FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In the previous article, we partially clarified the story of the Viennese countess, who spent 10 years of her life in Albanian prisons. After meeting Adem Balliçin, Bianka de Korvin moved to Albania, but it was not long before she was accused of being an agent of the Americans and locked up behind bars. The Psychiatric Hospital of Elbasan was another horror for her, from where she is said to have left half dead.
The members of the Balliçi family, those who had lived with Bianka, told us how they remembered her. A woman like her, who came from an aristocratic life, attracted the attention of everyone in Tirana. But not only here. Her life was so curious even for the Italians. No one knew what happened to Bianka after leaving Albania. The randomness and ease of the means of mass information today, made us learn what happened to him, in those years of his life that were left.
******
Livio Caiulo, although quite young, because of his grandparents, had quite friendly relations with the "mysterious woman". Livio contacted us to find out what was written in the article about her that we published some time ago, which he did not understand due to the language. Through this communication, we learned that unknown part of Bianka, which no one had been able to unravel. Neither the old families of Tirana, with whom she had lived, nor the remaining family members of her husband, Adem Balliç.
Livio, how did you meet Bianka Balliç?
In fact, I learned from you that I had this last name, because I knew him as De Corvin. She was a friend of my maternal grandparents who, however, were older than her at the time, I'm talking about the 77s. They haven't lived long, not even mine, so I can't tell you how they might have known each other. I was 16-17 years old, at the time I am referring to, so very young. However, we had a very good relationship, because she, like me, was interested in every kind of art form, from painting, music, literature. She was a lively woman and quite curious about things.
She liked to be always informed, especially regarding the political and social situation of the time. He liked Italy very much and considered Italians to be quite creative. He followed with great attention the political movements of young people through protests and demonstrations of the times. He was approachable to people, he communicated with everyone and he liked to share his thoughts, for any kind of argument. He helped others and donated as little as he could...!
Was there enough income to donate? If we refer to the time when she lived in Italy, she was old, she could not work...! What did he live on?
Në fakt, thoshte se kishte të afërm shumë të varfër, sidomos dy motrat e saj, që jetonin njëra në Zagreb e tjetra në Argjentinë, së cilës i dërgonte disa ndihma të vogla ekonomike. Përveç të tjerash, thoshte se në vendet komuniste, nuk kishte as kafe, as mish dhe as xhinse dhe se ajo, kur mundte, u dërgonte miqve të saj që jetonin në këto vende, gjëra që u mungonin. Sipas saj, regjimi komunist po humbiste pike, krahasuar me të djathtën që po progresonte atyre kohërave duke nisur nga Greqia. Për të mbajtur njëfarë standardi jetese dhe për t’iu gjendur njerëzve të afërt, shiste piktura dhe objekte antike që kishte në shtëpi.
Ku jetonte? Si?
Jetonte në Trieste, pranë sheshit “Sant Antonio”. Thoshte se po aty kishte pas jetuar dikur me të ëmën, që quhej Colomba. Sa herë e kujtonte, qante. Jetonte në katin e dytë të një pallati. Dera e jashtme e shtëpisë, kujtoj që ishte mjaft e vjetër, e dëmtuar, nuk mbyllej plotësisht. Brenda ishte një korridor i errët me një mobilie të vjetëruar dhe me një abazhur kinez antik, që bënte fare pak dritë. Në të majtë të hyrjes së apartamentit, ishte kuzhina me disa mobilie të kuqe, që ajo vetë i kishte pikturuar.
Në mure kishte disa piktura mjaft të bukura, që duhet të ishin të 1900-ës. Kujtoj që kishte disa objekte të vjetra, të sjella nga Turqia. Edhe mobiliet e sallonit, ishin të ardhura prej andej. Në tualet kishte një vaskë mermeri, me këmbë luani. Në dhomë të gjumit, kishte shumë piktura të tjera, disa prej të cilave të pikturuara nga ajo vetë. Kishte ende shumë të papërfunduara. Në sallonin e ndenjjes, kujtoj që kishte fotografi nëpër korniza, mes të cilave, kishte dalë me të shoqin, motrat dhe prindërit.
Ishte një divan me jastëkë të qëndisur nga e ëma dhe mobilie të stilit barok. Ajo që binte menjëherë në sy, ishte pasqyra e lartë me motive të kohës së Luigjit XV-të. Më vjen ndërmend edhe një pikturë e 1700-ës, portreti i një burri me uniformë të bardhë, që i ngjante mjaft. Në mos gaboj, në shtëpi ishte edhe një piano e vjetër. Megjithatë, pavarësisht objekteve, disa prej të cilave, ato që ishin shitur, kishin lënë vend bosh në shtëpi, shtëpia ishte e rrëmujshme, e lënë pas dore. Ajo ishte e vetëdijshme, për këtë.
Nuk kishte asnjë të afërm, një njeri që ta ndihmonte?
Thoshte se kishte një grua për pastrimet, por dyshoj të ishte e vërtetë. Shtonte gjithashtu se hera-herës, i vinte një asistente sociale e komunës, për të parë se si ishte, kjo mund të ishte e vërtetë. Largohej shpesh nga Trieste, sepse udhëtonte shumë, por nuk tregonte ku shkonte, përveç ndonjë rasti të rrallë. Në Romë shkonte me siguri. Shumë shpesh. Kishte të njohur e miq, priftërinj e aristokratë të varfër, madje disa, në limitet e varfërisë.
Njihte, sipas asaj çfarë thoshte, mjaft piktorë, shkrimtarë, aktorë, të famshëm të atyre kohërave, tashmë të vdekur. Frekuentonte edhe babain e avokatit, me të cilin vdiq në aksidentin e ’85-ës. Në Trieste gjendej mirë, shkonte shpesh në kafenenë “Duchi d’Aoste”, “Specchi” dhe “Tommaseo”, nën shoqërinë e disa grave të tjera të moshuara. Kohën e kalonte më së shumti duke lexuar, shkruar e pikturuar. Më fliste edhe për një profesor anglez, që i vinte shpesh në shtëpi.
A ju ka folur ndonjëherë për vitet që ka kaluar në Shqipëri. Sado që, me siguri, kanë qenë vitet e saj më të këqija, si e burgosur dhe akuzuar “agjente e amerikanëve”. A përmendte gjë nga të gjitha këto?
Lajmi për vdekjen e konteshës De Korvin, në gazetat italiane, në vitin 1986, pas aksidentit të rëndë për shkak të dëborës në Zagreb. Në atë aksident u përplasën rreth 7 makina, dhe pati disa të vdekurMë vjen keq tani që mësoj nga ju për periudhën e gjatë të vuajtjeve, por di të them se vitet e fundit të jetës së saj, kanë qenë të qeta, edhe pse ajo gjithnjë kishte një farë ankthi sepse, i dukej sikur nuk do të arrinte të bënte disa gjëra, për të cilat nuk donte të fliste, duhej të shkonte, të ikte të kthehej…! Këtë gjë nuk e kam kuptuar. Në këtë pikë po, ishte një grua misterioze, por e mirë. Besonte mjaft në Zot dhe këtë gjë, ua thoshte edhe të tjerëve.
Për faktin në ishte apo jo spiune, apo qoftë edhe të ishte akuzuar për këtë, nuk di asgjë. Ajo nuk linte të kuptohej asgjë. Asgjë. Për kohën që ka kaluar në Shqipëri, nuk tha kurrë asnjë fjali të vetme. Të paktën jo me mua, sado që e takoja shpesh sepse, duhet të kujdesesha për gjyshërit e, më takonte të rrija gjatë me ta. Sa herë që e shihja të vetmuar e të lodhur, i thosha të më telefononte, për çdo nevojë që mund të kishte. Kisha lënë në murin e kuzhinës së saj, numrin e telefonit tim, por ajo refuzonte ndihmë nga kushdo.
Në Shqipëri u tha se ndenji për një kohë të gjatë në Spitalin Psikiatrik të Elbasanit, prej nga doli gati e vdekur. Nëse ka qenë kështu, duhet të kenë ngelur te ajo patjetër, pasoja të dukshme…?!
Në pjesën më të madhe të kohës, ishte e kthjellët, por sigurisht harronte shpesh gjëra, ose i ngatërronte me të tjera. Më përgjigjej në gjuhë që nuk i njihja. Por këtë, unë, e justifikoja më shumë me moshën, ishte gati 80 vjeçe atëherë, dhe më dukej normale. Pastaj, nëse disa prej diskutimeve ishin fryt i fantazisë së saj, këtë gjë nuk e di. Nuk më dukej e çekuilibruar.
Ishte mjaft origjinale, jashtë së zakonshmes, pra ndryshe nga të tjerët. Disa miq të mi, e konsideronin pak të “çmendur” ose, sidoqoftë, të çuditshme. Ishte shumë e veçantë në mënyrën se si lëvizte, ecte, fliste. Një grua e pazakontë, dukej si krijim i fantazisë. Më dukej shpesh si një njeri që kishte vdekur dikur e kishte ardhur sërish në tokë për një vizitë të shkurtër.
Ç’biseda ose, ç’kujtime i ngelen një 17-vjeçari, nga koha që ndan me një grua të moshuar?
Shkoja shpesh në shtëpinë e saj, më përgatiste kafe turke, të cilën e ziente tri herë dhe më pas e kthente. Sa herë përfundonte së piri kafen, shtonte se në fund të filxhanit, mund të lexosh të ardhmen tënde, çka ajo vetë e bënte. Ndonjëherë më ofronte edhe pije, sidomos një konjak special, që e preferonte. Konsumonte shumë dateri, të preferuarat e saj. Ishte shumë xhentile, por edhe me karakter të ashpër. Një herë, i çova një tufë me lule dhe m’u kthye e inatosur: “Nuk mund t’i pranoj në mënyrë absolute! Jepja të dashurës tënde”!.
Por, ndërsa e tha këtë me fytyrë të vrenjtur, i rrodhën lot në faqe. I vëzhgonte njerëzit me kujdes dhe vlerësonte te ta edhe detajet më të vogla. “Dashurohem me çdo të ri që takoj! Ky duhet të jetë perëndimi im”! përsëriste. Në katin sipër saj, banonte një familje me shumë fëmijë, të cilëve u çonte vazhdimisht karamele. U trokiste në derë dhe u thoshte: “Jam unë, kontesha”! Kjo gjë, mua më bënte përherë për të qeshur, sepse dukej tepër krenare për këtë, sado që nuk i thoshte gjërat dhe aq seriozisht. Kishte ironi, mjaft të hollë.
Po për jetën e saj të mëparshme çfarë tregonte? Kohën kur ka qenë konteshë…
Tregonte se vinte nga një familje hungareze-boshnjake perandorësh. Më herët akoma, nga një perandor roman, Flavio Corvino. Kishte lindur në Turqi. Kishte jetuar në Rusi përpara revolucionit dhe se, sado që shumë e vogël, kishte takuar Carin Romanov. Kishte pasur një gjysh anglez dhe kishte jetuar në Vjenë, prej nga më vonë ishte transferuar në Romë, për të studiuar në një kolegj murgeshash. Në këtë kolegj, ishin 20 kontesha dhe 7 princesha dhe se ato të parat, sa herë kalonin princeshat, duhet të ulnin kokën.
Në shtëpi e thërrisnin Blanche (jo Bianka), sepse në fillim të 1900-ës përdorej gjuha franceze. Në shtëpinë e saj, shkollimi e kultura në përgjithësi, ishin gjëja më e rëndësishme. Kishte të afërm në Kanë dhe në Montekarlo, të cilët shkonte i vizitonte. Më pas, u martua me kontin Giustiniani, të cilin sipas saj e kishte dashur shumë, por kishte vdekur. Në ato kohë, thoshte se bënte jetë mjaft kapriçoze, ishte sqimatare për çdo gjë. Dëshironte luksin, kishte disa qen race, peliçe me lëkurë struci, shtëpi e makinë të kushtueshme. Më tregonte unazën që mbante në gisht, me stemën e Giustinianit.
Në fakt, tregonte ngjarje të ndryshme nga familja, e sidomos për udhëtimet e shpeshta nëpër Europë, madje deri në Singapor. Kishte frekuentuar shumë kazinotë, i pëlqente të luante në ruletë. Njihte mjaft gjuhë të huaja. Një ditë, përktheu në italisht, disa faqe të një traktati pikture të 1760-ës që kishte në shtëpi dhe që ishte shkruar në gjermanishten gotike. Aty thuhej se përgatitja e ngjyrave, bëhej duke përdorur vezë, insekte, pluhura të ndryshme, madje edhe me lëkurën e iguanave.
Si mësuat për vdekjen e saj?
In 1986, when the car accident happened, without knowing anything, I went to her house and, since I couldn't find her, I asked the neighbors who told me that she had died in a car accident. In those moments, it occurred to me that Bianka was not afraid of death: "As thousands of people have died, I will die too." I didn't do anything bad, I didn't steal, I didn't kill anyone, I will die peacefully" - he told me one day. His stomach once hurt so much, he said to himself; "God, I'm ready, you can take me"!
What happened to all the things, the paintings that were left in the house?
Yes, there were many valuable paintings and items left, as I told you above. I contacted a person in charge of the area and they told me that they had tried to find any relatives, but had not found any. They had been able to find an elderly relative of hers in Italy, but he had wanted nothing to do with her. He also told me that after the accident, someone had entered his house and taken some things, because he had not paid the rent for years. The remaining part was auctioned. A large part was bought by a lady who lived in another town, but I never got in touch with her.
These are my memories of Bianca, a man who, even after what you tell me, I continue to be curious about. Above all, why did he never speak about the things that happened to him. What I remember was a positive woman, who conveyed Christian values and helped others. He always recommended studies, as the only good opportunity in life, he appreciated even small things, art and enlightened minds. Money was unimportant to him, he valued it very little, and he gave this advice to others.
In the 70s, Trieste was a decadent and mysterious city, there were few jobs and many victims of big regimes, many lost fortunes, many dramas, people of all ethnicities; Slavs, Armenians, Jews, Greeks, Germans. It was a city open to the sea, silent, frontier land, it seemed like a world open to all. There were different religious beliefs. Bianca liked this turbulent atmosphere, as she defined it herself./Memorie.al
Lini një Përgjigje