të pohoja se kam sharë për një kohë të gjatë anëtarët e Byrosë Politike dhe vetë Enver Hoxhën. Pas shtatë muajve, dola në gjyq me dëshmitarë që nuk i njihja dhe ku më rëndonte akuza për agjitacion dhe propagandë.

Nuk pranova asnjë nga akuzat e ngritura, madje më dukej absurde që unë një komunist me ideale të vyera, të përgatitesha për të vuajtur dënimin e pamerituar. Megjithatë thëniet e dëshmitarëve të rremë, vërtetuan se unë isha i destinuar për t’u dënuar. Dhe ashtu u bë. Prokurori i atëhershëm, Llambi Gegeni, kërkoi për mua 16 vjet heqje lirie, por gjykatësi vendosi 9 vjet e tre muaj. Më transferuan direkt në Spaç, në këtë burg famëkeq që i përngjante një Holokausti të vërtetë. Nuk mund të gjej fjalë për ta përshkruar atë mjerim, atë ferr sikur ne të ishim shërbëtorët e djallit.

Bad food, dirty and torn clothes, total isolation. When I was alone, I thought a lot about my wife and children. I cried secretly, seeing only a piece of sky through the bars of the cell window, and I was bored with life. Exhausting and heavy work that had to be done with a negligible ration of bread. However, I thought that I would eat these years of deprivation of freedom with my teeth, just to have my family in order. But it wasn't long before the second disaster came. In a letter that my wife sent me, she explained that she had made a mistake and that from now on she would look after her own work.

I didn't believe the letter, even though I was sure it was hers. In the letter, she explained to me, among other things, that she was convinced that I had cursed the Politburo and Enver Hoxha. I was convinced that someone had set the woman up, perhaps her brothers, or the 1200 spies, who were numerous at that time. She was more communist than the first communists themselves. I had nothing to do, seeing what I saw, I put a stone of oblivion in my heart for everything, I set my brain to zero and imagined only the long-awaited day of liberation, which seemed centuries away.

But after all those years I did not forget either my family or my party, and together with a friend, within the prison walls, at midnight we would write slogans in ink in favor of Enver Hoxha and Marxism-Leninism. During the day, the prison staff knew us, according to reports, as the most rabid anti-communists. I also took my heart disease with me from the prison cell, which now caused me even more problems. I served my sentence, grain by grain, as the court gave me. When I arrive in Korça, I immediately head home.

The boys, now even older, come out in front of me and hug me, looking at me with a kind of surprise, as if I were not their father. It was an indescribable scene, which nevertheless passed. The woman had separated, had taken the room on the second floor, while she had prepared the room below for me. To this day we do not speak, although we live under the same roof. I remain for him an enemy of the class struggle, while she remained for me a tactless communist", - he concluded the story of the painful story, which I had often heard, but never got tired of. Before reaching 75 years of life, he separated. He separated and without taking revenge, the debt to be washed with the state. / Memorie.al

Lini një Përgjigje