FLASH
Shkruar nga Dashnor Kaloçi
The extremely difficult situation that the country is going through these days as a result of bad weather is not unheard "music" for Albania.
Floods, river overflows, and significant damage to agricultural lands, residential homes, private businesses, the economy, and infrastructure seem to follow the same "chorus" for decades. History is repeating itself, even down to the smallest detail: 41 years ago, on January 7, 1985, a similar polar weather event "brought" the country to its knees, from south to north.
At that time, the damage was tragic – not only in residential houses, entire villages under water, agricultural land and livestock, the destroyed power and telephone network, but also with dozens of lives lost to avalanches and frost. The situation was so alarming that Enver Hoxha, although in serious health, is said to have personally followed the situation every day and urgently sent to the most affected areas, some of the ministers and almost half of the members of the Political Bureau of the Central Committee, such as; Besnik Bekteshi, Hekuran Isai, Prokop Murra, Pali Miska, Muho Asllani, Simon Stefani, etc. Archival documents testify to an extraordinary mobilization, where the Ministry of Internal Affairs and its branches in the districts, reported with two to three operational communiqués per day, on the situation in all districts of the country.
While nature follows its centuries-old ritual, time for our governance seems to have stood still. Archival documents with the acronym “Secret” (extracted from the Archives of the Ministry of Internal Affairs) prove that the nerve centers of 1985 are the same ones that are still suffering today: North and East: Blockade of the Vermoshi road and the districts of Mirditë, Pukë, Kukës, Has, Tropojë and Peshkopi. Lezha and Kurbin area: Tale, Gjorm, Adriatik, the Drojë river embankment and the Thumanë plain. Central and Southern Albania: Murrash Bend, the Gjinari highlands, and the areas along the Devoll, Shkumbin, Osum, Vjosë and Seman rivers, and their hydropower plants. From southeast to southwest: From Korça and Erseka, to the Drino river in Gjirokastër or, Bashaj-Matogjin in Vlora.
In this old and new flood map, only one city was an exception in January 1985. According to the Ministry of Interior's communiqués: "Durrës has no problem"! The above, etc., are made known through this cycle of articles with archival documents and relevant facsimiles and photos, which Memorie.al publishes for the first time, shedding light on one of the wildest winters of the last century and the shocking similarity to the challenges that haunt us even today.
REPORT - SECRET INFORMATION OF THE MINISTRY OF INTERIOR, ON THE BAD WEATHER WITH HEAVY RAIN AND SNOW THAT COVERED ALL OF ALBANIA ON JANUARY 7, 1985 AND THE DAMAGE CAUSED IN VARIOUS AREAS BY FLOODS, BLOCKAGES OF NATIONAL ROADS, AVALANCHES, ETC.
SECRET
Single specimen
Tirana, 8.1.1985
: INFORMATION
FOR SOME DAMAGES CAUSED BY THE BAD WEATHER RAINFALL OF JANUARY 7, 1985
According to information received from the Internal Affairs Branches, on January 7, 1985, as a result of bad weather from rain and snow, there was some damage, such as flooding of houses and land, blockages of automobile roads, etc., which we summarize on a district basis as follows:
Tropoje
All internal communication routes and those with other districts have been blocked. The buses on the Tropoja - Tirana line have not left, work is underway to open the road. There are no worrying problems at the border. Telephone and radio connections have been functioning normally.
Matija
Until 20:00, Batrri was blocked for the Luçan - Batër section. In Batër, the camp's electricity supply substation was damaged (the power transformer burned down). The camp lacked electricity and electric lamps. The snow thickness in this area reached up to 2 m. The Burrel - Bulqizë road is difficult to pass and can only be crossed with chains. With the measures taken, the supply of electricity and a motorbike was ensured and a contingent of electric lamps was sent from Burrel. The flour truck, by 20:00, had arrived near Luçan.
Peshkopi
The snow thickness has reached up to 1.5 m. As a result, the Bulqizë - Peshkopi road is difficult to pass and only with chains. Measures are being taken to improve the situation. In some villages, the press has not been running for four days and there is no electricity. A stable has been damaged in Lura. The connection with the Cerjan and Rapdisht posts is not working. There are no worrying problems at the border.
SHKODRA
On the Pukë - Koman pedestrian road, the foreman of the Palajve mine, Gjon Lulashi, was found dead from the snow. On the Shkodër - Vau i Dejës electric line, three electric poles were knocked down. The "Drini" plant was left without power. There is no telephone connection in Dukagjin. The Koman-Dukagjin and Tamarë - Vermosh roads are blocked. On 6.1.1985, the city of Shkodër had a shortage of electricity and drinking water, but with the measures taken, the situation has stabilized. There were no worrying problems at the border.
PUKA
Rrugët me rrethe fqinje janë të bllokuara. Shtatë autobuzë kanë mbetur të bllokuar në pika të ndryshme, si vijon: autobuzi i linjës Kukës – Tiranë, në Gojan, autobuzi Kukës -Tiranë, në Gjegjan, autobuzi Tiranë – Kukës, në Qafë Mali (Lajthizë), autobuzi Tiranë – Kukës, në Shkozë, një autobus i Pukës, në Rrapë, dy autobuzë të Pukës, në Luf. Të gjithë pasagjerët janë strehuar në fshatrat Fushë – Arrëz dhe Pukë. Po punohet për hapjen e rrugëve të bllokuara. Si rezultat i kohës së keqe, një fshatar nga Bugjoni u gjet i vdekur nga orteku i dëborës më datën 7.1.1985, dhe po këtë fat do të kenë pasur dhe dy të tjerë që ishin bashkë me të, por nuk janë gjetur.
KUKËSI
Dëbora ka vazhduar të bjerë edhe gjatë natës. Rrugët Kukës – Fush – Arrëz dhe ajo me Tropojën e Peshkopinë, janë të bllokuara. Po punohet për zhbllokimin e tyre. Në Shikaj, Domaj, Pusi i Thatë, Çajmatrash, janë rrëzuar 7 stalla nga pesha e dëborës, si rezultat i së cilës kanë ngordhur vetëm 8 dhi. Kooperativistët kanë marrë masa për riparimin e stallave. Në kufi nuk ka patur probleme shqetësuese.
ELBASANI
Janë bllokuar rrugët Gjinar – Bukonik dhe Kallogjer. Po punohet për zhbllokimin e tyre. Mungesa furnizimi nuk ka. Në Papër dhe Peqin në disa ngastra ka pasur përmbytje, por pa dëme.
FIERI
Janë përmbytur 2625 ha grurë, 1573 ha foragjere, 1289 ha tokë e pa mbjellë, 10 ha me perime, 30 ha me bathë dhe 3 stalla. Sipas ekonomive bujqësore, gjendja paraqitet si vijon:
Cakrani ha grurë
Pojani 110 ha grurë, 10 ha perime
Semani 131 ha grurë, 33 ha foragjere
Zharza 120 ha grurë, 40 ha foragjere
Agimi 120 ha grurë, 33 ha foragjere 30 ha bathë
Sukstruma 25 ha grurë, 60 ha tokë e pambjellë
Kumani 60 ha grurë, 30 ha tokë e mbjellë
Krapsi 3 ha grurë, ha tokë e mbjellë
Veria 80 ha grurë, 128 ha tokë e mbjellë
Frakulla 12 ha grurë
Bishani 100 ha grurë, 60 foragjere, 130 ha tokë e mbjellë
N.B. “Çlirim” 546 ha grurë 347 foragjer. 291 tokë e mbjellë
N.B. “Semani” 120 ha grurë
Gërxhallia 34 ha grurë
Hoxhara 1004 ha grurë, 980 foragjere, 645 tokë e mbjellë
Roskoveci 150 ha grurë
Levani 80 ha foragjere
Një stallë delesh në Bizhan, dy stalla lopësh në Veri dhe Cakran. Dëme në bagëti nuk ka. Janë përmbytur 113 shtëpi banimi, nga të cilat 109 në qytetin e Fierit dhe 4 në Roskovec, 63 prej tyre kanë Baraka, kurse 47 shtëpi. Sipas lagjeve, ato u përkasin: Lagjja “1 Maji” 66 baraka, “Apollonia” 5 shtëpi, “15 Tetori” 3 shtëpi, “Kastrioti” 16 shtëpi, “Liria” 9 shtëpi, Roskoveci 4 shtëpi.
Niveli i ujërave të lumenjve deri në orën 20.00 ka qenë në rritje dhe i është afruar niveleve kritike, p.sh., Vjosa ka arritur në 4.87 m., kundrejt 5.5 të vlerës kritike, Semani nga 4.4 m. që është niveli kritik, ka arritur në 3.9 m. por më vonë që reshjet u ndërprenë, ranë dhe nivelet e tyre. Me masat e marra, puset e naftës që ishin të stakuara, u rivunë në gjendje pune. Shtabi i rrethit po merr masa për stabilizimin e gjendjes.
SKRAPARI
Janë dëmtuar vetëm dy shtëpi banimi në fshatin Luadh, dy familjet e tyre janë strehuar te bashkëfshatarët e fshatit. Rruga automobilistike Potom – Gjerbës, është e bllokuar.
RRËSHENI
Janë të bllokuara rrugët automobilistike për në Klos, Spaç, Kaçinar e Kurbnesh. Në Klos janë dëmtuar dy magazina dhe një shtëpi banimi. Është prishur 10 kv. me bimë medicinale. Probleme të tjera nuk ka.
PËRMETI
Është dëmtuar stalla e mushkave në Katundisht, ku kanë ngordhur dy mushka dhe janë plagosur katër të tjera. Në Xhanaj nga era janë dëmtuar 200 kv kashtë. Në parcelën e Kaludhit mbi lumin Vjosa, nga era e fortë është rrëzuar një mushkë dhe është dëmtuar Shtëpia e Kulturës e fshatit Vinokash.
LUSHNJA
Janë përmbytur 2630 ha tokë të mbjellë, nga këto Divjaka 1200 ha me grurë, Bubullima 400 ha me grurë, Tërbufi 800 ha me grurë, Çermani 100 ha me grurë, Ndërmarrja Bujqësore “Fitore” Fier -Shegani 60 ha me grurë, Ndërmarrja Bujqësore Rremas 40 ha me grurë. Niveli i ujërave të lumit Seman ka qenë në rritje dhe u është afruar niveleve kritike. Në Tërbuf ka pasur 13 cm. dhe në Karavasta 20 cm. rritje, kurse Shkumbini e Semani, përkatësisht 31 e 35 cm. rritje.
KRUJA
Janë evidentuar 540 ha tokë e përmbytur, prej tyre:
Sektori Mamurras 30 ha grurë, 37 ha foragjere
Sektori Mamurras/1 40 ha, grurë, 40 ha foragjere
Thumana 20 ha grurë, 130 ha foragjere
Adriatiku 50 ha foragjere
Gjorëm 180 ha, grurë,120 ha foragjere
Niveli i Hidrovorit, nga – 20, ka arritur në – 40 cm.
VLORA
Raporton së në fshatin Bashaj – Smokthinë, ka pasur rrëshqitje toke dhe janë rrëzuar dy shtëpi, ndërsa gjashtë të tjera, ka rrezik të shemben më vonë. Janë marrë masa për strehimin e banorëve të tyre tek shtëpitë e fshatarëve. Në fshatin Qeparo, thonë se ka dëmtime në agrume, por shifra ekzakt nuk dihet. Niveli i Vjosës është ngritur në 4.87, kundrejt kritikut prej 5.5 m.
LIBRAZHDI
Ka të bllokuar rrugët Qurisht dhe Steblëvë – Fushë -Studen. Në kufi nuk ka probleme.
Lezha, Gramshi, Korça, Erseka, Gjirokastra, Saranda, Berati, Tepelena dhe Durrësi, nuk kanë patur ndonjë problem shqetësues apo dëmtime të kësaj natyre.
Shënim: Sipas njoftimeve të fundit, ora 06.00 e datës së sotme, makina me miell dhe sende të tjera, mbërritën në Batër. Linjat telefonike në të gjitha rrethet funksionojnë normalisht, me përjashtim të linjës telefonike të Beratit dhe Shkodrës, por ekziston mundësia e lidhjes me to në rrugë të tjera. Në hidrovorin e Fierit, nga 7 pompa funksionojnë vetëm 4, sepse janë djegur motorët.
OFICERI I GATISHMËRISË SË PËRHERSHME
RAPORT – INFORMACIONI SEKRET I MINISTRISË SË BRENDSHME I DATËS 9 JANAR 1985, MBI SITUATËN TEJET PROBLEMATIKE QË MBIZOTËRONTE NË TË GJITHË VENDIN, NGA MOTI I KEQ
S E K R E T
Ekzemplar i vetëm
Tiranë, më 9.1.1985
INFORMACION
Koha e keqe ka vazhduar me reshje të shumta në të gjithë vendin. Në zonat malore ka patur dëborë. Trashësia e dëborës në Tropojë arriti në 1.7 – 2 metra, në Kukës 1.2 – 2 m., Peshkopi rreth 1 m. Në zonat e tjera ka patur shira të shumtë, veçanërisht në zonën Përmet – Gjirokastër, ku ka patur stuhi. Vjosa arriti në 6.28 m. në zonën e Tepelenës, kurse Drini iu afrua 30-35 cm. zonës kritike, në zonën Tale-Balldren të Lezhës.
Si rezultat i kohës së keqe janë bllokuar rrugët për në Tropojë dhe Kukës, kurse autobuzët e linjës së Peshkopisë, kanë mbetur në Shupenzë dhe Melaj. Njerzit janë shpërndarë nëpër fshatra për të kaluar natën. Janë dëmtuar dhe nuk punojnë rrugët Përmet-Leskovik dhe Vlorë – Selenicë. Ka patur përmbytje në zonën e Vlorës dhe Fierit. Në Fier janë përmbytur 7374 ha tokë, prej të cilave 2988 ha me grurë, 2431 ha me foragjere, 1915 ha tokë e pa punuar, 10 ha perime dhe 30 ha me bathë.
Në Vlorë janë përmbytur 30 ha tokë me grurë, 23 ha foragjere, 20 ha fidanishte etj. Janë dëmtuar shtëpi, stalla, bagëti etj. Në Bishan të Vlorës, rrëzuar një shtëpi, në Risili dy shtëpi. Në Fierzë, një ortek dëbore zuri 10 vetë, ku gjeti vdekjen 1 person, kurse në Pukë nga orteku i dëborës vdiqën 5 vetë. Janë dëmtuar 6 stalla në Kukës dhe 5 në Përmet. Janë dëmtuar linjat e ndërlidhjes Korçë-Pogradec (afër Zervaskës), si dhe disa linja telefonike në postat kufitare, zona e Dragobisë Tropojë, zona Zapot – Shishtavec Kukës, Cerjan – Rabdisht – Gjinovec Dibër, Qarishtë –Librazhd, Udënisht – Qafë – Thanë Pogradec, Llongo – Kakavijë Gjirokastër.
Është dëmtuar linja elektrike në Turaj Kukës, janë rrëzuar 12 shtylla të centrifuguara elektrike. Është zbuluar nga era kapanoni dhe kuzhina në postën e Leshnicës dhe janë thyer xhamat e dëmtuar dyer e dritare në postën e Konispolit. Në përgjithësi gjendja e furnizimeve është e mirë, përjashto Shupenzën e Peshkopisë që kishte mbetur pa miell, (në vend shkoi kryetari i Komitetit Ekzekutiv dhe kryetari i Degës së Brendshme dhe problemi u zgjidh). Në Fier e Vlorë u ngritën dhe shtabet, për të marrë masat e nevojshme për gjendjen e krijuar.
OFICERI I GATISHMËRISË SË PËRHERSHME
HASAN LEKA
REPORT – SECRET INFORMATION OF THE MINISTRY OF INTERIOR DATED JANUARY 9, 1985, ON THE EXTREMELY PROBLEMOUS SITUATION THROUGHOUT THE COUNTRY DUE TO BAD WEATHER AND THE DEATH OF 23 PERSONS FROM SNOW AVALANCHES IN THE PUKA AND PISHKOPI DISTRICT
: INFORMATION
As a result of the avalanches from 3 to 9.1.1985, the following people died: Hil Mala, Gjon Kamberi, Drane Kamberi, Filip Bregu, Pal Malaj, Zef Smajli, Pal Balaj, Lug Mahmuti, Zoje Marku, Lazër Përgecaj, Liperi Kola, Drane Përgeci, Mara Pali, Shkurte Përgecaj, Pashk Qerimi, Ludovik Qerimi, Gjin Pjetri, Dedë Kola, Mark Marashi, Kol Staka, and Rrok Ndou and Dul Ndoja were seriously injured. This happened in Puka in the Iballa area.
In Tropoja on 9.1.1985, the snow depth reached 1.75 m., the roads were not functioning in all directions.
Not all roads in Kukës are functional.
In Tirana, as a result of snowfall, the Qafë-Krraba road, the Tirana-Dajt road to Linza, are closed.
In Dibër, as a result of avalanches on the 9th, Rabije Piraj from the village of Lugjan, Sali Deda from the village of Gurë-Lurë and Xhelal Hysa from the village of Lajshkizë died./ Memorie.al
Lini një Përgjigje